Lở đất và mưa lớn gây thảm họa nghiêm trọng tại Wayanad, Kerala

Sáng ngày 7/7, tại khu vực Kalladi, Wayanad thuộc bang Kerala, Ấn Độ, một sự cố lở đất dữ dội xảy ra trên một quả đồi gần cầu Meenakshi khiến nhiều người bị thương và thiệt mạng. Palraj và Koodammal, một cặp đôi di cư từ Tamil, đứng chờ xe buýt gần hiện trường đã chứng kiến khối bùn đất khổng lồ trượt xuống, cuốn trôi cả chiếc cầu cùng một chiếc xe tải bồn với sức nặng lớn. Cặp đôi may mắn thoát chết nhưng bị chôn vùi trong bùn dưới gầm xe tải trong khi nhiều công nhân khác vẫn mất tích.

Khối bùn lở xuất phát từ sườn đồi đá cao khoảng 180 mét, nơi đất đào và mảnh vụn xây dựng được tập kết thành các đống lớn trong quá trình thi công đường hầm đôi dài 8,73 km nối vùng Wayanad và Kozhikode. Công trình dự kiến hoàn thành trong vòng 4 năm với kinh phí hơn 2.100 tỷ rupee do Konkan Railway Corporation Limited thực hiện, dưới sự giám sát của Sở Công trình Công cộng bang Kerala và nhận vốn đầu tư từ Quỹ Đầu tư Hạ tầng Kerala.

Các lực lượng cứu hộ, bao gồm Đội Phản ứng Thảm họa Quốc gia (NDRF), cảnh sát Kerala và đội cứu hỏa đã tìm thấy thi thể của tám công nhân di cư làm việc cho công ty thi công Dilip Buildcon Ltd. Danh sách nạn nhân gồm các cá nhân đến từ đa dạng các bang như Madhya Pradesh, Uttar Pradesh, Bihar, Jharkhand, West Bengal và Himachal Pradesh. Các thi thể được thu hồi trong các khu vực đất bị san lấp và sụt lở gần hiện trường.

Sự cố cũng phá hủy cầu Meenakshi, một nhà thờ Hồi giáo và một số nhà dân lân cận, làm cư dân địa phương sống trong bi kịch và lo sợ. Một số hộ gia đình vẫn chưa thể lấy lại sự bình tĩnh sau tai nạn kinh hoàng.

Theo chuyên gia P.U. Das, cựu cán bộ bảo tồn đất đai Wayanad, mưa lớn với lượng mưa 221 mm trong ngày 6-7/7 đã khiến đất đào ở chân sườn đồi ngấm nước quá mức hình thành dòng chảy ngầm gây áp lực lớn xuyên qua lớp lót xi măng chưa kiên cố, dẫn đến vụ lở đất khổng lồ khoảng 20.000 tấn bùn đất trượt xuống.

Việc thi công dự án bị ngưng trong mùa mưa nhưng các công nhân vẫn hiện diện để giám sát khiến sự cố không được ngăn chặn kịp thời. Das cho biết việc đào bới đất chưa hoàn thiện trước mùa mưa làm giảm độ ổn định của sườn đồi, thêm vào đó công tác theo dõi và đánh giá điều kiện đất cũng như thoát nước không tốt làm gia tăng nguy cơ mất an toàn.

Khu vực này từng chịu nhiều vụ lở đất nghiêm trọng như sự kiện Mundakkai-Chooralmala năm 2024 làm hơn 250 người chết và thảm họa Puthumala năm 2019 với hàng chục người thiệt mạng. Vị trí dự án chỉ cách các điểm này vài km và nằm trong vùng sinh thái nhạy cảm thuộc Khu Dự trữ Sinh quyển Nilgiri có đa dạng sinh học cao với nhiều loài có nguy cơ tuyệt chủng.

Những tổ chức bảo vệ môi trường tại Wayanad tố cáo dự án đã được phê duyệt vội vàng trong chính quyền trước đây mà chưa đánh giá kỹ lưỡng về tác động môi trường và xã hội. Họ cũng chỉ ra nhiều sai sót trong việc thiết lập và thực hiện các điều kiện kiểm soát rủi ro, như thiếu giám sát liên tục, không lắp đặt trạm thời tiết tự động và việc xử lý vật liệu xây dựng chưa phù hợp.

Ủy ban thẩm định chuyên gia cấp bang đã đưa ra 25 điều kiện nghiêm ngặt nhằm hạn chế nguy cơ sạt lở, bảo tồn đa dạng sinh học và áp dụng các biện pháp cảnh báo sớm cho mưa cực đoan, nhưng nhiều điều kiện này chưa được thực hiện đầy đủ. Các nhà hoạt động môi trường gọi đây là sự phê duyệt mang tính hình thức, không hiệu quả.

Đơn kiện liên quan đến việc đánh giá tác động xã hội không khách quan và sự tham gia của các công ty không đủ năng lực đã bị tòa án bác bỏ, khiến tình hình pháp lý chưa được giải quyết triệt để.