Tòa án Bremen buộc Nhà nước chi trả trợ cấp nuôi con cho mẹ đơn thân nhờ tinh trùng hiến tặng

Mô hình gia đình mẹ đơn thân, những người phụ nữ quyết định sinh con mà không có bạn đời, ngày càng được quan tâm và gây tranh cãi trong xã hội Đức. Thông thường, các bà mẹ này lựa chọn thụ tinh nhân tạo bằng tinh trùng hiến tặng để có con. Vừa qua, Tòa án hành chính thành phố Bremen đã ra phán quyết ủng hộ quyền lợi của những bà mẹ này, buộc chính quyền thành phố phải chi trả trợ cấp nuôi con theo luật hỗ trợ cha mẹ không thực hiện trách nhiệm nuôi dưỡng (Unterhaltsvorschuss) cho các con của họ.

Luật này quy định Nhà nước sẽ trợ cấp tài chính nếu một trong hai phụ huynh không cung cấp trợ giúp tài chính hợp pháp cho đứa trẻ, nhằm đảm bảo sự ổn định đời sống cho trẻ. Từ giữa năm 2017, trợ cấp có thể kéo dài đến khi trẻ đủ 18 tuổi. Trước phán quyết lần này, Bremen cùng nhiều đô thị khác dựa trên phán quyết của Tòa hành chính liên bang năm 2013, từ chối hỗ trợ những gia đình mẹ đơn thân sử dụng tinh trùng hiến tặng vì cho rằng sự lựa chọn này khiến không thể xác minh được người cha, dẫn đến Nhà nước phải gánh chịu chi phí mà không có cơ sở thu hồi từ người cha.

Kể từ năm 2018, Luật đăng ký người hiến tinh trùng đã cho phép những người được sinh ra từ phương pháp này có quyền biết thông tin về người hiến tinh trùng biếu. Theo đó, tinh trùng hiến tặng không còn mang tính ẩn danh hoàn toàn như trước.

Tòa án Bremen đã dựa vào cơ sở pháp lý mới này để mở rộng quyền lợi cho các trẻ em được sinh ra từ tinh trùng hiến tặng, từ đó khẳng định họ xứng đáng được hưởng trợ cấp nuôi con của Nhà nước.

Về phần các bà mẹ đơn thân, tòa nhận định họ không thể tham gia vào việc xác định danh tính người cha do không biết danh tính người hiến tinh trùng, do đó không thể bị quy kết là thiếu hợp tác. Một trong những nguyên đơn trong vụ việc phát biểu trong chương trình truyền hình địa phương rằng sự khác biệt trong cách đối xử giữa các trẻ em được sinh ra tự nhiên và trẻ em từ tinh trùng hiến tặng không thể chấp nhận, khi những trẻ em đầu được hưởng trợ cấp nhưng trẻ em sau không.

Phán quyết hiện chưa có hiệu lực pháp lý cuối cùng vì Bremen có quyền kháng cáo, tuy nhiên thành phố này hiện muốn xem xét kỹ lý do ra phán quyết trước khi đưa ra quyết định tiếp theo. Trên mạng xã hội, quan điểm về phán quyết chia rẽ rõ rệt. Một số người cho rằng mẹ đơn thân đã tự lựa chọn con đường độc lập nên phải tự chịu trách nhiệm tài chính mà không cần đến trợ cấp chung từ Nhà nước, bên cạnh lo ngại rằng Nhà nước khó đòi lại tiền từ người hiến tinh trùng giấu tên.

Ngược lại, nhiều ý kiến đánh giá cao quyết định của tòa, khẳng định quyền lợi trợ cấp thực chất hướng đến trẻ em, không phải mẹ đơn thân, và con sinh từ tinh trùng hiến tặng không nên bị thiệt thòi. Một số người còn coi đây là bước tiến ghi nhận sự đa dạng trong các kiểu gia đình hiện đại.