Phân biệt giữa chiến thuật và chiến lược trong bối cảnh toàn cầu

Các quốc gia phát triển và tổ chức quốc tế lớn phân biệt rõ ràng giữa chiến thuật và chiến lược trong việc ra quyết định. Chiến lược liên quan đến những thay đổi cấu trúc kéo dài trong thời gian, đòi hỏi phải đối mặt với nhiều bất định, rủi ro và chi phí vì các yếu tố nội tại có thể trở thành ngoại tại theo thời gian. Do đó, việc xây dựng chiến lược diễn ra trong bối cảnh không chắc chắn cao do mục tiêu có thể xa và có tính phức tạp lớn.

Trong môi trường nhiều bất trắc, cần phải khảo sát nhiều kịch bản khác nhau cùng xác suất xảy ra và kế hoạch ứng phó cho từng trường hợp. Điều này bao gồm ba tình huống: khi ta biết điều mình biết, khi ta biết điều mình không biết, và khi ta không biết điều mình chưa biết.

Bối cảnh xung đột hiện tại và sự bất định của tương lai

Trên nền tảng thực tế toàn cầu hiện nay, đã rõ rằng một xung đột đang diễn ra với kết quả cuối cùng khó đoán, có thể tạo ra một thế giới khác biệt so với trước đây. Tuy nhiên, thời gian kết thúc của cuộc xung đột vẫn là điều chưa xác định, đặc biệt khi nhiều thỏa thuận ngừng bắn bị phá vỡ trong thời gian qua.

Một kịch bản khác cũng được xem xét là nếu cuộc xung đột kéo dài không giới hạn, với mức độ ảnh hưởng vượt quá mọi dự đoán hiện tại. Trong trường hợp này thế giới có thể hướng tới một trật tự toàn cầu mới, thay đổi sâu sắc cấu trúc kinh tế và chính trị quốc tế, không đơn thuần là một cuộc chiến tranh.

Khả năng quay trở lại hệ thống đế quốc và hậu quả cho thương mại toàn cầu

Bất chấp xác suất chỉ ở mức trung bình, nguy cơ thế giới lùi về mô hình đế quốc một chiều như thế kỷ 18-19 đã không còn là con số không. Các chuyên gia kinh tế ngày càng lo ngại về khả năng hệ thống ngoại giao và thương mại hiện tại có thể bị thu hẹp lại, trở thành một mối quan hệ thượng hải áp đặt qua mô hình độc quyền mua hàng, thay vì sự tương tác cân bằng giữa các quốc gia.

Có thể xem xét ba kịch bản chính. Trước hết, xung đột kết thúc trong ngắn hạn, khiến các tác động chủ yếu là sự phá vỡ nhất thời của giá cả tương đối. Khi xung đột chấm dứt, giá cả có thể hồi phục về mức ban đầu. Trong kịch bản này, các nền kinh tế mới nổi, chẳng hạn như Argentina, có thể tránh được những ảnh hưởng tiêu cực lớn, thậm chí một số ngành xuất khẩu có thể thu lợi khi các quốc gia lớn nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và thực phẩm do lo ngại từ cuộc xung đột.

Xung đột kéo dài và áp lực kinh tế đối với các nền kinh tế mới nổi

Kịch bản thứ hai là khi xung đột kéo dài, tạo ra sự mơ hồ hơn về thời điểm kết thúc. Động thái này kéo theo sự biến động lớn của giá cả tương đối và dẫn tới tác động lạm phát kéo dài.

Advertisement300 × 250

Để đối phó, các nước phát triển có thể tăng lãi suất, gây ra dòng vốn dồn về các nền kinh tế tiên tiến, làm tăng giá trị đồng đô la và ảnh hưởng tiêu cực đến giá hàng hóa cơ bản. Điều này đặc biệt ảnh hưởng đến Argentina bởi chi phí tài chính tăng cao, dự trữ ngoại hối hạn chế, thị trường vốn kém phát triển do lịch sử vỡ nợ, và giá trị xuất khẩu suy giảm.

