Khi doanh nghiệp phát hành nắm thế chủ động
Trong các thương vụ IPO truyền thống, ngân hàng đầu tư thường tập hợp đội ngũ phân phối, thăm dò nhu cầu, rà soát hồ sơ và giới thiệu cổ phiếu đến nhà đầu tư. Với Anthropic, cán cân có phần đảo chiều. Những người am hiểu thương vụ nói với Reuters rằng công ty yêu cầu một số trong 22 ngân hàng bảo lãnh chỉ bố trí tối đa bốn nhân viên, ưu tiên cấp cao, tham gia dự án. Các điều khoản chi tiết chưa được Anthropic công bố rộng rãi; động cơ đằng sau chúng chủ yếu được thuật lại qua nguồn tin liên quan.
Thương vụ mang mật danh nội bộ Project Lantern. Quy mô đặc biệt lớn giúp Anthropic có vị thế mặc cả đáng kể: các ngân hàng vừa mong hưởng phí cao vừa muốn xây dựng quan hệ lâu dài trong ngành AI. Jay Ritter, giáo sư danh dự tại University of Florida, nhận xét với Reuters rằng những doanh nghiệp như vậy đủ sức buộc nhà bảo lãnh từ bỏ một số thông lệ. Song ông cũng lưu ý chỉ một số ít doanh nghiệp có sức hút đặc biệt mới có thể đòi hỏi điều kiện tương tự.
Bảo mật trở thành điều kiện thương lượng
Reuters cho biết một số lãnh đạo ngân hàng được đề nghị ký cam kết hạn chế làm việc với đối thủ của Anthropic, gồm OpenAI, Cursor, DeepSeek và Hugging Face, trong sáu tháng sau ngày niêm yết. Nghĩa vụ giữ bí mật và quản lý xung đột lợi ích vốn rất quen thuộc trong tài chính, nhưng hạn chế trên từng cá nhân với phạm vi rộng như vậy được những người tham gia đánh giá là hiếm gặp.
Một nhân viên ngân hàng từ chối ký cho biết khó tìm người có thể cam kết đứng ngoài những doanh nghiệp AI khác.
Anthropic còn dùng NetRoadshow để chuyển nhiều tài liệu nhạy cảm cho các ngân hàng, cho phép ghi nhận lịch sử truy cập và đóng dấu tên người xem. Biện pháp này dường như nhằm giảm rò rỉ sau khi Reuters đăng thông tin từ bản dự thảo hồ sơ trước khi tài liệu được công khai. Tuy nhiên, một nguồn tin cho rằng việc không thể lưu bản sao thông thường khiến khâu rà soát trở nên khó khăn hơn. Bảo mật là cần thiết, nhưng không nên làm suy giảm khả năng kiểm chứng của những người chịu trách nhiệm thẩm định.
Khi thời hạn chỉ còn tính bằng giờ
Sức ép thể hiện rõ trước kế hoạch nộp bản sửa đổi hồ sơ đăng ký vào ngày 10/11. Theo Reuters, các cố vấn ban đầu gửi một tài liệu về đợt chào bán tại Canada có khoảng giá và số lượng cổ phiếu sai, rồi yêu cầu người nhận bỏ qua. Khoảng 2 giờ sáng theo giờ New York, bản S-1A đã chỉnh sửa được đăng trên NetRoadshow. Một số ngân hàng chỉ có vài giờ để kiểm tra và chấp thuận trước khi tài liệu được chuyển đến U.S. Securities and Exchange Commission.
Những thông tin này tự thân không chứng minh có vi phạm quy định chứng khoán. Tuy vậy, thời gian phê duyệt quá ngắn đáng quan tâm bởi bản cáo bạch là nguồn thông tin quan trọng về rủi ro, hoạt động kinh doanh và quyền sở hữu. Ngân hàng bảo lãnh vẫn phải thực hiện thẩm định phù hợp dù doanh nghiệp muốn đẩy nhanh tiến độ. Câu hỏi cốt lõi là liệu một quy trình có thể vừa bảo mật nghiêm ngặt vừa đủ cởi mở để những người kiểm tra đặt câu hỏi khó hay không.
Màn ra mắt rực rỡ giữa thị trường thận trọng
Anthropic niêm yết trên Nasdaq với mã ANT. Reuters cho biết mức giá IPO là 83 USD/cổ phiếu, còn giá đóng cửa phiên đầu đạt 97,17 USD, tăng khoảng 17%. Đến ngày 20/11, cổ phiếu giảm 8,5% trong bối cảnh nhóm công nghệ chịu áp lực. Sự tương phản cho thấy lượng đặt mua vượt xa lượng chào bán có thể chứng tỏ sức nóng lúc phát hành, nhưng không bảo đảm giá cổ phiếu tương lai hay giải đáp bài toán lợi nhuận dài hạn của AI.
Diễn biến này gợi lại IPO của SpaceX hồi tháng 6, khi các nguồn tin phản ánh doanh nghiệp kiểm soát chặt hoạt động tiếp thị, phân bổ cổ phiếu và phí dịch vụ. Reuters cho biết cả hai công ty đều thương lượng mức phí bảo lãnh bằng không đối với cổ phiếu bán thêm qua quyền chọn greenshoe. Anthropic, Goldman Sachs và Morgan Stanley từ chối bình luận với Reuters; SpaceX và OpenAI không phản hồi. Vì thế, các lời phàn nàn hiện vẫn là thông tin có dẫn nguồn, chưa phải tranh luận công khai đầy đủ từ mọi phía.
















