Mở rộng hợp tác an ninh
Theo tờ The Wall Street Journal, trong các cuộc gặp với giới chức Iceland, Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết chính quyền Mỹ sẵn sàng mở rộng hợp tác an ninh, viện dẫn hạ tầng, công nghệ và năng lực giám sát của Iceland.
Ông ca ngợi Iceland đã cho phép quân đội Mỹ sử dụng lãnh thổ, không phận và vùng biển, tạo một tiền đồn quan trọng để giám sát hoạt động bí mật và răn đe đối thủ. Ông Rubio cũng thăm máy bay tuần tra săn ngầm P-8A Poseidon tại căn cứ Keflavik.
Vai trò chiến lược của Iceland
Những yếu tố làm tăng tầm quan trọng của Iceland:
- Thỏa thuận về Greenland tháng trước mở đường cho sự hiện diện quân sự lớn hơn của Mỹ, trong khi nhiều tuyến hậu cần tới Greenland đi qua Iceland.
- Iceland nằm trên hành lang hàng hải chiến lược, quan trọng cho việc giám sát tàu ngầm Nga và bảo vệ hạ tầng dưới biển.
- Mỹ đã chấm dứt hiện diện quân sự thường trực tại Iceland năm 2006, nhưng nay chú ý trở lại Bắc Cực.
Thủ tướng Kristrún Frostadóttir nói đóng góp của Iceland chính là “làm căn cứ”, và nước bà cởi mở với việc tăng các dịch vụ hậu cần liên quan.
Vết hằn từ những lời đe dọa
Những lời đe dọa của ông Trump về việc kiểm soát Greenland đã gây căng thẳng trong NATO và làm Iceland lo ngại. Hàng nghìn người ký kiến nghị phản đối ứng viên đại sứ Mỹ Billy Long sau khi ông được cho là đùa rằng Iceland sẽ thành “bang thứ 52”; ông sau đó đã xin lỗi.
Theo thăm dò của Gallup năm ngoái, gần ba phần tư người Iceland coi sự quan tâm của Mỹ tới Greenland và Bắc Cực là mối đe dọa. Tháng trước, Iceland triệu đại sứ Mỹ sau khi ông Trump đăng hình ảnh hòn đảo phủ cờ Mỹ, điều Thủ tướng Iceland gọi là “xúc phạm” và “lố bịch”.
Hướng tới tương lai
Ông Rubio tìm cách xoa dịu căng thẳng, nhấn mạnh Mỹ tôn trọng chủ quyền của Iceland và sẽ không mở rộng hoạt động quân sự nếu không có sự hợp tác của nước này. Ngoại trưởng Iceland Thorgerdur Katrín Gunnarsdóttir cho biết hai bên đang “nhìn về phía trước”.
Đừng ngây thơ về Nga, về Trung Quốc, về mọi điều đang diễn ra.
Bà Frostadóttir cho rằng cần thời gian để xây dựng lại lòng tin, nhưng gọi sự quan tâm trở lại của Mỹ tới Bắc Cực là “điểm sáng”.
Những ưu tiên cạnh tranh
Nỗ lực dành thêm nguồn lực quân sự cho Bắc Cực đang va chạm với những nhu cầu ở nơi khác. Trong cuộc tập trận NATO Northern Viking tháng trước, lực lượng Mỹ tham gia ít hơn các lần trước.
Ông Rubio giải thích điều này do nhu cầu cạnh tranh, trong đó có bảo vệ tuyến hàng hải giữa cuộc chiến với Iran, và khẳng định đây không phải là “quyết định lâu dài”.
















