Các tổ chức Trung Quốc ký loạt thỏa thuận đầu tư trị giá hàng tỷ USD với quỹ tài sản quốc gia Oman, chọn nước này làm cửa ngõ an toàn vào Trung Đông
Các quỹ, ngân hàng và doanh nghiệp Trung Quốc đã ký một gói thỏa thuận đầu tư trị giá hàng tỷ USD với Cơ quan Đầu tư Oman, quỹ tài sản quốc gia của vương quốc vùng Vịnh, đánh dấu bước nâng cấp mạnh mẽ quan hệ kinh tế khi doanh nghiệp Trung Quốc xem Oman là điểm vào ổn định của một khu vực giàu tiềm năng nhưng đầy xung đột. Được ký trong chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên tới Trung Quốc của Quốc vương Haitham bin Tariq, các thỏa thuận trải rộng từ năng lượng tái tạo, lưu trữ pin, khai khoáng, hậu cần, công nghệ số đến không gian, gồm quỹ chung 800 triệu USD với Quỹ Con đường Tơ lụa, dự án lưu trữ năng lượng 1 tỷ USD với State Grid và một chương trình vệ tinh. Quỹ này mô tả các thỏa thuận là bước chuyển từ thương mại truyền thống sang đầu tư chung, nội địa hóa công nghiệp, chuyển giao công nghệ và quan hệ đối tác vốn dài hạn. Với Oman, chúng hỗ trợ nỗ lực đa dạng hóa khỏi dầu mỏ; với Trung Quốc, chúng giúp có chỗ đứng tại một quốc gia trung lập có cảng biển nằm ngoài eo biển Hormuz đầy vết thương chiến tranh. Tuy nhiên, biến chữ ký thành nhà máy mới là phép thử thực sự.
Tiếng Nói QUANG MINH·3 phút đọc · 6 phút nghe·14 tháng 11 2026, 15:15 GMT+7·
Ảnh minh hoạ do AI tạo
Chuyến thăm lịch sử và danh sách dài các thỏa thuận
Chuyến thăm Bắc Kinh ngày 1 và 2/11 của Quốc vương Haitham là lần đầu tiên một nguyên thủ Oman tới Trung Quốc trong 48 năm kể từ khi hai nước lập quan hệ ngoại giao. Chủ tịch Tập Cận Bình gọi việc thắt chặt quan hệ là “lựa chọn chiến lược chung”, mô tả hai nước là đối tác năng lượng ổn định, đáng tin cậy với tiềm năng lớn về đầu tư và đổi mới công nghệ cao.
Trong thông cáo công bố hôm thứ Sáu, Cơ quan Đầu tư Oman cho biết đã ký gói đầu tư lớn nhất từ trước đến nay với các đối tác Trung Quốc.
Advertisement300 × 250
Chủ tịch cơ quan này, ông Abdulsalam Al Murshidi, cho rằng các thỏa thuận phản ánh sự chuyển mình của quan hệ từ thương mại sang hợp tác đầu tư, đồng thời nhấn mạnh vai trò của chúng trong đa dạng hóa kinh tế, tạo việc làm và chuyển giao tri thức.
Những gì đã được ký kết
Gói thỏa thuận quy tụ các quỹ nhà nước, nhà đầu tư tư nhân và một số công ty nổi tiếng nhất Trung Quốc. Các thỏa thuận chính gồm:
Quỹ chung 800 triệu USD với Quỹ Con đường Tơ lụa, phần lớn đầu tư tại Oman, cùng quỹ 300 triệu USD với China Merchants Bank và 735 triệu USD từ IDG Capital, Templewater và EW Partners
Khoảng 1 tỷ USD cho hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin công suất 1 gigawatt, do Nama Holding và State Grid International Development thực hiện
Hợp đồng 10 năm trị giá 418,7 triệu USD với Hongda International cho dự án đồng và vàng Mazoon
Trung tâm hậu cần với JD.com, nghiên cứu điện gió với Shanghai Electric, hạ tầng điện toán AI với Omantel và chương trình không gian phóng bảy vệ tinh
Các khoản được nêu cụ thể cộng lại khoảng 3,35 tỷ USD, trong khi một số thỏa thuận không công bố giá trị. Giới chức chỉ mô tả toàn bộ gói là trị giá “hàng tỷ USD”.
