Khuôn mặt thay cho hộ chiếu
Theo hệ thống hiện nay, hành khách đặt hộ chiếu lên máy đọc tại cổng tự động để đối chiếu chip với khuôn mặt. Lực lượng Biên phòng cho biết quy trình này thường bị chậm vì chip bẩn hoặc hành khách đặt giấy tờ không đúng cách. Cách tiếp cận mới loại bỏ bước này đối với người mang hộ chiếu Anh khi nhập cảnh.
“Nó nhanh hơn, hiện đại hơn và an toàn hơn.” — Phil Douglas
Mỗi hãng hàng không sẽ truyền một bộ ảnh hộ chiếu của các hành khách Anh dự kiến đến trong ngày. Khi hành khách tiến tới cổng tự động, camera sẽ so khuôn mặt với bộ ảnh. Ai không được nhận diện sẽ được yêu cầu quét hộ chiếu như bình thường, và nếu vẫn không được, họ sẽ được hướng dẫn tới gặp nhân viên biên phòng tại quầy kiểm soát.
Ở đâu và khi nào
Theo The Times, việc triển khai sẽ diễn ra từng bước. Những thông tin chính được đưa ra đến nay gồm:
- Hệ thống không tiếp xúc dự kiến bắt đầu tại sân bay Birmingham và East Midlands trong vài tuần tới.
- Sau đó, hệ thống sẽ được mở rộng ra tất cả các cổng tự động, hiện có tại 13 sân bay gồm Heathrow, Gatwick, Manchester, Edinburgh và Glasgow, vào đầu năm sau.
- Ban đầu, hệ thống áp dụng cho người mang hộ chiếu Anh, nhưng sau này có thể mở cho công dân các nước khác có hộ chiếu sinh trắc học được phép dùng cổng tự động.
Ông Douglas nói với The Times rằng thay đổi có thể giúp kiểm soát biên giới nhanh hơn khoảng 25%. Với những hành khách từng chịu cảnh xếp hàng dài tại sân bay Anh trong mùa cao điểm, lời hứa này hẳn sẽ được đón nhận.
Hành khách vẫn phải mang theo hộ chiếu, giấy tờ vẫn thiết yếu khi làm thủ tục, lên máy bay và đi nước ngoài.
Lo ngại về quyền riêng tư
Kế hoạch là bước mở rộng mới nhất của công nghệ nhận diện khuôn mặt tại Anh, nơi công nghệ này đã được cảnh sát, chuỗi siêu thị Sainsbury's và ngân hàng số Revolut sử dụng. Các nhà vận động bảo vệ quyền riêng tư cảnh báo công nghệ dễ mắc lỗi và đất nước có nguy cơ trở thành nhà nước giám sát vì chưa có luật cụ thể điều chỉnh việc sử dụng. Tổ chức Big Brother Watch cho biết 80% số người bị nhận diện nhầm tại London năm 2025 là người da đen, và cho rằng công nghệ phân biệt đối xử với phụ nữ và người da màu.
Sai sót có hậu quả thực sự. Hồi tháng 1, Sainsbury's phải xin lỗi sau khi một người đàn ông 42 tuổi bị nhận diện nhầm là người phạm tội, bị yêu cầu rời cửa hàng và bị lấy lại hàng đã chọn. Ủy viên phụ trách sinh trắc học và camera giám sát cảnh báo hồi tháng 5 rằng công nghệ này không hoàn hảo và người bị nhận diện nhầm có thể kiện cảnh sát vì vi phạm quyền cơ bản. Cảnh sát London đã dùng nhận diện khuôn mặt trực tiếp trên phố Oxford, tại các ga tàu điện ngầm và ở lễ hội Notting Hill.
Cân bằng giữa tốc độ và quyền con người
Người ủng hộ cho rằng kiểm soát biên giới là ứng dụng tự nhiên của công nghệ đối chiếu khuôn mặt, vì hành khách vốn đã quen với việc kiểm tra danh tính và hệ thống chỉ so khuôn mặt với ảnh mà nhà nước đã nắm giữ. Nhiều quốc gia từ Australia đến Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất dùng cổng sinh trắc học, và Liên minh châu Âu bắt đầu ghi nhận khuôn mặt, dấu vân tay của du khách ngoài khối theo Hệ thống Nhập cảnh/Xuất cảnh từ năm 2025.
Người phê phán đáp rằng sự tiện lợi có thể bình thường hóa giám sát, và cần có quy định rõ ràng về cách lưu trữ, chia sẻ, xóa hình ảnh cũng như cách sửa sai sót. Thách thức với chính phủ là chứng minh rằng hàng chờ nhanh hơn không phải đánh đổi bằng quyền riêng tư và sự công bằng. Khi máy móc ngày càng nhận ra khuôn mặt con người, niềm tin sẽ phụ thuộc vào sự minh bạch, trách nhiệm giải trình và quyền được khiếu nại khi có sai sót.

















