Một phân khúc tăng trưởng nhanh
Denhay, nhà sản xuất chuyên thịt xông khói ướp khô thủ công ở Devon, đã tung hai dòng thịt lưng xông khói mới tại 570 cửa hàng Tesco từ ngày 21/9: phiên bản hun khói và không hun khói mang nhãn “Made Without Nitrites”, mỗi gói 200g, giá 4 bảng.
Waitrose đã tăng gấp đôi dòng sản phẩm không nitrit của mình trong năm qua. Doanh số giăm bông nướng và giăm bông nướng mật ong của Anh tăng hơn 70% kể từ khi ra mắt hồi tháng 5, còn thịt lưng xông khói không hun khói tăng 22%. Số liệu ngành cũng cho thấy bức tranh tương tự:
- Trong 52 tuần tính đến ngày 6/9/2026, chi tiêu cho thịt xông khói không nitrit đạt 34,8 triệu bảng, tăng 11,4% so với cùng kỳ.
- Sản lượng tăng 8%, lên 2,2 triệu kg.
- Thị phần của thịt xông khói không nitrit trong nhóm thịt xông khói tươi tăng đều từ mức nền thấp, trong khi thịt xông khói truyền thống đang suy giảm.
Khi khách hàng chú ý hơn đến danh sách thành phần trên bao bì, việc cung cấp lựa chọn không thêm nitrit mang lại cho người mua nhiều lựa chọn hơn mà không ảnh hưởng đến hương vị.
Lựa chọn, không phải thay thế
Các nhà sản xuất cho rằng sự chuyển dịch này do nhà bán lẻ và người tiêu dùng thúc đẩy, chứ không phải bản thân ngành. Bà Marlene Godwin, giám đốc điều hành Denhay, cho biết các siêu thị tìm đến bà vì khách hàng của họ muốn có thịt xông khói không nitrit.
Chúng tôi chắc chắn không muốn bảo mọi người phải ăn gì. Đây là việc mang lại cho người yêu thịt xông khói thêm lựa chọn, chứ không phải thay thế.
Bà Godwin tin rằng ý thức về sức khỏe ngày càng tăng là động lực của xu hướng. Một số người thậm chí hỏi tại sao công ty không chuyển đổi toàn bộ sản phẩm, nhưng bà cho biết nhiều khách hàng vẫn yêu thích cách ướp truyền thống, nên sản phẩm mới chỉ đơn giản là thêm một lựa chọn.
Khoa học nói gì
Natri và kali nitrat, nitrit được dùng để ướp bảo quản thịt. Vi khuẩn có thể chuyển nitrat thành nitrit, chất giúp ngăn vi sinh vật có hại phát triển và tạo cho thịt ướp màu hồng cùng hương vị đặc trưng.
Con người cũng hấp thụ nitrat từ rau, đặc biệt là rau lá xanh. FSA giải thích khác biệt then chốt nằm ở cách chúng biến đổi: khi nitrat hoặc nitrit được ăn cùng thực phẩm giàu đạm như thịt, chúng có thể tạo thành các hợp chất gọi là nitrosamine, được cho là có hại.
Rau cung cấp nitrat cùng các dưỡng chất có lợi như vitamin C, polyphenol và chất xơ. Những dưỡng chất này giúp giảm sự hình thành nitrosamine có hại.
Cơ quan nghiên cứu ung thư của Tổ chức Y tế Thế giới xếp thịt chế biến vào nhóm 1 các tác nhân gây ung thư, cùng nhóm với thuốc lá, nghĩa là bằng chứng nó có thể gây ung thư là mạnh, chứ không phải nó nguy hiểm ngang thuốc lá. Nghiên cứu cho thấy ăn khoảng 50g thịt chế biến mỗi ngày, tương đương hai lát thịt xông khói, liên quan đến nguy cơ tương đối mắc ung thư đại trực tràng cao hơn 16%. Tuy nhiên, chưa thành phần đơn lẻ nào được xác định là thủ phạm, chưa có bằng chứng dứt khoát nitrit trực tiếp gây ung thư, và FSA cho biết không có bằng chứng thịt chế biến không nitrit an toàn hơn. Loại bỏ nitrit cũng đồng nghĩa phải tìm cách khác để ngăn vi khuẩn nguy hiểm.
Giá cả và “vầng hào quang sức khỏe”
Chuyên gia dinh dưỡng Gabriela Peacock, nhà sáng lập GP Nutrition, cho biết người mua ngày càng lật bao bì xem thành phần và tìm sản phẩm có vẻ ít qua chế biến hơn, và lựa chọn không nitrit có thể giống một sự thay đổi dễ dàng. Bà lưu ý các sản phẩm này thường đắt hơn, do đến từ nhà sản xuất nhỏ, dùng phương pháp ướp khác, hạn dùng ngắn hơn, thịt từ chăn nuôi phúc lợi cao hơn hoặc đơn giản là bao bì cao cấp.
Lựa chọn đắt nhất không mặc nhiên là lành mạnh nhất, cũng như nhãn ‘không nitrat’ không mang lại cho sản phẩm một vầng hào quang sức khỏe thần kỳ.
Với người tiêu dùng, thông điệp của giới chuyên gia rất nhất quán: nếu yêu thích thịt xông khói, việc ăn ít thịt chế biến nói chung quan trọng hơn nhãn mác in trên bao bì.

















