Tình hình thương vong và tác động đến chính sách của Mỹ
Cuối tuần qua, ba binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng trong vòng 24 giờ khi đang đóng quân trong cuộc chiến tại Iran, nâng tổng số lính Mỹ thiệt mạng từ khi xung đột nổ ra vào tháng 3 lên 17 người. Ngoài ra, theo thông tin từ Lầu Năm Góc, kể từ ngày 7/7 - thời điểm Mỹ bắt đầu tiến hành các đòn tấn công hàng ngày nhằm vào Iran - đã có gần 100 quân nhân thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (Centcom) bị thương, trong đó 96% số người này đã trở lại nhiệm vụ. Những con số này phản ánh mức độ căng thẳng leo thang, đồng thời tạo áp lực chính trị đáng kể đối với Tổng thống Donald Trump.
Chuyên gia Vali Nasr tại Đại học Johns Hopkins cho rằng chuỗi sự kiện trả đũa đẫm máu này làm thay đổi “tính toán chính trị” của Tổng thống Trump. Ông nhấn mạnh việc các thương vong tiếp tục diễn ra sẽ khiến đại diện Mỹ phải cân nhắc cách thức đối phó trước nguy cơ xung đột mở rộng hoặc bùng phát thêm, đặc biệt nếu có thêm binh sĩ thiệt mạng hay tàu chiến Mỹ bị trúng đạn.
Phản ứng của chính quyền Trump
Trước các vụ thiệt mạng vừa qua, Mỹ đã triển khai hàng loạt cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở quân sự Iran bao gồm trung tâm chỉ huy, hệ thống phòng không, các điểm giám sát ven biển, kho chứa tên lửa và drone, cùng mạng lưới liên lạc trong những ngày cuối tuần. Tổng thống Trump cảnh báo nghiêm khắc trên mạng xã hội TruthSocial rằng "Mỗi lần Iran giết một lính Mỹ, họ sẽ phải trả giá gấp nhiều lần." Đồng thời, ông cũng tham dự lễ chuyển giao trang trọng các binh sĩ thiệt mạng tại căn cứ không quân Dover.
Phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt xác nhận việc Tổng thống có mặt tại sự kiện này để tưởng nhớ những quân nhân hy sinh. Michael Rubin, cựu quan chức Lầu Năm Góc thời Tổng thống George W. Bush, cho rằng thiệt hại về người trong chiến tranh là điều dễ hiểu, nhưng các binh sĩ tử trận cũng sẽ tạo áp lực buộc chính quyền phải có động thái đáp trả mạnh mẽ hơn nhằm ngăn chặn Iran tiếp tục gây hấn.
Cửa mở ngoại giao giữa Mỹ và Iran vẫn tồn tại
Dù chiến sự leo thang, giới chức Mỹ và Iran vẫn duy trì một số kênh ngoại giao. Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết Mỹ vẫn sẵn sàng đàm phán với Iran khi có cơ hội, khẳng định việc mở cửa đối thoại là điều cần thiết. Trong khi đó, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cũng tiết lộ hai bên vẫn trao đổi thông điệp qua các bên trung gian trong vài ngày gần đây, cho thấy một nỗ lực ngoại giao chưa bị chấm dứt hoàn toàn.
Chiến sự vẫn diễn biến căng thẳng ở vùng Vịnh
Mỹ tiếp tục tiến hành các đòn tấn công liên tiếp trong 10 ngày liên tục kể từ khi ngừng bắn mong manh bị phá vỡ. Các mục tiêu bị đánh gồm hệ thống giám sát ven biển, phòng không, kho vũ khí, cầu cống và hạ tầng quan trọng khác.
Iran cũng đáp trả, tấn công các vị trí Mỹ tại Qatar, Bahrain, Kuwait và Jordan. Quân đội Kuwait và Jordan báo cáo đã chặn đứng nhiều tên lửa và đạn dược Iran gửi vào lãnh thổ.