Kịch bản mơ hồ nhất về một trật tự mới đầy rủi ro

Cuối cùng, một kịch bản khó dự đoán hơn với xác suất trung bình là xung đột kéo dài không giới hạn, với sự tham gia của thêm nhiều bên và chuyển đổi thành một cuộc tranh luận về trật tự toàn cầu mới về địa chính trị và thương mại. Trong trường hợp này, thế giới có thể trở lại mô hình “đế quốc” với một hoặc hai cường quốc áp đặt quy tắc thương mại, cùng với việc điều chỉnh giá cả, hạn ngạch và thị trường theo cách thức độc quyền. Hiện tượng này tương tự như cuộc chiến tranh bảy năm giữa Pháp và Anh thế kỷ 18, dẫn đến sự thống trị kéo dài của Anh trong cả kinh tế và chính trị toàn cầu.

Những yếu tố hỗ trợ cho mô hình đế quốc trong thế kỷ 21

Hai xu hướng chính trong thời đại hiện nay làm tăng khả năng cho sự trở lại của mô hình đế quốc. Thứ nhất là xã hội kỹ thuật số với sự phụ thuộc ngày càng sâu sắc vào các nền tảng internet, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo, dẫn đến một hình thức “nghĩa vụ bất đối xứng” khi cá nhân trao đổi thông tin và sự riêng tư lấy sự tiện lợi và giải trí tức thì.

Thứ hai là bài học lịch sử từ sự mở rộng thành công của Đế chế La Mã cổ đại, vốn vượt lên trên sức mạnh quân sự bằng việc thu hút sự chấp nhận từ các dân tộc bị chinh phục thông qua ứng dụng pháp luật, hệ thống chính trị, xây dựng hạ tầng và tạo điều kiện phát triển kinh tế, đem lại ổn định và thịnh vượng cho các vùng lãnh thổ.

Argentina trong kỷ nguyên biến động và cơ hội mới

Việc di cư toàn cầu gia tăng cho thấy các quốc gia có thể trở thành điểm đến cho người dân bỏ trốn khỏi các chế độ độc tài và nghèo đói, đổi lại họ nhận được một số quyền lợi và cải thiện đời sống. Argentina sở hữu những lợi thế quan trọng như tài nguyên thiên nhiên, nguồn nhân lực chất lượng, hòa bình nội bộ và cơ cấu dân số trẻ hơn các quốc gia phát triển, giúp tăng sức cạnh tranh trong một trật tự thế giới mới đầy biến động.

Để tận dụng cơ hội này, Argentina cần xây dựng và thỏa thuận một chiến lược dài hạn, thoát khỏi những tranh chấp mang tính chiến thuật ngắn hạn và đề cao tư duy chiến lược vượt qua sự mù mờ của bối cảnh toàn cầu. Theo lời Borges, cần chuyển từ việc kể những câu chuyện anh hùng hoành tráng sang một cách nhìn nhận, học hỏi thực tế và suy ngẫm hơn.

Argentina cần từ bỏ tư duy ích kỷ về lợi ích ngắn hạn để tạo điều kiện cho thế hệ tương lai một tương lai tươi sáng hơn, trong bối cảnh thế giới ngày càng bất định và phức tạp.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Xung đột hiện tại làm gia tăng bất ổn và có thể dẫn đến thay đổi trật tự toàn cầu.
  • Ba kịch bản về xung đột gồm kết thúc sớm, kéo dài không rõ ràng và kéo dài vô hạn với hậu quả lớn.
  • Rủi ro thế giới quay lại mô hình đế quốc dựa trên sự độc quyền thương mại và quyền lực đơn phương.
  • Argentina có những lợi thế cạnh tranh từ nguồn lực và cấu trúc dân số trong bối cảnh toàn cầu thay đổi.
  • Chiến lược dài hạn và tư duy chiến lược là yếu tố cần thiết để tận dụng cơ hội trong thời kỳ hỗn loạn.

Đăng ký bản tin QMVN