Từ biểu tình vì lương hưu đến biểu tình vì trường học
Vài năm gần đây, giới trẻ Gen Z nổi lên như một lực lượng chính trị đáng gờm, góp phần lật đổ chính phủ ở Bangladesh, Nepal, Peru và Madagascar, và đứng sau làn sóng biểu tình lớn nhất nhiều năm qua ở Ấn Độ. Giờ đây, người trẻ ở Pháp cũng xuống đường vì giận dữ trước những ngôi trường xuống cấp; nhưng khác với bạn bè đồng trang lứa ngoài phương Tây, họ thuộc một nhóm dân số đang thu hẹp.
Cách đây không lâu, người Pháp từng phản đối dữ dội việc Tổng thống Emmanuel Macron nâng tuổi nghỉ hưu từ 62 lên 64, tới mức chính phủ phải tạm dừng biện pháp này. Người biểu tình hôm nay đòi thêm nguồn lực cho người trẻ, còn những người biểu tình trước đó đấu tranh để giữ nguồn lực cho người già. Cả hai đều cho rằng mình đang đối đầu với chính phủ, nhưng cũng có thể nói họ đang đối đầu với nhau.
“Gerontonomia” – khi lá phiếu duy trì sự trì trệ
Theo giáo sư Tim Vlandas của Đại học Oxford, khi dân số già đi, xung đột có thể là điều khó tránh vì các thế hệ có lợi ích kinh tế khác nhau. Người trẻ cần đầu tư cho giáo dục, thị trường lao động mạnh và nhà ở vừa túi tiền. Người trên 65 tuổi thường muốn lương hưu hào phóng, dịch vụ chăm sóc xã hội, bảo vệ giá trị nhà cửa và tài sản, cùng lạm phát thấp, kể cả khi phải đánh đổi bằng tỷ lệ thất nghiệp cao hơn.
