Một câu nói giữa vành đai nông nghiệp
Tại cuộc vận động ở Grand Island, một vùng nông nghiệp của Nebraska, ông Trump nói về những hy sinh kinh tế mà người Mỹ đang gánh chịu trong thời chiến. Theo Reuters, ông dường như ám chỉ giá nhiên liệu, phân bón và nhiều mặt hàng khác tăng cao do thị trường năng lượng bị xáo trộn, gọi mức giá đó là “nhân tạo” và “hơi cao một chút”. Rồi ông nói về cái giá phải trả để giữ an toàn cho thế giới và cho nước Mỹ, trước khi buông ra câu nói khiến cả nước xôn xao.
*“Cứ để họ đánh Los Angeles, cứ để họ đánh San Diego. Đây là cái giá rất nhỏ phải trả.” — Donald Trump*
Ông Trump khẳng định cuộc chiến “về cơ bản gần như đã kết thúc” và sẽ sớm chấm dứt “bằng cách này hay cách khác”, đồng thời bày tỏ quyết tâm giành “một chiến thắng to lớn” để chứng minh mọi điều chính quyền đã làm là đúng. Nebraska là bang ông giành hơn 55% phiếu bầu năm 2024, còn Los Angeles và San Diego là hai thành phố đông dân nhất của California – bang do đảng Dân chủ chi phối mà ông thường xuyên chỉ trích.
Nhà Trắng: truyền thông “thổi phồng”
Hôm thứ Ba, Giám đốc Truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung gạt bỏ các chỉ trích, cho rằng phản ứng của truyền thông “không dựa trên thực tế”. Theo ông, Tổng thống chỉ muốn nói rằng các thành phố Mỹ đã có thể bị đe dọa nếu một Iran sở hữu vũ khí hạt nhân không bị ngăn chặn. Ông Cheung còn khẳng định Iran giờ đây không còn vũ khí hạt nhân, hải quân, không quân hay tiền bạc.
*“Nước Mỹ an toàn hơn nhờ Tổng thống.” — Steven Cheung*
Những người ủng hộ ông Trump cho rằng câu nói cần được đặt trong ngữ cảnh của một bài phát biểu vận động đầy ứng khẩu, nhằm nhấn mạnh mối nguy từ chương trình hạt nhân Iran. Tuy nhiên, đây không phải lần đầu ông xem nhẹ những lo ngại về chi phí sinh hoạt bắt nguồn từ cuộc xung đột, cũng như khả năng Iran hoặc các đồng minh của Tehran tấn công lãnh thổ Mỹ.
California dậy sóng, vượt qua ranh giới đảng phái
Thống đốc California Gavin Newsom, người được xem là đối thủ chính trị hàng đầu của ông Trump và ứng viên tiềm năng cho cuộc bầu cử tổng thống năm 2028, gọi Tổng thống là “điên rồ và nguy hiểm”. Trên mạng xã hội, ông nhắc lại việc ông Trump từng điều Vệ binh Quốc gia và Thủy quân Lục chiến đến Los Angeles, và nay lại nói rằng kẻ thù nước ngoài nên “hạ gục” các thành phố của bang.
Thị trưởng Los Angeles Karen Bass thì cảnh báo phát ngôn này “có thể gây tổn hại đến an ninh” của thành phố.
Đáng chú ý, sự phản đối còn đến từ phe Cộng hòa. Ông Jim Desmond, ứng viên Cộng hòa đang tranh cử tại một khu vực bầu cử sát San Diego, tuyên bố “phản đối kịch liệt” phát ngôn của Tổng thống, dù vẫn ủng hộ việc đối đầu với Iran. Hạ nghị sĩ Kevin Kiley, người độc lập nhưng sinh hoạt cùng nhóm Cộng hòa tại Hạ viện, gọi câu nói là “không có ích”.
*“Không thành phố nào của Mỹ là có thể hy sinh, và không gia đình Mỹ nào đáng bị coi là thiệt hại phụ.” — Jim Desmond*
San Diego – thành phố của những người lính
Câu nói càng gây nhức nhối khi San Diego là nơi đóng quân của hơn 115.000 quân nhân tại ngũ, với Naval Base San Diego – căn cứ hải quân lớn nhất bờ Tây nước Mỹ. Nhiều gia đình ở đây có người thân đang trực tiếp phục vụ trong cuộc chiến mà chính Tổng thống vừa nhắc tới. Hạ nghị sĩ Dân chủ Sara Jacobs, đại diện cho khu vực này, phản ứng gay gắt trên mạng xã hội.
*“Cử tri của tôi, trong đó có nhiều quân nhân tại ngũ, cựu chiến binh và gia đình họ, không phải là thiệt hại phụ có thể chấp nhận được trong cuộc chiến ngu ngốc của ông Trump.” — Sara Jacobs*
Trong thời chiến, lời nói của nguyên thủ không chỉ là lời vận động. Trước đó, California từng nhận được cảnh báo về nguy cơ Iran tấn công bằng thiết bị bay không người lái, dù ông Newsom khẳng định không có mối đe dọa trực tiếp. Với người dân hai thành phố lớn nhất bang, việc nghe tên nơi mình sống được nhắc tới như một “cái giá nhỏ” là điều khó có thể xem nhẹ.
Bàn cờ bầu cử giữa kỳ
Phát ngôn được đưa ra đúng ngày California bắt đầu bỏ phiếu sớm cho cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11. Năm ngoái, ông Newsom đã thúc đẩy việc vẽ lại bản đồ khu vực bầu cử Quốc hội có lợi cho đảng Dân chủ, để đáp trả việc Texas vẽ lại bản đồ theo hướng có lợi cho đảng Cộng hòa dưới sức ép của ông Trump. Đảng Cộng hòa vẫn hy vọng giành thêm ghế tại California, kể cả trong cuộc đua chức thống đốc năm nay, và những ứng viên ở các khu vực cạnh tranh hiểu rằng mỗi lời nói đều có thể chuyển hóa thành lá phiếu.
Ở tầm rộng hơn, cuộc chiến đang trở thành gánh nặng chính trị. Theo Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, đến tháng 7, chi phí chiến tranh của Mỹ đã lên tới khoảng 37,5 tỷ USD, trong khi hãng AP ghi nhận ít nhất 14 quân nhân Mỹ thiệt mạng. Giá phân bón và nhiên liệu tăng cao tác động trực tiếp đến chính những nông dân Nebraska đang ngồi nghe ông Trump. Giữa những con số ấy, câu hỏi về việc ai thực sự gánh “cái giá nhỏ” của chiến tranh đang trở thành tâm điểm của cuộc tranh luận.
