Thị trường việc làm khắc nghiệt ở Trung Quốc khiến sinh viên lo lắng chi hàng nghìn nhân dân tệ để mua suất thực tập

Wang Guilin, sinh viên năm hai ngành kế toán, đang đứng trước lựa chọn khi tìm chỗ thực tập mùa đông: cạnh tranh với hàng nghìn ứng viên qua kênh tuyển dụng thông thường, hoặc chi hàng nghìn nhân dân tệ để có một suất bảo đảm. Tự nhận thành tích học tập ở mức trung bình, cô muốn có kinh nghiệm tại một công ty lớn để tăng cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp.

Các dịch vụ trên thị trường rất khác nhau: có nơi tư vấn nghề nghiệp, chỉnh sửa hồ sơ và luyện phỏng vấn, có nơi bán thẳng những suất thực tập bảo đảm qua cửa sau. Điểm chung là chi phí đắt đỏ:

Tỷ lệ thất nghiệp thanh niên ở Trung Quốc vẫn ở mức cao 18% trong tháng 9, sau khi ước tính có kỷ lục 12,7 triệu sinh viên rời ghế giảng đường vào mùa hè. Các vị trí khởi điểm đặc biệt khan hiếm, khiến một số cử nhân phải chuyển sang giao đồ ăn, làm việc tự do hoặc vào nhà máy.

“Trong bối cảnh thị trường lao động thắt chặt – cùng rủi ro từ trí tuệ nhân tạo, tăng trưởng chậm lại và số người trẻ gia nhập thị trường lao động ngày càng đông – rõ ràng có rất nhiều lo âu.” – Stuart Gietel-Basten

Theo giáo sư Stuart Gietel-Basten của Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông, những tổ chức tồi tệ nhất sẽ lợi dụng nỗi lo âu đó. Thực tế, một số đơn vị cung cấp kinh nghiệm thực tập đã bị phát hiện lừa đảo. Hồi tháng 7, Nhân dân Nhật báo đưa tin một công ty ở Quảng Châu đã mạo danh nhân viên các tập đoàn lớn trong và ngoài nước, giao việc cho sinh viên làm từ xa, rồi cấp chứng nhận thực tập và thư giới thiệu giả với con dấu điện tử bị làm giả. Trong những trường hợp khác, nhân viên các công ty lớn đã thuê thực tập sinh làm việc từ xa một cách trái phép mà không đăng ký vào hệ thống nhân sự.

Vì vậy, Wang cho biết cô chỉ cân nhắc trả tiền cho kỳ thực tập trực tiếp tại công ty. Hiện tại, cô quyết định tiếp tục tự nộp đơn, hy vọng tích lũy kinh nghiệm tại một công ty nhỏ hơn trước khi nhắm tới các tập đoàn lớn vào năm ba.

Giáo sư Gietel-Basten cảnh báo cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt về thực tập và bằng cấp bổ sung có nguy cơ làm sâu sắc thêm bất bình đẳng trong hệ thống giáo dục và thị trường lao động vốn đã rất cạnh tranh.

“Nỗi lo lớn nhất của tôi là điều này sẽ khiến việc làm không nhất thiết rơi vào tay những người trẻ giỏi nhất, mà vào tay những người có nguồn lực và đủ khả năng chấp nhận thực tập không lương hoặc thuê các công ty tư nhân hỗ trợ tìm việc.” – Stuart Gietel-Basten