Khám phá cách bộ não điều phối sự tập trung ánh nhìn
Câu hỏi vì sao mỗi người khi nhìn một bức tranh lại chú ý đến các điểm khác nhau, ví dụ như nét mặt hay chữ viết, vừa được nhóm nghiên cứu của Đại học Justus-Liebig Gießen (Đức) làm rõ. Công trình chỉ ra rằng bộ não con người sở hữu các nhóm tế bào thần kinh chuyên biệt phản ứng với các kích thích đặc thù như khuôn mặt hay từ ngữ, từ đó quyết định hướng nhìn của mắt.
Bằng phương pháp chụp cộng hưởng từ (MRI), các nhà khoa học đã khám phá và đo đạc chính xác sự phát triển của các khu vực não liên quan đến nhận diện hình ảnh. Nghiên cứu trên 61 người trưởng thành cho thấy sự khác biệt rõ rệt về cấu trúc não dựa trên sở thích quan sát khuôn mặt hoặc chữ viết trong hình ảnh.
Mối liên hệ giữa vùng não và hành vi mắt
Cụ thể, với những người có xu hướng tập trung nhìn vào khuôn mặt trong một bức tranh, phần não ưu tiên xử lý hình ảnh khuôn mặt nằm ở vùng dưới thùy thái dương có kích thước hoặc hoạt động mạnh hơn. Ngược lại, những người chú ý nhiều hơn đến các yếu tố chữ viết lại sở hữu diện tích não tương ứng với nhận dạng từ ngữ phát triển hơn.
Điều này chứng tỏ rằng não bộ không xử lý thông tin một cách ngẫu nhiên mà có sự chuyên môn hóa rõ ràng dựa trên thói quen và sở thích cá nhân. Các vùng não ưu thích này giúp xử lý và nhận diện hiệu quả hơn những loại kích thích tương ứng, từ đó dẫn đến sự khác biệt trong cách mà mỗi người nhìn và tiếp nhận hình ảnh.
Khả năng nhận biết và tốc độ xử lý tương thích với khu vực não
Bên cạnh sự khác biệt về cấu trúc, hiệu suất xử lý cũng được nâng cao tương ứng với sự ưu tiên của não bộ. Người có thiên hướng nhìn khuôn mặt sẽ có khả năng phân biệt các gương mặt khác nhau tốt hơn. Trong khi đó, người tập trung vào từ ngữ thường có tốc độ đọc nhanh hơn so với bình thường.
Dù vậy, nguyên nhân cụ thể của sự tương quan này chưa được làm rõ hoàn toàn. Nhà nghiên cứu de Haas cho rằng có thể quá trình nhìn và nhận thức trong cuộc sống đã tác động ngược trở lại cấu trúc não hoặc ngược lại, và rất có thể đây là sự phối hợp qua lại giữa hai yếu tố này.
Ý nghĩa của nghiên cứu trong lĩnh vực nhận thức
Công trình của nhóm nghiên cứu Gießen còn là một phần trong dự án TAM (The Adaptive Mind) vừa được phê duyệt, tập trung nghiên cứu các nguyên lý phổ quát của sự thích nghi và nhận thức dưới sự dẫn dắt của Đại học Justus-Liebig Gießen. Kết quả này góp phần nâng cao hiểu biết về cách não bộ điều chỉnh hành vi và khả năng tập trung đặc thù của từng cá nhân, có thể ứng dụng trong giáo dục và công nghệ hỗ trợ nhận thức.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Não bộ có các nhóm tế bào thần kinh chuyên biệt phản ứng với khuôn mặt hoặc chữ viết.
- Người chú ý khuôn mặt có vùng não dưới thùy thái dương phát triển hơn tương ứng.
- Người ưu tiên chữ viết có khu vực não nhận dạng từ ngữ mạnh mẽ hơn.
- Khả năng nhận biết khuôn mặt và tốc độ đọc tương thích với vùng não chuyên biệt.
- Hiện chưa xác định được rõ ràng nguyên nhân mối quan hệ giữa hành vi nhìn và cấu trúc não.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.






