“Cá, gia đình và tự do”
Trên trang web tranh cử của Peltola có một trò chơi điện tử đơn giản mang tên “Salmon Run”, trong đó người chơi vào vai một chú cá hồi tìm cách né lưới của tàu đánh cá thương mại. Xen giữa trò chơi là những dòng chữ chỉ trích ông Sullivan nhận tiền từ giới vận động hành lang ngành lưới kéo. Với người ngoài Alaska, thông điệp ấy có vẻ địa phương, thậm chí khó hiểu; nhưng với cư dân của một bang sống nhờ biển cả, nó chạm đúng nỗi lo thường nhật.
“Chúng ta thực sự cần những người bình thường ở các vị trí này.” — Mary Peltola
Theo nhà báo Stephen Stromberg của The New York Times, chiến lược của Peltola dựa trên một logic rõ ràng: trong những cuộc đua khó khăn quyết định thế đa số, các ứng viên Dân chủ đọc theo kịch bản của cánh tả cấp tiến sẽ khó thắng. Thay vào đó, bà xây dựng một thương hiệu cá nhân thực tế, tách mình khỏi hình ảnh vốn kém thiện cảm của đảng Dân chủ ở nhiều vùng nông thôn.
Một ứng viên Dân chủ “ít trung thành” nhất
Peltola thường không công kích “đảng Cộng hòa”, mà nhắm vào các chính sách “của Washington” trong hai năm đảng này kiểm soát chính quyền. Lập trường của bà khó xếp vào một khuôn khổ đảng phái quen thuộc:
- Ủng hộ dự án khoan dầu Willow của ConocoPhillips và thăm dò dầu khí ở Khu bảo tồn Động vật Hoang dã Bắc Cực, nhưng phản đối những dự luật đe dọa ngư trường.
- Chỉ trích việc cắt giảm Medicaid, sa thải nhân viên liên bang và cắt ngân sách cho phát thanh công cộng, vốn là nguồn thông tin sống còn ở vùng hẻo lánh.
- Đổ lỗi cho cuộc chiến với Iran đã đẩy giá dầu diesel, thứ nhiên liệu người Alaska dùng để chạy máy phát điện và sưởi ấm, lên cao.
- Bảo vệ quyền phá thai và quyền sở hữu súng, ủng hộ củng cố Obamacare thay vì “Medicare cho tất cả”.
Một người phát ngôn chiến dịch thậm chí mô tả bà là một trong những đảng viên Dân chủ “ít trung thành nhất”.
Peltola từng làm việc với Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lisa Murkowski, giúp bà này tái đắc cử năm 2010, và được Murkowski đáp lại bằng sự ủng hộ năm 2022.
Chân thật hay vụng về?
Phong cách của Peltola là con dao hai lưỡi. Tại một buổi vận động ở thị trấn Valdez hồi tháng Chín, bà nói về số ít thượng nghị sĩ ôn hòa còn lại trong Thượng viện và mong muốn trở thành người tiếp theo, nhưng sau đó lại lúng túng khi kể tên họ, phải nhờ trợ lý nhắc tên Susan Collins, nữ thượng nghị sĩ Cộng hòa bang Maine mà đảng Dân chủ đang muốn đánh bại.
“Khi tôi phục vụ trong Quốc hội khóa 117 và 118, có sáu thượng nghị sĩ ở vị trí trung dung trên tổng số một trăm. Giờ chỉ còn ba. Tôi muốn trở thành người thứ tư.” — Mary Peltola
Tháng trước, The New York Times cũng đưa tin về tính khí của bà, bao gồm cáo buộc dùng lời lẽ xúc phạm với nhân viên, khiến văn phòng và chiến dịch trở nên hỗn loạn. Dẫu vậy, nhiều nhà quan sát ở Anchorage cho rằng sự mộc mạc ấy chưa chắc gây hại, thậm chí có thể giúp bà gần gũi hơn với lượng lớn cử tri độc lập ở Alaska.
Cuộc đua sít sao có thể quyết định Thượng viện
Các cuộc thăm dò cho thấy cuộc đua cực kỳ cân bằng. Khảo sát của Quantus Insights đầu tháng 10 ghi nhận hai ứng viên hòa nhau ở mức 46%, Rasmussen Reports giữa tháng Chín cũng cho kết quả ngang ngửa, trong khi các mô phỏng bỏ phiếu xếp hạng của AARP và Data for Progress cho thấy Peltola dẫn 53% so với 47% ở vòng cuối. Tuy nhiên, giới chuyên môn nhắc rằng Alaska nổi tiếng khó thăm dò chính xác, và lá phiếu còn có thêm một ứng viên trùng tên Daniel J. Sullivan, điều khiến đảng Cộng hòa nghi ngờ là “ứng viên bù nhìn”, cáo buộc mà phe Peltola bác bỏ.
Ông Trump từng thắng tại Alaska với cách biệt 54% so với 41% năm 2024, nhưng tỷ lệ ủng hộ ông tại bang này hiện chỉ quanh mức giữa 40%. Dù thắng hay thua, kết quả tại Alaska sẽ là phép thử cho câu hỏi lớn của đảng Dân chủ: liệu một ứng viên thực tế, gắn bó với vấn đề địa phương, có thể giành lại những vùng đất mà đảng đã đánh mất hay không.
