Một đêm trên xe tuần tra
Một giờ sáng thứ Năm ở phía đông London, lời báo về chiếc xe tải Ford Transit bị đánh cắp vang lên qua bộ đàm. Chỉ trong 25 phút, cảnh sát đã tìm thấy, truy đuổi và bắt giữ một nghi phạm. Chiến dịch kéo dài tám giờ của Cảnh sát Thủ đô thu hồi được hai xe bị đánh cắp, nhưng cũng vướng vào hàng loạt vụ việc khác: truy đuổi cướp có vũ trang đi xe đạp điện, bắt tài xế say rượu và ba người đàn ông chở đầy ma túy, tiền mặt cùng điện thoại.
Chúng không có biên giới, còn chúng tôi thì có
Havering bị ảnh hưởng nặng một phần vì kẻ trộm dùng các con đường nhỏ làm lối tắt sang hạt Essex lân cận, nơi có nhiều xưởng tháo dỡ xe trái phép. Khi tội phạm vượt qua ranh giới giữa các lực lượng cảnh sát, cuộc điều tra thường chậm lại, và các băng nhóm biết cách khai thác điều đó.
Từ trò nghịch dại thành ngành kinh doanh toàn cầu
Trộm xe từng là chuyện của những kẻ thích lái liều hay kẻ cơ hội, nay đã trở thành một ngành kinh doanh tội phạm toàn cầu béo bở. Xe bị đánh cắp theo đơn đặt hàng, rồi được chuyển đi khắp nước hoặc tháo rời trong vài giờ. Một người đàn ông tự nhận nhận xe ăn cắp để tháo dỡ tại một “chop shop” nói với BBC rằng anh ta không hề sợ nhà chức trách:
Họ thậm chí không bắt nổi một cơn cảm lạnh
Theo người này, nhu cầu lớn đến mức phụ tùng thường đã có người đặt mua trước khi xe được tháo xong. Một số xe được giữ nguyên, gắn biển số mới để bán trong nước hoặc xuất sang các nơi như Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Cộng hòa Dân chủ Congo và Jamaica; số khác bị dùng cho buôn bán ma túy, buôn người hoặc làm phương tiện tẩu thoát.
Công nghệ: con dao hai lưỡi
Công nghệ không chìa khóa mang lại tiện lợi, nhưng cũng mở ra cánh cửa cho tội phạm. Theo Thatcham Research, tổ chức hợp tác với các hãng xe, cảnh sát và chính phủ, chỉ trong vài tháng sau khi một mẫu xe ra mắt, kẻ trộm đã có thể chế tạo công cụ nhắm vào nó. Những thiết bị được trưng bày cho thấy mức độ tinh vi:
Một thiết bị giấu trong loa không dây có thể khởi động xe bằng cách xâm nhập hệ thống liên lạc nội bộ.
Ăng-ten khuếch đại tín hiệu chìa khóa từ trong nhà, giúp mở xe chỉ trong vài chục giây.
Máy gây nhiễu tín hiệu cấp quân sự có thể chặn mọi tín hiệu điện tử trong phạm vi rộng.
Kỹ sư trưởng Steve Launchbury của Thatcham Research cho rằng chính phủ nên cập nhật quy định để các biện pháp chống trộm tinh vi trở thành tiêu chuẩn, như công nghệ cho chìa khóa “ngủ” khi không di chuyển. Hiệp hội các Nhà sản xuất và Kinh doanh Ô tô khẳng định các hãng xe làm nhiều hơn yêu cầu quy định, còn Toyota và BMW cho biết liên tục cải thiện an ninh.
Nạn nhân và cái giá phải trả
Rose-Marie Clarke hai lần bị trộm xe trong ba năm; lần gần nhất, chiếc BMW của bà bị lấy đi chỉ trong 35 giây bằng ăng-ten khuếch đại tín hiệu. Cảnh sát nói biết nghi phạm khả dĩ nhưng không thể chứng minh. Mike, 33 tuổi, từng lo sợ cho tính mạng khi hai kẻ đeo mặt nạ đột nhập nhà lúc nửa đêm đòi chìa khóa chiếc BMW M2.
“Thật nản lòng… bạn cảm thấy bất lực vì cảnh sát cũng bất lực” – Rose-Marie Clarke, nạn nhân trộm xe
Cái giá còn lan rộng tới mọi người lái xe. Theo viện nghiên cứu an ninh Royal United Services Institute (Rusi), giá chào bảo hiểm ô tô đã tăng 82% kể từ năm 2021, và tội phạm xe cộ gây thiệt hại cho nền kinh tế Anh khoảng 1,7 tỷ bảng mỗi năm. Chuyên gia Eli Glantz giải thích rằng khi xe bị trộm nhiều hơn, công ty bảo hiểm phải chi trả nhiều hơn, và phí bảo hiểm tất yếu tăng.
Thiếu nguồn lực, không thiếu quyết tâm
Theo yêu cầu tiếp cận thông tin của BBC, 15 trong 32 lực lượng cảnh sát ở Anh và xứ Wales phản hồi cho biết không có chuyên viên giám định xe bị đánh cắp toàn thời gian. Trợ lý Cảnh sát trưởng Sarah Grahame thừa nhận mức trộm hiện nay là không thể chấp nhận, nhưng ngân sách không cho phép thường xuyên tổ chức chiến dịch lớn. Thay vào đó là những “tuần cao điểm”, như Chiến dịch Alliances với 32 lực lượng, dẫn tới ít nhất 286 vụ bắt giữ và thu giữ 319 xe.
Phần đỉnh của mạng lưới tội phạm… đó là nơi bạn sẽ thu giữ được nhiều tài sản nhất và gây gián đoạn lớn nhất
Ở Sussex, cảnh sát thu hồi cả ba chiếc Toyota RAV4 không chìa khóa bị trộm trong một đêm và bắt ba nghi phạm, hai người sau đó bị buộc tội. Bộ Nội vụ cho biết sẽ tiếp tục hỗ trợ cảnh sát và cấp 300.000 bảng mỗi năm, chủ yếu cho Đối tác Quốc gia Giảm thiểu Tội phạm Xe cộ. Nhiều sĩ quan tin rằng họ có thể triệt phá các mạng lưới nghiêm trọng, nếu được cấp đủ kinh phí và sự ủng hộ.
