Cáo buộc đanh thép trên truyền hình nhà nước Iran
Phát biểu trong chương trình được phát sóng trực tiếp trên đài truyền hình quốc gia Iran vào tối thứ Bảy, Tổng thống Masoud Pezeshkian đã công khai chia sẻ về những diễn biến hậu trường phức tạp của các vòng đàm phán bí mật với Washington. Ông khẳng định hai bên đã từng tiến rất sát tới một thỏa thuận khung mang tính bước ngoặt nhằm giảm căng thẳng khu vực và dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế.
Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Iran đã không ngần ngại sử dụng những từ ngữ gay gắt nhất để chỉ trích sự tráo trở của chính quyền Mỹ, cho rằng Washington đã đơn phương phá hỏng toàn bộ công sức đàm phán đúng vào thời điểm thỏa hiệp sắp sửa được công bố. Tuyên bố phản ánh sự phẫn nộ sâu sắc của giới lãnh đạo Tehran trước những toan tính chính trị thực dụng của phương Tây.
Chúng tôi đã từng tiến hành đàm phán, nhưng những kẻ hèn nhát (người Mỹ) đã làm rối tung và phá hỏng tất cả... Dù vậy, tôi vẫn nghĩ chúng ta nên tiếp tục nỗ lực để đi đến ký kết thỏa thuận.
Thông điệp kép: Cứng rắn đối đầu và kiên trì ngoại giao
Bất chấp những lời chỉ trích nặng nề nhắm vào Washington, điểm đáng chú ý nhất trong thông điệp của Tổng thống Pezeshkian là lời kêu gọi tái khởi động tiến trình đối thoại. Việc một nhà lãnh đạo Iran công khai thúc giục 'thực hiện một nỗ lực mới để hoàn tất thỏa thuận' giữa lúc chiến sự đang ác liệt cho thấy Tehran vẫn ưu tiên một giải pháp ngoại giao để thoát khỏi vòng vây cấm vận nghẹt thở.
Kể từ khi nhậm chức, ông Pezeshkian luôn nỗ lực định vị mình như một nhân vật thực tế tìm kiếm sự hòa hoãn với phương Tây để cứu vãn nền kinh tế nội địa đang kiệt quệ vì lạm phát, đồng thời duy trì sự gắn kết chiến lược với các đối tác phương Đông như Nga và Trung Quốc thông qua các cuộc tiếp xúc cấp cao gần đây.
Tehran không khép lại cánh cửa hòa giải, nhưng bất kỳ bước đi ngoại giao nào cũng đòi hỏi sự chân thành và cam kết thực chất từ phía Nhà Trắng.
Bàn cờ Trung Đông trước ngã rẽ hòa hoãn hay toàn diện chiến tranh
Lời kêu gọi của Tổng thống Iran xuất hiện vào thời điểm cục diện quân sự tại Trung Đông đang bị đẩy tới bờ vực thảm họa không thể cứu vãn. Sự thất bại của thỏa thuận tạm thời đã trực tiếp mở đường cho các cuộc đối đầu vũ trang trực tiếp giữa liên minh Mỹ - Israel với các lực lượng thuộc 'Trục Kháng chiến', từ các cuộc tập kích tên lửa của Houthi tại Biển Đỏ đến các đòn không kích trả đũa liên tục.
Giới quan sát quốc tế nhận định việc nối lại đàm phán vào thời điểm này là một bài toán vô cùng nan giải đối với cả Tehran và Washington trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ. Tuy nhiên, một thỏa thuận tạm thời dù mong manh vẫn được coi là chiếc phanh hãm duy nhất có thể ngăn chặn một cuộc chiến tranh tổng lực hủy diệt bao trùm toàn bộ cơ sở hạ tầng năng lượng toàn cầu.
Một thỏa thuận tạm thời là chiếc van an toàn cần thiết nhất để kéo các bên lùi lại khỏi miệng vực chiến tranh toàn diện tại Vịnh Ba Tư.
