Con kênh đưa miền tây nam ra biển
Sáng 16/9 tại Khâm Châu, Phó Thủ tướng thường trực Trung Quốc Đinh Tiết Tường tuyên bố kênh đào Bình Lục chính thức thông tuyến, khi con tàu đầu tiên kéo còi rời bến. Sau 52 tháng thi công kể từ tháng 8/2022, đây là công trình kênh đào nối sông với biển lớn đầu tiên được Trung Quốc quy hoạch và xây dựng ở cấp quốc gia kể từ năm 1949. Một vài con số nổi bật về công trình:
- Chiều dài 134,2 km, nối dòng chính sông Tây Giang gần Nam Ninh với cảng Khâm Châu trên Vịnh Bắc Bộ; tổng vốn đầu tư 72,7 tỷ nhân dân tệ, khoảng 10,8 tỷ USD.
- Tàu thuyền vượt chênh lệch mực nước khoảng 65 mét nhờ hệ thống âu thuyền tiết kiệm nước.
- Hàng hóa từ Côn Minh, Thành Đô, Trùng Khánh ra biển không còn phải vòng qua Quảng Châu, rút ngắn hành trình hơn 500 km.
Các dự báo ban đầu cho rằng sản lượng hàng hóa qua kênh có thể đạt khoảng 5 triệu tấn ngay trong năm 2026 và tăng mạnh trong những năm tiếp theo. Với chính quyền Quảng Tây, đây là mảnh ghép then chốt để biến vùng đất biên viễn thành trung tâm giao thương với Đông Nam Á.
Từ AirPods sản xuất tại Việt Nam đến cửa hàng Apple ở Nam Ninh
Một tuần trước khi con kênh khánh thành, Apple tổ chức sự kiện ra mắt sản phẩm lớn nhất năm tại California, và các thiết bị mới được bán tại Trung Quốc, kể cả ở Nam Ninh, từ ngày 18/9. Giữa đám đông khách hàng chen chúc hỏi khi nào nhận được sản phẩm, một chuyên viên kỹ thuật tại quầy “Genius Bar” ở Nam Ninh đưa ra dự đoán lạc quan: tai nghe AirPods, đồng hồ Apple Watch, loa HomePod và nhiều phụ kiện được lắp ráp tại Việt Nam có thể theo kênh đào để tới Quảng Tây nhanh hơn, rồi tỏa đi khắp thị trường Trung Quốc rộng lớn.
Trước đây, hàng hóa đường biển từ Đông Nam Á muốn đến Quảng Tây và các thành phố tây nam thường phải cập cảng Quảng Châu, kéo dài quãng đường thêm hơn 500 km. Nếu dự đoán ấy thành hiện thực, những chiếc AirPods nhỏ bé sẽ là minh chứng sinh động nhất cho khả năng của con kênh trong việc sắp xếp lại bản đồ kinh tế, biến những tầm nhìn đồ sộ thành điều hữu hình.
Nam Ninh: thành phố chờ cất cánh
Nam Ninh có 9 triệu dân, nhưng quy mô kinh tế chỉ xếp thứ 49 trong số các thành phố Trung Quốc, và mức tăng trưởng GDP 4,7% còn thấp hơn bình quân cả nước. Việc kênh đào khánh thành trùng dịp Hội chợ Trung Quốc – ASEAN lần thứ 23 tại thành phố đã biến nơi đây thành tâm điểm chú ý. Phát biểu khai mạc hội chợ ngày 17/9, ông Đinh Tiết Tường nhấn mạnh vai trò chất xúc tác của con kênh.
*“Kênh đào Bình Lục sẽ rút ngắn khoảng cách giữa vùng nội địa tây nam Trung Quốc và ASEAN.” — Đinh Tiết Tường*
Doanh nghiệp ASEAN tỏ ra hào hứng. Một đại diện công ty công nghệ biển của Brunei cho biết nhờ hội chợ thường niên, nhiều doanh nghiệp khu vực đã quen thuộc với Nam Ninh và đang muốn tìm hiểu lợi ích của kết nối mới. Tại Campuchia, báo Phnom Penh Post nhận định thương mại song phương với Trung Quốc, vốn tăng hơn 22% trong tám tháng đầu năm, có thể được tiếp thêm động lực nhờ tuyến đường thủy này.
Những vướng mắc đời thường
Tuy vậy, khoảng cách giữa tầm nhìn và thực tế vẫn hiện hữu. Nhiều người dân Nam Ninh chưa chắc mình sẽ sớm cảm nhận được lợi ích nào trong đời sống hằng ngày. Do con kênh nằm ở vùng nông thôn hẻo lánh, nhiều khách nước ngoài dự hội chợ không thể đến tham quan, và phóng viên chỉ được dẫn đi xem sa bàn trong nhà triển lãm. Việc đi lại trong thành phố cũng gặp nhiều phiền toái với các lớp kiểm tra an ninh, máy quét khuôn mặt, giấy tờ và hành lý bằng trí tuệ nhân tạo dành cho hành khách đi taxi từ sân bay, trong khi một khu thương mại ngầm gần nơi tổ chức hội chợ bị yêu cầu đóng cửa sáu ngày liền.
Dẫu vậy, cảm giác về một cuộc chuyển mình lớn đang lan tỏa khắp Nam Ninh. Cửa hàng Apple vẫn đông nghịt khách, cho thấy tiềm năng thị trường của các thương hiệu quốc tế ở một vùng đa sắc tộc, cách xa những đô thị sầm uất miền đông. Nếu hạ tầng tiếp tục dẫn đường cho thương mại, Quảng Tây có thể lặp lại mô hình hiện đại hóa mà các tỉnh ven biển từng thành công.
