“Cú thức tỉnh” từ một chiến trường có ngân sách nhỏ hơn rất nhiều
Trong cuộc phỏng vấn với Rolling Stone công bố ngày 4/10, Dan Driscoll nói điều khiến ông ấn tượng nhất là sự tương phản giữa quy mô ngân sách quân sự Mỹ và khả năng Ukraine tạo ra những công cụ chiến tranh phù hợp với nhu cầu thực tế. Theo ông, Kyiv buộc phải thay đổi nhanh vì sống trong một cuộc chiến cường độ cao, nơi công nghệ có thể mất giá trị chỉ sau vài tuần nếu đối phương tìm ra biện pháp đối phó.
Driscoll từ lâu ủng hộ đầu tư mạnh vào drone, chống drone và các đơn vị thử nghiệm nhanh. Ông cho rằng kinh nghiệm Ukraine cho thấy đổi mới quân sự không thể chỉ dựa vào các chu kỳ mua sắm kéo dài nhiều năm. Một hệ thống rẻ, dễ sản xuất và có thể sửa nhanh đôi khi có giá trị chiến trường lớn hơn một nền tảng đắt tiền nhưng chậm được nâng cấp.
U.S. Army thực tế đã bắt đầu thay đổi học thuyết và cách thử nghiệm
Những chỉ trích của Driscoll không đồng nghĩa quân đội Mỹ đứng yên. Trong năm 2026, U.S. Army công khai cho biết đang cập nhật học thuyết toàn lực lượng để phản ánh sự phổ biến của hệ thống không người lái, đồng thời đưa các bài học từ chiến tranh Nga - Ukraine vào tài liệu huấn luyện.
Các đơn vị ở châu Âu cũng trực tiếp học hỏi từ quân nhân Ukraine về drone, tác chiến điện tử và cách tích hợp cảm biến với hỏa lực.
Quân đội Mỹ còn thử nghiệm các giải pháp chống drone giá rẻ, từ vũ khí bộ binh đến hệ thống đánh chặn tự động, với mục tiêu rút ngắn đáng kể thời gian từ thử nghiệm đến trang bị. Tinh thần mới là “học bằng cách làm”: đưa công nghệ ra thao trường sớm, để binh sĩ sử dụng, phát hiện điểm yếu rồi cập nhật nhanh thay vì chờ một chu kỳ hoàn thiện dài.
Tranh cãi lớn hơn là tốc độ thay đổi, không phải có thay đổi hay không
Driscoll rời chức ngày 31/8 sau nhiều tháng được báo chí Mỹ mô tả là có bất đồng với Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth. Hai người được cho là có cách nhấn khác nhau về hiện đại hóa: Driscoll đặt trọng tâm vào tốc độ công nghệ, drone và mua sắm linh hoạt, trong khi Hegseth thường nhấn mạnh văn hóa chiến binh, tính sẵn sàng và khả năng sát thương truyền thống. Tuy nhiên, Pentagon dưới thời Hegseth cũng đã lập Autonomous Warfare Command nhằm mở rộng AI, robot và hệ thống tự hành.
Điều đó cho thấy cuộc tranh luận thực chất không còn là Mỹ có cần thích nghi với chiến tranh drone hay không, mà là phải thích nghi nhanh tới mức nào, bằng mô hình tổ chức nào và chấp nhận bao nhiêu rủi ro trong mua sắm. Ukraine đã biến chiến trường thành một phòng thí nghiệm liên tục; thách thức của Mỹ là tạo ra tốc độ tương tự trong một bộ máy lớn hơn, phức tạp hơn và bị ràng buộc bởi ngân sách, luật mua sắm cùng hệ thống kiểm định chặt chẽ.