Vì sao là Oman?
Sức hút của Oman nằm một phần ở địa lý, một phần ở ngoại giao. Các cảng chính Duqm, Sohar và Salalah nằm bên biển Ả Rập, ngoài eo biển Hormuz, nơi các vụ tấn công tàu thuyền tăng vọt kể từ khi cuộc chiến liên quan Iran nổ ra hồi tháng 2. Điều đó biến vương quốc này thành căn cứ hấp dẫn cho các chuỗi cung ứng muốn tránh nút thắt nguy hiểm nhất khu vực.
Oman cũng từ lâu xây dựng hình ảnh trung lập, đóng vai trò trung gian kín đáo giữa các đối thủ, trong đó có Iran và Mỹ. Giới phân tích cho rằng Bắc Kinh coi nước này là cửa ngõ an toàn vào Trung Đông rộng lớn. Trong chuyến thăm, ông Tập nói vùng Vịnh không nên trở thành đấu trường của cạnh tranh nước lớn, thông điệp phù hợp với chính sách cân bằng của Muscat.
Từ người mua dầu đến đối tác đầu tư
Thương mại từ lâu là trụ cột của quan hệ song phương, đạt 36,73 tỷ USD năm 2024, với Trung Quốc mua phần lớn lượng dầu thô xuất khẩu của Oman. Các thỏa thuận mới hướng đến vượt ra khỏi khuôn khổ đó, xây dựng nhà máy, dự án năng lượng và hạ tầng số ngay tại Oman, tạo việc làm cho thanh niên nước này.
Thách thức vẫn còn. Những cam kết trước đây của Trung Quốc, như khu công nghiệp tại Duqm, tiến triển chậm hơn hứa hẹn. Các thỏa thuận công nghệ, gồm chip AI và vệ tinh, có thể bị các đối tác phương Tây soi xét. Bất ổn khu vực cũng có thể khiến nhà đầu tư e ngại. Quốc vương Haitham còn đề xuất một hiệp định thương mại và đầu tư ưu đãi với Trung Quốc, cho thấy Muscat muốn đà hợp tác được duy trì lâu dài.
BỐI CẢNH SỰ KIỆN.
Quan hệ đối tác này có gốc rễ sâu xa. Oman và Trung Quốc lập quan hệ ngoại giao năm 1978, và suốt nhiều thập kỷ, vương quốc này là một trong những nhà cung cấp dầu ổn định của Trung Quốc. Từ khi lên nắm quyền năm 2020, Quốc vương Haitham theo đuổi Tầm nhìn Oman 2040, kế hoạch giảm phụ thuộc vào hydrocarbon bằng cách thu hút đầu tư nước ngoài vào công nghiệp, hậu cần, du lịch và năng lượng xanh, trong đó có hydro. Trong khi đó, Trung Quốc mở rộng hiện diện khắp vùng Vịnh qua Sáng kiến Vành đai và Con đường, và làm trung gian cho tiến trình hòa giải giữa Ả Rập Xê Út và Iran năm 2023.
Những biến động ở Trung Đông khiến cược càng lớn. Cuộc chiến bắt đầu ngày 28/2/2026 với các đợt không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đã làm gián đoạn vận tải biển, thị trường năng lượng và cho thấy rủi ro của việc phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Người ủng hộ quan hệ chặt chẽ hơn cho rằng vốn Trung Quốc có thể đẩy nhanh quá trình đa dạng hóa của Oman và mang lại cho Bắc Kinh một đối tác tin cậy; người hoài nghi cảnh báo về nợ nần, chậm triển khai và nguy cơ bị cuốn vào cạnh tranh Mỹ – Trung. Nút thắt cốt lõi là liệu Oman có thể làm sâu sắc quan hệ kinh tế với Bắc Kinh mà vẫn giữ được sự trung lập khiến nước này có giá trị với mọi bên hay không.
Những điều bổ ích
Ở những vùng đầy biến động, chính sự ổn định trở thành mặt hàng xuất khẩu quý giá nhất của một quốc gia.
Thương mại tạo nên người quen; đầu tư chung tạo nên đối tác.
Thỏa thuận là lời hứa trên giấy; chỉ có hành động mới biến chúng thành niềm tin.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.