Chiêu trò lừa đảo và cách thức hoạt động của RedHook
RedHook, một phần mềm độc hại mới trên nền tảng Android, bắt đầu bằng cách kẻ gian thực hiện các cuộc gọi hoặc tin nhắn giả danh các cơ quan như ngân hàng, chính phủ hoặc bộ phận hỗ trợ khách hàng. Nạn nhân được hướng dẫn truy cập các trang web giả mạo có giao diện giống Google Play, nhưng thực chất chứa tệp cài đặt ứng dụng (APK) từ nguồn ngoài Google Play. Khi cài đặt, ứng dụng này yêu cầu bật quyền Accessibility - một tính năng cho phép ứng dụng đọc màn hình và điều khiển thao tác người dùng.
Tính năng Accessibility được thiết kế để hỗ trợ người dùng khuyết tật sử dụng điện thoại, nhưng RedHook lợi dụng quyền này để thao túng thiết bị. Sau khi được cấp quyền, phần mềm độc hại thực hiện các thao tác mô phỏng chạm, mở mục Cài đặt và bật chế độ Developer Options (tùy chọn dành cho nhà phát triển). Tiếp theo, nó kích hoạt tính năng Wireless Debugging và lấy mã ghép nối từ Android để thiết lập kết nối điều khiển thiết bị trên địa chỉ cục bộ 127.0.0.1. Cách thức này cho phép malware truy cập sâu hơn vào hệ thống mà không cần thiết bị ngoại vi.
Wireless Debugging - Mở rộng quyền kiểm soát vượt trội cho RedHook
Wireless Debugging là công cụ được Android giới thiệu từ phiên bản 11, cho phép kết nối ADB (Android Debug Bridge) qua Wi-Fi nhằm quản lý thiết bị từ xa, phục vụ mục đích phát triển và sửa lỗi phần mềm. Khi RedHook thiết lập ghép nối thành công, nó sở hữu quyền truy cập ở cấp độ shell, cho phép thực thi các lệnh hệ thống mạnh mẽ và thay đổi các thiết lập bị bảo vệ mà ứng dụng thông thường không có quyền can thiệp, dù chưa có quyền root đầy đủ.
Thông qua quyền này, RedHook có thể tự cấp thêm các quyền nâng cao, theo dõi các cử chỉ chạm của người dùng và bỏ qua nhiều màn hình xác nhận yêu cầu cấp quyền. Malware còn tận dụng một phần mã nguồn từ Shizuku - một công cụ chính thức dành cho nhà phát triển Android nhằm cho phép ứng dụng sử dụng các tính năng nâng cao mà không cần root máy, từ đó thực hiện các lệnh nguy hiểm một cách tinh vi.
Khả năng nguy hiểm của RedHook và hậu quả với người dùng
Công ty bảo mật Group-IB cho biết RedHook thực thi hơn 50 lệnh khác nhau, trong đó có nhiều lệnh vẫn đang hoàn thiện. Tuy nhiên, các chức năng hiện có đủ để cung cấp cho hacker quyền truy cập sâu rộng: phát trực tiếp màn hình, chụp ảnh màn hình, ghi lại các phím bấm, lấy thông tin mã khóa màn hình, mô phỏng các thao tác chạm và kéo trên màn hình, trích xuất danh bạ, tin nhắn, danh sách ứng dụng đã cài đặt.
Phần mềm cũng có thể tự động cài đặt hoặc gỡ bỏ ứng dụng mà không hiện ra các thông báo xác nhận thông thường. Nó tạo ra các lớp phủ giả như cửa sổ xác minh hay màn hình đen để che giấu hoạt động của mình, bật camera ngay cả khi giả mạo kiểm tra danh tính và thực thi các lệnh từ xa để khóa máy, mở khóa, đánh thức hoặc khởi động lại thiết bị.
Chiêu giữ chân và ngụy trang để ẩn náu trên điện thoại
Để duy trì hoạt động lâu dài, RedHook áp dụng nhiều thủ thuật giúp ứng dụng tránh bị hệ điều hành Android đóng khi chạy nền. Phần mềm phát âm thanh ở mức âm lượng im lặng nhằm được hệ thống xem là tiến trình quan trọng, sử dụng tính năng WakeLock để giữ CPU hoạt động liên tục. Song song đó, hai dịch vụ riêng biệt liên tục theo dõi và khởi động lại nhau khi bị tắt.
