Bộ Dầu khí Ấn Độ giải thích chiến lược tăng nhập khẩu dầu từ Nga giữa khủng hoảng Tây Á

Bộ Dầu khí và Khí đốt Ấn Độ vừa lên tiếng phản hồi trước bài xã luận “Oil conundrum” (Nghịch lý dầu mỏ) của báo The Hindu, liên quan đến việc tăng nhập khẩu dầu thô từ Nga lên trên 40% giá trị và khối lượng trong tháng 5 năm 2026, và tiếp tục chiếm hơn một nửa tổng lượng nhập khẩu tháng 6 cùng năm.

Theo Bộ, quyết định này không phải ngẫu nhiên mà là phần trong chiến lược dài hạn đã triển khai từ đầu năm 2026, khi căng thẳng quân sự tại khu vực Tây Á làm eo biển Hormuz – cửa ngõ trọng yếu cho gần 20% nguồn dầu khí toàn cầu – bị phong tỏa. Đặc biệt, 45-50% lượng dầu thô của Ấn Độ phải vận chuyển qua eo biển này nên ảnh hưởng càng lớn.

Khi eo biển Hormuz bị phong tỏa sau các cuộc tấn công quân sự vào Iran cuối tháng 2/2026, Ấn Độ đã phải ngay lập tức tìm kiếm các nguồn cung dầu mới để đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Bộ Dầu khí cho biết, tỷ trọng dầu nhập khẩu không qua Hormuz đã được nâng từ 55% lên 70% chỉ trong vài tuần.

Đến tháng 6 năm 2026, Ấn Độ đã nhập khẩu khoảng 2,6 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ Nga, chiếm hơn một nửa tổng lượng dầu nhập khẩu tháng đó, giúp bù đắp sự thiếu hụt do đứt gãy nguồn cung từ Tây Á.

Chính phủ Ấn Độ cũng bác bỏ nhận định cho rằng việc tăng nhập dầu từ một số quốc gia cụ thể làm gia tăng rủi ro. Thực tế, số quốc gia cung cấp dầu cho Ấn Độ đã tăng từ 27 nước một thập kỷ trước lên hơn 41 nước vào năm 2026.

Ấn Độ đã phát triển nguồn cung từ nhiều quốc gia mới như Iran, Chad, Algeria, Togo, Ai Cập, đồng thời tăng mạnh nhập khẩu từ Venezuela, Brazil, Angola, Oman, Gabon và Nam Sudan. Sự gia tăng nhập dầu từ Nga xuất phát từ việc bù đắp nguồn cung mất đột ngột từ Tây Á, nhằm đảm bảo không để rủi ro gì ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh năng lượng đất nước.

Bên cạnh đó, Ấn Độ đã tăng cường quan hệ ngoại giao với Qatar, UAE và Saudi Arabia để đảm bảo nguồn dầu thô và LPG thay thế. Đặc biệt, các chuyến tàu LPG của Ấn Độ đã đi qua eo biển Hormuz an toàn mà không phải chịu phí qua lại nhờ các cuộc đàm phán trực tiếp với Iran – nước trung tâm trong khủng hoảng.

Hơn nữa, để tránh rủi ro từ các lệnh trừng phạt quốc tế, Ấn Độ sử dụng phương thức chuyển dầu giữa tàu ngoài khơi trong vùng biển quốc tế qua biển Đỏ, qua các cảng như Yanbu và Fujairah, nhằm đảm bảo tàu dầu không bị gián đoạn do các quy định cấm vận.

Về việc nhập khẩu dầu từ Venezuela, Bộ cho biết mối quan hệ hợp tác này không phải điều mới mẻ hay rủi ro bất ngờ như nhận định trong bài viết của The Hindu. Ấn Độ đã duy trì quan hệ song phương đa quốc gia chặt chẽ với Venezuela, Mozambique, Brazil, Iran, Algeria và Nga từ trước cuộc khủng hoảng, và những kênh này được tăng cường sử dụng để đáp ứng nhu cầu khi nguồn cung truyền thống bị gián đoạn.

Trong năm 2026, Phó Tổng thống Venezuela đã thăm Ấn Độ trong khuôn khổ Tuần lễ Năng lượng Ấn Độ để thảo luận sâu rộng về hợp tác năng lượng, diễn ra nhiều tháng trước khi eo biển Hormuz bị phong tỏa.

Như vậy, tăng nhập khẩu dầu từ Nga và các nước khác là một phần trong chiến lược đã được lên kế hoạch nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia Ấn Độ trong bối cảnh địa chính trị bất ổn tại khu vực Tây Á.

Kết luận , Bộ Dầu khí nhấn mạnh rằng việc gia tăng nhập khẩu dầu Nga không phải là sự phụ thuộc không kiểm soát, mà là bước đi chiến lược phù hợp với tình hình an ninh năng lượng và kinh tế quốc tế hiện nay của Ấn Độ.