Hãng hàng không Israel Arkia nối lại chuyến bay thẳng Tel Aviv – Marrakesh từ tháng 1 sau khi được phê duyệt an ninh, hồi sinh cây cầu hàng không mong manh với Maroc
Hãng hàng không Israel Arkia sẽ nối lại các chuyến bay thẳng tới Marrakesh từ ngày 4/1, hãng thông báo, chưa đầy hai tháng sau khi ngừng bán vé đi Maroc theo yêu cầu của các cơ quan an ninh Israel. Arkia cho biết sự phối hợp giữa Cục Hàng không Dân dụng và các quan chức an ninh đã giúp hãng có được mọi phê duyệt cần thiết để khôi phục đường bay. Các chuyến bay sẽ khai thác hai lần mỗi tuần, vào thứ Hai và thứ Tư, bằng máy bay Airbus A321neo thuộc sở hữu Israel với 214 chỗ ngồi và có Wi-Fi trên khoang. Quyết định này khởi động lại một tuyến bay đã nhiều lần bị gián đoạn kể từ cuộc tấn công của Hamas ngày 7/10/2023 và cuộc chiến ở Gaza sau đó, đồng thời mang cả ý nghĩa kinh tế lẫn tình cảm: hàng trăm nghìn người Israel có nguồn gốc từ Maroc. Động thái cũng diễn ra khi Rabat và Israel tiến tới nâng cấp quan hệ ngoại giao, dù các cuộc biểu tình lớn ở nhiều thành phố Maroc vẫn tiếp tục phản đối việc bình thường hóa quan hệ với Israel.
Tiếng Nói QUANG MINH·3 phút đọc · 6 phút nghe·21 tháng 11 2026, 14:03 GMT+7·
Ảnh minh hoạ do AI tạo
Trở lại lịch bay
Arkia lần đầu khai thác lại đường bay thẳng tới Marrakesh vào tháng 8, là hãng Israel đầu tiên làm điều này kể từ tháng 10/2023. Nhưng đến tháng 10, hãng ngừng bán vé cho tới khi có thông báo mới sau các chỉ thị an ninh mới của Israel, theo sau một động thái tương tự của Israir. Công ty con Sun d'Or của El Al cũng hoãn kế hoạch mở đường bay vào tháng 11. Arkia đồng thời đóng băng kế hoạch mở rộng, gồm cả việc thuê thêm một máy bay.
Với các phê duyệt đã có, việc nối lại đường bay vào tháng 1 mang lại cho các đại lý du lịch và công ty lữ hành tầm nhìn rõ ràng hơn cho các đợt đặt chỗ mùa đông và mùa xuân.
Advertisement300 × 250
Người mang hộ chiếu Israel vẫn cần thị thực để nhập cảnh Maroc, và các hãng bay khuyến cáo hành khách chuẩn bị giấy tờ từ sớm.
Một đường bay gắn với những mối liên hệ sâu sắc
Với nhiều người Israel, Maroc không chỉ là một điểm đến du lịch:
Ước tính khoảng một triệu công dân Israel có tổ tiên từ Maroc, nơi có một trong những cộng đồng Do Thái lâu đời nhất ở thế giới Arab.
Khoảng 200.000 người Israel đã đến Maroc năm 2022, nhiều người trong các chuyến đi tìm về cội nguồn gia đình.
Các cuộc hành hương tới lăng mộ những giáo sĩ được tôn kính vẫn tiếp diễn trong thời gian tạm ngừng, đôi khi bằng các chuyến bay thuê bao đặc biệt hoặc qua các tuyến nối chuyến.
Marrakesh, với khu phố cổ và những khu chợ lịch sử, là cửa ngõ chính của những du khách này, và các công ty du lịch cho biết nhu cầu luôn rất mạnh mỗi khi có chuyến bay thẳng.
Ngoại giao tiến bước, đường phố phản đối
Quan hệ giữa hai chính phủ tiếp tục được tăng cường. Hồi tháng 9, Israel và Maroc nhất trí nâng cấp quan hệ lên cấp đại sứ quán với các đại sứ, và hợp tác quốc phòng vẫn được duy trì. Maroc cho biết quan hệ với Israel song hành cùng sự ủng hộ lâu dài của nước này đối với chính nghĩa Palestine và một nhà nước Palestine, đồng thời tự định vị mình là một bên trung gian tiềm năng.
