Yêu cầu làm rõ căn cứ can thiệp của cảnh sát
Ngày 14/7 vừa qua, cảnh sát Ba Lan đã can thiệp tại trụ sở Tòa án Hiến pháp (Trybunał Konstytucyjny - TK) trong khi diễn ra một phiên họp của các thẩm phán, gây tranh cãi lớn. Chủ tịch Tòa án Bogdan Święczkowski đã gửi văn bản chính thức tới Chỉ huy trưởng Cảnh sát Marek Boronia đề nghị cung cấp chi tiết về căn cứ và nội dung của thông báo đã dẫn đến cuộc can thiệp này cũng như danh tính người báo cáo. Ông đồng thời yêu cầu bản sao các biên bản làm việc, nhật ký hay bất cứ tài liệu chính thức nào liên quan đến sự việc.
Theo ông Święczkowski, trách nhiệm của Chủ tịch Tòa án là đảm bảo điều kiện làm việc an toàn cho các thẩm phán và nhân viên cũng như duy trì trật tự tại trụ sở TK, đồng thời đại diện cho Tòa án với bên ngoài. Ông nhấn mạnh việc cảnh sát can thiệp là một sự xâm phạm từ bên ngoài vào hoạt động của cơ quan này, do vậy việc yêu cầu thông tin là nhằm thực hiện đúng nhiệm vụ pháp lý của mình.
Cảm nhận vi phạm nguyên tắc hiến pháp độc lập của Tòa án Hiến pháp
Ông Bogdan Święczkowski khẳng định Hiến pháp Ba Lan bảo đảm quyền độc lập của Tòa án Hiến pháp và các thẩm phán trong việc thi hành công vụ, chỉ chịu sự điều chỉnh của Hiến pháp. Việc cảnh sát xâm nhập vào trụ sở và có thể làm gián đoạn cuộc họp của Hội đồng Tổng thể các thẩm phán có khả năng vi phạm những nguyên tắc hiến định này. Vì vậy, Chủ tịch Tòa án yêu cầu các thông tin liên quan được cung cấp ngay lập tức để làm rõ sự việc.
Ông cũng nhấn mạnh cảnh sát, thuộc quyền lực hành pháp, không có thẩm quyền quyết định ai được tham dự các cuộc họp của Hội đồng Tổng thể thẩm phán Tòa án Hiến pháp.
Tranh cãi về quyền tham gia họp của các thẩm phán mới
Ngày 14/7, cuộc họp của Hội đồng Tổng thể các thẩm phán dự kiến thảo luận về ngân sách Tòa án cho năm tới đã bị gián đoạn do hai thẩm phán, Magdalena Bentkowska và Dariusz Szostek, đã rời phòng họp, khiến thiếu số tối thiểu tham dự. Đây là hai trong số sáu thẩm phán do Quốc hội bầu chọn hồi tháng 3 năm nay.
Hiện chỉ có hai người trong số đó được Chủ tịch Bogdan Święczkowski mời tuyên thệ, số còn lại chưa được mời.
Hai thẩm phán Maciej Taborowski và Anna Korwin-Piotrowska được phép tham dự cuộc họp với tư cách khách mời, trong khi hai người khác, Marcin Dziurda và Krystian Markiewicz, bị ngăn cản không được vào trong. Hai người này đã phải gọi cảnh sát đến can thiệp, đồng thời một công tố viên từ Viện Công tố Quốc gia cũng có mặt tại trụ sở Tòa án.
Lý do gọi cảnh sát và phản ứng của các thẩm phán
Thẩm phán Krystian Markiewicz cho biết ông không thể vào trụ sở Tòa án do cuộc họp đang diễn ra, trong khi theo quy định, tất cả các thẩm phán Tòa án Hiến pháp đều có nghĩa vụ tham dự Hội đồng Tổng thể. Ông cho rằng việc ngăn cản ông vào trụ sở và tham dự cuộc họp là hành vi vi phạm pháp luật, và do đó ông đã gọi cảnh sát để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
Thông qua một thông cáo sau đó, Tòa án cho rằng các hành động của công tố viên và cảnh sát trước đó, đi kèm với các lời đe dọa từ một chính trị gia thuộc đa số cầm quyền, có thể được coi là nỗ lực làm nhụt chí một cơ quan tư pháp độc lập và các thẩm phán không bị chi phối của Tòa án Hiến pháp. Phát ngôn viên Tòa án, Weronika Ścibor, khẳng định Tòa án sẽ không chịu bất kỳ áp lực nào từ phía các cơ quan quyền lực hành pháp.
