Từ hồ sơ Mỹ tới cuộc điều trần công khai
Ngày 30 tháng 9 và 1 tháng 10 năm 2026, Ủy ban Giám sát và Hiến pháp của Quốc hội Na Uy (Storting) tổ chức các phiên điều trần về kiểm soát và văn hóa làm việc trong ngành ngoại giao. Theo lịch công bố của Quốc hội, 11 quan chức đương nhiệm hoặc tiền nhiệm có trách nhiệm trong lĩnh vực đối ngoại và phát triển được mời giải trình. Đây là hoạt động giám sát nghị viện, không đồng nghĩa cả 11 người đều bị khởi tố hay bị coi là có liên hệ bất hợp pháp với Epstein.
Làn sóng chất vấn bùng lên sau khi Bộ Tư pháp Mỹ công bố khối lượng lớn tài liệu liên quan đến Jeffrey Epstein vào tháng 1 năm 2026. Các tài liệu và những cuộc điều tra báo chí tiếp theo làm dấy lên câu hỏi về quan hệ cá nhân, khả năng xung đột lợi ích và việc kiểm soát các tổ chức nhận kinh phí công. Việc một cái tên xuất hiện trong hồ sơ, tự nó, không xác nhận hành vi phạm pháp.
Dòng tiền 130 triệu kroner và trách nhiệm giám sát
Trọng tâm cuộc rà soát là hơn 130 triệu kroner mà Bộ Ngoại giao Na Uy cấp cho International Peace Institute từ năm 1997 đến 2018. Viện nghiên cứu về hòa bình này do nhà ngoại giao Terje Rød-Larsen lãnh đạo trong giai đoạn 2005–2020.
Mối liên hệ giữa ông và Epstein, cùng thông tin về các giao dịch, hỗ trợ tài chính và mạng lưới quan hệ, khiến Quốc hội yêu cầu giải thích cách thẩm định người nhận tài trợ và giám sát việc sử dụng ngân sách.
Cuộc điều trần còn đặt câu hỏi liệu cơ cấu thứ bậc, thói quen tin cậy giữa đồng nghiệp và cơ chế luân chuyển cán bộ có thể làm giảm hiệu lực kiểm soát nội bộ hay không. Điều cần xác lập không chỉ là ai biết thông tin gì ở thời điểm nào, mà còn là các cảnh báo được xử lý thế nào và báo cáo kiểm toán trước đây có dẫn tới thay đổi thực chất hay không.
Thủ tướng bác bỏ liên hệ; điều tra hình sự là nhánh khác
Trong phát biểu chính thức trước ủy ban, Thủ tướng Jonas Gahr Støre cho biết ông chưa từng gặp hay có bất kỳ tiếp xúc nào với Epstein, kể cả thời kỳ làm ngoại trưởng từ năm 2005 đến 2012. Ông lên án hành vi lạm dụng và bày tỏ sự cảm thông với nạn nhân. Theo thông tin ông có, chưa có dấu hiệu Epstein từng tham gia hoặc tác động đến việc điều hành chính sách đối ngoại và phát triển của Na Uy.
Song song với giám sát nghị viện, các cơ quan điều tra xem xét những nghi vấn tham nhũng liên quan đến cựu Thủ tướng Thorbjørn Jagland, Terje Rød-Larsen và cựu nhà ngoại giao Mona Juul. Cả ba phủ nhận hành vi sai trái. Những nghi vấn này phải được làm rõ bằng chứng cứ và thủ tục pháp lý; chúng không thể được dùng để suy diễn trách nhiệm hình sự cho mọi người tham gia phiên điều trần.
Phép thử của nền ngoại giao dựa trên lòng tin
Theo chương trình giám sát của Storting, các nhà lập pháp đang xem xét công tác phòng ngừa xung đột lợi ích, kiểm toán tài trợ và những rủi ro nảy sinh khi quan hệ nghề nghiệp gắn chặt với mạng lưới cá nhân. Na Uy từ lâu có tiếng nói trong ngoại giao hòa giải quốc tế; chính vì vậy, sự minh bạch trong các khoản hỗ trợ cho tổ chức đối ngoại trở thành vấn đề được công chúng đặc biệt quan tâm.
Một cuộc rà soát độc lập rộng hơn cũng được triển khai, dự kiến nộp báo cáo cuối cùng ngày 31 tháng 1 năm 2028. Kết quả có thể giúp xác định lỗ hổng quản trị và đề xuất cải cách, nhưng chưa thể được suy đoán trước. Khi kiểm tra quyền lực công, việc công bố tài liệu, bảo vệ người tố giác, tôn trọng người bị hại và bảo đảm công bằng cho người bị nêu tên đều cần được đặt trong cùng một khuôn khổ trách nhiệm.