Dư luận thì chia rẽ hơn. Các cuộc biểu tình ủng hộ Palestine đã thu hút hàng nghìn người ở Rabat, Casablanca và nhiều thành phố khác, với người biểu tình đòi chấm dứt bình thường hóa và đóng cửa văn phòng liên lạc của Israel. Giới phân tích nhận xét nhà chức trách cho phép biểu tình nhưng vẫn giữ đường lối ngoại giao.
Luôn có những cuộc biểu tình phản đối việc bình thường hóa.
Bà Hasnaoui, nhà khoa học chính trị tại Đại học Hassan Đệ nhất ở Settat, cho rằng Rabat không thay đổi chính sách vì nước này coi mình là bên trung gian giữa người Israel và người Palestine.
An ninh là yếu tố quyết định
Lịch sử lúc chạy lúc dừng của đường bay cho thấy các đánh giá an ninh, chứ không phải nhu cầu, thường quyết định việc người Israel có thể bay thẳng tới Maroc hay không. Hội đồng An ninh Quốc gia Israel đã nâng mức cảnh báo đi lại đối với Maroc sau khi chiến tranh Gaza bùng nổ, và các chỉ thị mới mùa thu năm nay một lần nữa làm xáo trộn kế hoạch.
Việc nối lại đường bay vào tháng 1 có duy trì được hay không sẽ phụ thuộc vào tình hình khu vực, trong đó có xung đột với Iran, cũng như bầu không khí chính trị ở Maroc. Trước mắt, sự trở lại của các chuyến bay thường lệ là dấu hiệu cho thấy cả hai bên đều muốn giữ cho mối liên hệ giữa người dân với người dân tiếp tục sống động.
BỐI CẢNH SỰ KIỆN.
Maroc và Israel thiết lập quan hệ chính thức vào tháng 12/2020 theo Hiệp định Abraham do Mỹ làm trung gian, trong một thỏa thuận bao gồm cả việc Washington công nhận chủ quyền của Maroc đối với vùng lãnh thổ tranh chấp Tây Sahara. Các chuyến bay thương mại thẳng bắt đầu từ tháng 7/2021, do các hãng hàng không Israel và Royal Air Maroc khai thác, trong khi du lịch, thương mại và hợp tác an ninh mở rộng nhanh chóng. Maroc có vị trí đặc biệt trong xã hội Israel vì cộng đồng lớn người Do Thái đã di cư từ nước này trong những thập niên sau năm 1948, nhiều người vẫn giữ các mối liên hệ văn hóa và gia đình. Mối quan hệ bị rung chuyển bởi cuộc tấn công của Hamas vào Israel ngày 7/10/2023 và chiến dịch quân sự của Israel ở Gaza. Royal Air Maroc lập tức ngừng đường bay tới Tel Aviv, các hãng Israel dừng khai thác vài tuần sau đó, và Israel khuyến cáo công dân không đến Maroc. Trên đường phố Maroc, sự phẫn nộ trước cuộc chiến đã thổi bùng nhiều cuộc biểu tình lớn, với những người phản đối cho rằng bình thường hóa không thể song hành với việc ủng hộ người Palestine. Chính phủ, với hoàng cung dẫn dắt chính sách đối ngoại, vẫn duy trì quan hệ, viện dẫn lợi ích quốc gia, trong đó có vấn đề Tây Sahara và vai trò của nước này trong vấn đề Palestine. Những người ủng hộ quan hệ nhấn mạnh lợi ích kinh tế và văn hóa; giới phê bình thấy khoảng cách giữa chính sách chính thức và tâm lý công chúng. Mâu thuẫn trung tâm vẫn là cách Rabat cân bằng giữa các liên minh chiến lược và dư luận trong nước.
Những điều bổ ích
Những cây cầu giữa các dân tộc thường được duy trì nhờ những kết nối nhỏ và thiết thực như một chuyến bay mỗi tuần.
Ngoại giao có thể đi nhanh hơn dư luận, nhưng không thể phớt lờ dư luận lâu dài.
Khi an ninh định ra lịch trình, niềm tin phải được xây dựng lại qua từng chuyến đi.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.