Mở cửa cho các hãng vũ khí phương Tây
Theo quy định hiện hành, quỹ không được mua cổ phần của các hãng góp phần sản xuất vũ khí hạt nhân. Danh sách loại trừ gồm nhiều tên tuổi lớn như Airbus, Boeing, BAE Systems, Lockheed Martin, Safran, Thales, Northrop Grumman, General Dynamics và L3Harris Technologies. Chủ tịch ủy ban Svein Gjedrem cho biết nếu áp dụng quy tắc mới, nhiều công ty vũ khí của Anh, Pháp và Mỹ có thể được đầu tư trở lại.
Bộ trưởng Tài chính Jens Stoltenberg, cựu Tổng thư ký NATO, là người yêu cầu rà soát bộ quy tắc, viện dẫn những thay đổi trong tình hình an ninh toàn cầu và việc Na Uy dựa vào “chiếc ô hạt nhân” của NATO.
Hội đồng Đạo đức bị thu hẹp vai trò
Không chỉ dừng ở ngành quốc phòng, ủy ban còn đề xuất thay đổi căn bản cơ chế giám sát đạo đức:
Hội đồng Đạo đức vẫn tồn tại nhưng chỉ phân tích vi phạm, không còn khuyến nghị hành động.
Ngân hàng trung ương, đơn vị vận hành quỹ, sẽ tự quyết định việc thoái vốn.
Việc công bố đánh giá, thời điểm và hình thức công bố cũng do ngân hàng trung ương quyết định.
Cần đặc biệt thận trọng với các công ty lớn nhất vì thoái vốn ảnh hưởng nhiều hơn tới giá trị quỹ.
Trước đây, khi quỹ thoái vốn khỏi một công ty, lý do được công bố đầy đủ và nhiều nhà đầu tư lớn trên thế giới thường làm theo. Bà Tale Hungnes, lãnh đạo tổ chức Future in Our Hands, cho rằng đề xuất sẽ khiến cơ quan giám sát “mất răng”.
Hai luồng quan điểm
Phía phản đối lập luận rằng đầu tư vào vũ khí hạt nhân là gửi thông điệp sai lầm ra thế giới. Bà Grete Herlofson, lãnh đạo Hội Chữ thập đỏ Na Uy, cho rằng việc này đe dọa tính mạng con người. Phía ủy ban thì nhấn mạnh rằng quỹ ngày càng lớn và dễ bị trả đũa trong một thế giới phân mảnh, mang tính giao dịch hơn. Ông Stoltenberg khẳng định quỹ vẫn sẽ có đạo đức.
Vấn đề là chúng ta giữ đạo đức như thế nào trong một thế giới đang thay đổi.
