Các ngân hàng Trung Quốc đã giải ngân 1.080 tỷ nhân dân tệ (khoảng 161,4 tỷ USD) khoản vay mới trong tháng 9, vượt mức dự báo 975 tỷ nhân dân tệ và tăng vọt so với chỉ 60 tỷ nhân dân tệ của tháng 8, theo tính toán của Reuters dựa trên số liệu của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC). Sự phục hồi này cho thấy các biện pháp hỗ trợ có mục tiêu của Bắc Kinh, như công cụ tài chính chính sách mới và gói giảm lãi suất, trợ cấp vay mua nhà công bố cuối tháng 9, có thể bắt đầu phát huy tác dụng. Dù vậy, bức tranh tổng thể vẫn ảm đạm: tăng trưởng dư nợ cho vay xuống mức thấp kỷ lục 4,8%, cung tiền M2 chạm đáy 18 tháng và vay hộ gia đình đi ngang. Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn chịu sức ép từ khủng hoảng bất động sản và niềm tin tiêu dùng yếu, trong khi giới đầu tư chờ số liệu GDP quý III công bố ngày 19/10.
Số liệu tháng 9 mang lại bất ngờ tích cực sau một tháng 8 ảm đạm. Các ngân hàng Trung Quốc thường đẩy mạnh cho vay vào cuối quý để hoàn thành chỉ tiêu nội bộ, nhưng mức tăng lần này vẫn vượt kỳ vọng của giới phân tích. Những điểm đáng chú ý gồm:
Tổng khoản vay mới đạt 1.080 tỷ nhân dân tệ, so với dự báo 975 tỷ, nhưng vẫn thấp hơn mức 1.290 tỷ của cùng kỳ năm ngoái.
Vay doanh nghiệp tăng vọt lên 1.290 tỷ nhân dân tệ, từ 260 tỷ nhân dân tệ trong tháng 8.
Vay hộ gia đình, bao gồm vay thế chấp mua nhà, đi ngang sau khi giảm 202,9 tỷ nhân dân tệ trong tháng 8.
Tính chung chín tháng đầu năm, tổng khoản vay mới đạt 11.520 tỷ nhân dân tệ, giảm đáng kể so với 14.750 tỷ nhân dân tệ cùng kỳ năm trước.
Giới phân tích cho rằng sự cải thiện chủ yếu đến từ việc triển khai các công cụ tài chính chính sách mới trong tháng 9, hỗ trợ vốn cho đầu tư dự án và doanh nghiệp. Cùng lúc, xuất khẩu tăng mạnh giúp thặng dư thương mại tháng 9 mở rộng hơn dự kiến, đưa Trung Quốc đi đúng hướng vượt kỷ lục thặng dư năm ngoái.
Cùng với số liệu thương mại khả quan hơn, các con số mới nhất cho thấy những biện pháp chính sách hiện hành đang có tác động tích cực tới hoạt động kinh tế.
Tuy nhiên, thặng dư thương mại ngày càng lớn cũng có nguy cơ làm gia tăng căng thẳng với các đối tác lớn, vốn đã lo ngại về làn sóng hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc.
Bên dưới con số tích cực của tháng 9 là xu hướng đáng lo ngại hơn. Dư nợ cho vay bằng nhân dân tệ chỉ tăng 4,8% so với cùng kỳ, mức thấp kỷ lục, giảm từ 4,9% trong tháng 8. Cung tiền M2 tăng 7,2%, thấp nhất trong 18 tháng và dưới dự báo 7,4%, còn M1 chỉ tăng 3,2%.
Tổng tài trợ xã hội, thước đo rộng về tín dụng và thanh khoản, tăng 7,1%, giảm nhẹ so với 7,2% của tháng trước. Những số liệu này cho thấy người dân và doanh nghiệp vẫn dè dặt vay mượn, phản ánh tâm lý thận trọng trước triển vọng kinh tế chưa rõ ràng.
Cuối tháng 9, Bắc Kinh công bố gói biện pháp gồm giảm 0,25 điểm phần trăm lãi suất cho cơ chế cho vay bổ sung có thế chấp (PSL), nâng hạn mức tái cấp vốn cho đổi mới công nghệ, doanh nghiệp nhỏ và tư nhân, cùng trợ cấp lãi suất 1 điểm phần trăm mỗi năm cho người mua nhà lần đầu. Tổ chức xếp hạng Fitch nhận định gói này có thể cải thiện phần nào việc truyền dẫn tín dụng nhưng khó làm thay đổi đáng kể nhu cầu vay hay quỹ đạo yếu của thị trường bất động sản.
Chúng tôi nghi ngờ việc tín dụng yếu sẽ thúc đẩy nới lỏng tiền tệ thêm, nhất là khi PBOC coi phần lớn sự suy yếu này mang tính cơ cấu.
Ít chuyên gia kỳ vọng PBOC sẽ sớm cắt giảm lãi suất điều hành hay tỷ lệ dự trữ bắt buộc. Tuy nhiên, Capital Economics dự báo với gánh nặng nợ cao và áp lực tài chính gia tăng ở khu vực doanh nghiệp, ngân hàng trung ương có thể buộc phải nới lỏng trở lại vào năm sau, với mức giảm lãi suất khoảng 0,2 điểm phần trăm.
Câu chuyện bắt đầu từ cuộc khủng hoảng bất động sản bùng phát năm 2021, khi Bắc Kinh siết chặt vay nợ đối với các nhà phát triển, khiến hàng loạt tập đoàn lớn như Evergrande vỡ nợ. Bất động sản, lĩnh vực từng chiếm khoảng một phần tư nền kinh tế và là kênh tích lũy tài sản chính của các gia đình Trung Quốc, rơi vào suy thoái kéo dài, làm xói mòn niềm tin tiêu dùng. Người dân thắt chặt chi tiêu, trả nợ sớm thay vì vay thêm, còn doanh nghiệp ngại mở rộng đầu tư. Tăng trưởng GDP quý II/2026 chỉ đạt 4,3%, thấp nhất trong ba năm rưỡi, trong khi mục tiêu cả năm là 4,5% đến 5%. Những người ủng hộ cách tiếp cận thận trọng của PBOC cho rằng kích thích ồ ạt sẽ làm phình thêm nợ và rủi ro tài chính; phía phản biện cho rằng các biện pháp nhỏ giọt không đủ sức vực dậy nhu cầu. Nút thắt nằm ở chỗ tiền rẻ không giúp ích nếu người dân không muốn vay. Nguyên nhân sâu xa là mô hình tăng trưởng dựa vào đầu tư và bất động sản đã đến giới hạn, đòi hỏi chuyển sang dựa nhiều hơn vào tiêu dùng nội địa.
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.
Khả năng Putin gặp Xi Jinping và Trump tại APEC mở hy vọng đối thoại nhưng cần nền tảng thực chất16 views · China
Bốn công dân Trung Quốc hầu tòa vì bắt cóc doanh nhân Singapore đòi chuộc một triệu đô la tại Malaysia13 views · China
Sau khi vượt Bolt robot hình người của Trung Quốc bước vào cuộc đua khó hơn để làm việc thực tế12 views · China