Phía Chủ tịch Tòa án và phản hồi về sự kiện 14/7
Trong một cuộc phỏng vấn trên kênh TV Republika, Chủ tịch Święczkowski cho biết theo đề nghị của các thẩm phán Bentkowska và Szostek, ông đã mời hai thẩm phán được chọn giữ vai trò khách mời tham dự cuộc họp. Ông không mời Markiewicz và Dziurda vì họ từng vào phòng họp trong lần họp trước mà không được sự đồng ý của ông, thậm chí có thể coi đó là sự xâm nhập trái phép. Ông mô tả sự kiện ngày 14/7 như một nỗ lực "lật đổ cơ quan hiến pháp của nhà nước, tức Tòa án Hiến pháp."
Thẩm phán Korwin-Piotrowska, người cùng với Taborowski tham dự cuộc họp với tư cách khách mời, cho biết bà đã yêu cầu ghi chú vào biên bản cuộc họp rằng bà và các thẩm phán khác coi mình là các thẩm phán đầy đủ quyền hạn, có quyền và nghĩa vụ tham dự Hội đồng Tổng thể.
Quá trình tranh chấp về thẩm quyền và trạng thái của các thẩm phán mới
Kể từ khi Quốc hội khóa này nắm quyền, các vị trí thẩm phán trống tại Tòa án Hiến pháp đã không được bổ sung cho đến tháng 3 năm nay, khi Quốc hội bầu ra sáu thẩm phán mới để hoàn thiện cơ cấu 15 thẩm phán theo luật định, bao gồm: Magdalena Bentkowska, Dariusz Szostek, Maciej Taborowski, Marcin Dziurda, Krystian Markiewicz và Anna Korwin-Piotrowska.
Ngày 1/4, Hai thẩm phán Szostek và Bentkowska đã tuyên thệ nhậm chức tại Phủ Tổng thống theo lời mời của Chủ tịch Bogdan Święczkowski. Tình trạng của bốn thẩm phán còn lại đang được xem xét do văn phòng tổng thống cho rằng việc Quốc hội bầu cử những người này có sai sót.
Ngày 9/4, cả sáu thẩm phán đã tổ chức lễ tuyên thệ tại Hội trường Kolumnowa của Quốc hội với lời tuyên thệ trước tổng thống, đồng thời biên bản tuyên thệ được chuyển đến văn phòng Tổng thống Ba Lan. Tuy nhiên, theo Chủ tịch TK, chỉ hai người đầu tiên chính thức nhậm chức, số còn lại chưa được công nhận do hồ sơ chưa hoàn tất hợp thức.
Tòa án Hiến pháp hiện đang xem xét đơn của Chủ tịch Bogdan Święczkowski về tranh chấp thẩm quyền giữa Tổng thống và Quốc hội liên quan đến việc tuyên thệ của các thẩm phán mới. Trong đó, đơn khẳng định việc tuyên thệ tại Quốc hội không tạo ra hiệu lực pháp lý trong việc nhậm chức thẩm phán TK đối với bốn người còn lại.
Tháng 6 vừa qua, Quốc hội tiếp tục bầu thêm ông Sławomir Patyra làm thẩm phán mới thay thế cho thẩm phán Andrzej Zielonacki. Cuối tháng 6 đầu tháng 7, ông Patyra đã gửi đơn xin Tổng thống Bogdan Święczkowski phong thẩm phán chính thức. Chủ tịch Hạ viện Włodzimierz Czarzasty cũng đã gửi thư đề nghị Tổng thống sớm thực hiện thủ tục này. Đại diện Phủ Tổng thống khẳng định quy trình này được tiến hành nghiêm túc, đúng quy định, còn quyết định phong thẩm phán thuộc quyền của Tổng thống.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Chủ tịch Tòa án Hiến pháp Ba Lan yêu cầu làm rõ căn cứ pháp lý cuộc can thiệp của cảnh sát tại trụ sở Tòa án.
- Sự kiện xảy ra trong bối cảnh tranh chấp về quyền tham gia cuộc họp của các thẩm phán mới do Quốc hội bầu chọn.
- Tòa án Hiến pháp nhấn mạnh cảnh sát không có quyền quyết định ai được tham gia họp các thẩm phán.
- Hai thẩm phán được mời tuyên thệ đã được công nhận, các thẩm phán còn lại đang chờ phán quyết của Tòa án về tranh chấp này.
- Hoạt động của cảnh sát và công tố viên bị Tòa án xem là áp lực và đe dọa tới tính độc lập của cơ quan tư pháp.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.