Victoria Coates, cố vấn an ninh quốc gia cũ của Tổng thống Trump, đánh giá khả năng tấn công bằng tên lửa của Iran đã giảm đáng kể so với giai đoạn đầu chiến tranh. Ngoài ra, sức ép của Mỹ và các lực lượng liên quan đã làm suy yếu năng lực của Iran trong việc duy trì các cuộc tấn công quy mô lớn liên tục.
Chiến dịch dài hơi và các thử thách kinh tế
Chuyên gia Vali Nasr nhận định Mỹ dường như chuẩn bị cho một chiến dịch kéo dài đối với Iran, tuy nhiên những tác động về kinh tế toàn cầu có thể buộc Mỹ và Iran phải tái thiết lập một lệnh ngừng bắn trong tương lai gần. Nếu leo thang tiếp xảy ra, khả năng kiểm soát diễn biến chiến tranh sẽ trở nên khó khăn hơn nhiều.
Bên cạnh các hoạt động quân sự, Mỹ đang áp dụng biện pháp ngăn chặn vận chuyển dầu mỏ và kinh tế Iran bằng cách tăng cường kiểm soát tại eo biển Hormuz. Lầu Năm Góc cho biết đã điều hướng bảy tàu thương mại và vô hiệu hóa một tàu nhằm ngăn chúng cập cảng Iran. Tuy nhiên, việc phá vỡ hoàn toàn quyền kiểm soát của Iran ở vùng biển quan trọng này vẫn còn nhiều khó khăn do các đòn tấn công hồi tố nhỏ lẻ của Tehran làm mất ổn định thị trường và các chủ tàu cũng như công ty bảo hiểm.
Phản ứng trong nước và bức tranh chính trị Mỹ
Cơn khủng hoảng hiện tại cũng ảnh hưởng đến tâm lý người dân Mỹ khi giá xăng đã tăng trở lại lên 4 USD mỗi gallon. Mặc dù nhiều nhà lập pháp Cộng hòa mong muốn Tổng thống Trump thực hiện đòn quyết định nhằm vào Iran, vẫn có những lo ngại ngày càng tăng về cách thức chính quyền xử lý chiến tranh cũng như tác động của xung đột đến cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới, khi người dân ngày càng bi quan về triển vọng hòa bình.
Theo một cuộc khảo sát của Washington Post-Ipsos, chỉ khoảng một phần tư cử tri tin rằng các cuộc đàm phán của Trump với Iran sẽ mang lại thỏa thuận tốt hơn so với thời chính quyền Obama. Hơn nữa, 59% người được hỏi không tin các cuộc đàm phán này có thể làm giảm giá xăng, và 66% không tin rằng đàm phán sẽ ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Cơ hội với các đồng minh trong khu vực
Giữa lúc chiến sự căng thẳng, một điểm sáng cho chính quyền Trump có thể là việc cải thiện quan hệ với Lebanon. Dự kiến vào ngày thứ Ba, Tổng thống Lebanon Michel Aoun sẽ trở thành nguyên thủ quốc gia đầu tiên nước này gặp gỡ Tổng thống Mỹ tại Nhà Trắng. Các nhà lãnh đạo sẽ thảo luận việc giải giáp nhóm vũ trang Hezbollah do Iran hậu thuẫn. Cuộc gặp diễn ra chỉ một tuần sau khi Tổng thống Trump tiếp lãnh đạo người Kurd Iraq Ali al-Zaidi.
Victoria Coates nhận định đây là dấu hiệu của “một Trung Đông hoàn toàn mới” và cho rằng việc có thể đạt được tiến triển với Lebanon là điều mà bà không ngờ tới trước đây.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Số binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong cuộc chiến với Iran lên tới 17 người kể từ tháng 3.
- Mỹ đã thực hiện nhiều đòn tấn công nhằm vào hệ thống quân sự và hạ tầng của Iran để trả đũa.
- Hai bên vẫn duy trì kênh ngoại giao qua trung gian dù chiến sự tiếp diễn.
- Khả năng tên lửa của Iran đã bị suy giảm đáng kể sau các cuộc tấn công của Mỹ.
- Cuộc chiến hiện nay đang gây áp lực cả về kinh tế và chính trị cho Mỹ trước thềm bầu cử giữa kỳ.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.















