TAND Tối cao xem xét quy trình 24/7 bảo vệ quyền sống và tự do công dân

Ngày 14/7/2026, Tòa án Tối cao Ấn Độ đã đồng thuận xem xét việc xây dựng Quy trình Vận hành Chuẩn (SOP) nhằm cho phép công dân có thể trực tiếp yêu cầu tòa án can thiệp bất cứ thời điểm nào trong ngày, kể cả ban đêm và ngày nghỉ, trong những vụ việc ảnh hưởng trực tiếp đến quyền sống và tự do cá nhân như bắt giữ trái luật, cưỡng chế phá dỡ nhà, trục xuất, bạo hành trong phòng giam hoặc các hành động của nhà nước khác.

Phiên tòa do Chánh án Surya Kant đứng đầu, xem xét đơn kiến nghị từ luật sư Maheravish Rein, nêu rõ thực trạng nhiều vụ việc giam giữ, cưỡng chế và các hành động hành chính diễn ra vào ban đêm hoặc ngày nghỉ, khiến người dân không thể kịp thời tìm đến tòa án. Theo bà Rein, việc tiếp cận tư pháp chỉ giới hạn trong giờ làm việc hành chính, ngày làm việc và vài phiên xử trong kỳ nghỉ khiến nạn nhân bị từ chối sự bảo vệ kịp thời, đe dọa nghiêm trọng quyền tự do cá nhân.

Luật sư Rein chia sẻ rằng trong nền dân chủ hiến định, quyền được bảo vệ không thể bị giới hạn bởi thời gian làm việc của tòa án, mà cần được đảm bảo liên tục để ngăn ngừa hậu quả thiệt hại không thể khắc phục. Tuy các tiến bộ về công nghệ như đăng ký điện tử, hồ sơ trực tuyến và phiên tòa trực tuyến đã cải thiện khả năng tiếp cận tư pháp từ xa, nhưng hệ thống chưa được tổ chức đồng bộ để xử lý các trường hợp khẩn cấp ngoài giờ hành chính.

Phán quyết từ thẩm phán Joymalya Bagchi cho thấy sự khác biệt trong cách thức tiếp cận công lý khi ngoài giờ hành chính so với trong giờ hành chính. Thẩm phán nhấn mạnh việc không tiếp cận tòa án đầy đủ ngoài giờ không đồng nghĩa với việc bị từ chối quyền được xét xử, bởi hiện nay với công nghệ, chỉ cần một bức thư, email hay cuộc gọi cũng có thể khởi động quá trình tư pháp.

Người đứng đầu phiên tòa, Chánh án Surya Kant, lưu ý rằng SOP nếu được áp dụng có thể giúp giảm đáng kể thời gian hồi đáp các yêu cầu khẩn cấp, đề xuất tòa án phản hồi trong vòng một giờ kể từ khi nhận được thông báo khẩn cấp. Tuy nhiên, như ý kiến của Luật sư Tổng hợp Tushar Mehta, việc xây dựng SOP nên thuộc về phạm vi quản lý hành chính của Tòa án Tối cao.

Chánh án Kant đáp lại rằng trong hệ thống liên bang, các Tòa án Tối cao bang không thuộc quyền kiểm soát hành chính của Tòa án Tối cao liên bang, do vậy việc nghiên cứu và ban hành quy trình này vẫn phải được thực hiện trong khuôn khổ thủ tục tư pháp.