RedHook cài đặt chuông báo định kỳ sau 5 phút để kiểm tra trạng thái hoạt động của dịch vụ, có khả năng tự khởi động lại sau khi thiết bị được bật nguồn. Nó còn điều chỉnh mức ưu tiên bộ nhớ để giảm khả năng bị hệ thống đóng khi tài nguyên hạn chế. Những thủ đoạn này khiến việc xóa ứng dụng trở nên khó khăn, chỉ vuốt tắt cửa sổ ứng dụng có thể không hiệu quả.
Dấu hiệu cảnh báo và cách phòng tránh lây nhiễm RedHook
Người dùng cần cảnh giác với các tình huống sau: cuộc gọi hay tin nhắn có yêu cầu cài ứng dụng khẩn cấp; trang web tải ứng dụng giống Google Play nhưng mở trình duyệt; yêu cầu bật quyền Accessibility không phù hợp với chức năng ứng dụng; hướng dẫn bật Developer Options bằng cách chạm liên tục vào Build number; Wireless Debugging được bật dù người dùng không sử dụng công cụ phát triển; lớp phủ màn hình giả hoặc màn hình đen ngăn cản thao tác; ứng dụng lạ liên tục mở lại hay không thể gỡ bỏ; yêu cầu cài APK từ liên kết không chính thức do người giả danh cơ quan ngân hàng hay chính phủ gửi.
Để tránh bị lừa, không nên vội vàng thực hiện yêu cầu mang tính kích động khẩn cấp. Người dùng có thể gọi lại cho tổ chức thông qua số điện thoại chính thức in trên thẻ ngân hàng hoặc trang web của tổ chức để kiểm tra. Đặc biệt, không tải ứng dụng ngoài Google Play trừ khi thực sự cần thiết và hiểu rõ nguồn gốc.
Khuyến cáo bảo vệ người dùng Android khỏi RedHook
- Chỉ cài đặt ứng dụng từ Google Play, tắt quyền cài ứng dụng từ nguồn không xác định trong Cài đặt.
- Xác minh cuộc gọi, tin nhắn bằng cách gọi trực tiếp tới số chính thức của tổ chức.
- Kiểm tra và tắt quyền Accessibility dành cho các ứng dụng không rõ nguồn gốc hoặc không cần thiết.
- Bật và chạy Google Play Protect thường xuyên để quét phần mềm độc hại; cân nhắc cài đặt phần mềm chống virus uy tín.
- Luôn cập nhật các bản nâng cấp hệ điều hành Android và Google Play để bảo vệ tốt hơn.
- Nếu nghi ngờ bị nhiễm, chuyển máy sang chế độ máy bay, dùng thiết bị khác liên hệ đổi mật khẩu ngân hàng, cố gắng xóa ứng dụng và nhờ hỗ trợ kỹ thuật nếu cần.
- Xem xét sử dụng dịch vụ xóa thông tin cá nhân trên các trang tìm kiếm để hạn chế rò rỉ dữ liệu ra ngoài.
Những biện pháp trên không chỉ giúp ngăn chặn RedHook mà còn phòng tránh nhiều phần mềm độc hại tương tự khai thác lỗ hổng bảo mật trên điện thoại Android.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Phần mềm độc hại RedHook tận dụng tính năng Wireless Debugging để chiếm quyền điều khiển sâu vào hệ thống điện thoại Android.
- Các cuộc gọi, tin nhắn giả mạo ngân hàng hoặc cơ quan chính phủ là bước đầu trong chiêu thức lừa đảo tải ứng dụng độc hại.
- RedHook có thể ghi lại màn hình, thu thập thông tin đăng nhập, mô phỏng thao tác và tự động cài đặt hoặc gỡ app mà không báo trước.
- Người dùng nên ưu tiên cài đặt ứng dụng từ Google Play và thận trọng với các yêu cầu bật quyền Accessibility không rõ ràng.
- Cập nhật hệ điều hành và sử dụng phần mềm bảo mật là cách hiệu quả để phòng tránh và giảm thiểu rủi ro bị nhiễm malware.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.













