Một ngày phát cứu trợ biến thành cuộc tìm kiếm trong đổ nát
Komyshuvakha nằm gần chiến tuyến phía đông nam Ukraine, nơi các hoạt động dân sự thường xuyên phải thích ứng với nguy cơ pháo kích và không kích. Ngôi trường trong làng không còn đón học sinh vì điều kiện an ninh, nhưng trở thành nơi người dân trú ẩn và nhận các gói nhu yếu phẩm vào ngày thứ Hai. Chính tính đều đặn ấy khiến địa điểm có ý nghĩa đặc biệt với những người không thể hoặc chưa muốn rời quê nhà.
Theo lời Tổng thống Zelenskyy và các cơ quan ứng cứu Ukraine, bom đánh xuống khu vực trường học khi người dân đang đến nhận hàng; một đợt tấn công tiếp theo trúng hầm trú ẩn. Giới chức cho biết 26 người thiệt mạng, trong đó có hai nhân viên cứu hộ và bốn cảnh sát. Năm người được điều trị tại bệnh viện, gồm hai nhân viên cứu hộ. Số người được thông báo mất tích khác nhau theo thời điểm và công tác tìm kiếm vẫn diễn ra; các con số ban đầu có thể tiếp tục thay đổi.
Những hình ảnh do lực lượng cứu nạn công bố cho thấy bê tông đổ sập, những vật dụng sinh hoạt nằm lẫn trong gạch vụn và người làm nhiệm vụ tìm đường tiếp cận khu vực bị vùi lấp. Đây không chỉ là câu chuyện của một tòa nhà bị phá hủy: khi một điểm phân phát cứu trợ không còn an toàn, cả mạng lưới hỗ trợ thực phẩm, di chuyển và chăm sóc người dễ tổn thương trong vùng chiến sự có nguy cơ bị gián đoạn.
Cáo buộc từ Kyiv và bài toán bảo vệ dân thường
Zelenskyy mô tả vụ tập kích là hành động tàn nhẫn, nói rằng lực lượng Nga không thể không biết người dân thường tập trung tại đây hằng tuần. Ông coi vụ việc là bằng chứng Moscow không thực sự tìm cách giảm căng thẳng.
Đây là cáo buộc của phía Ukraine; ở thời điểm những thông tin đầu tiên được công bố, chưa có phản hồi ngay từ Nga và chưa có kết luận điều tra độc lập được công khai về chủ đích lựa chọn mục tiêu.
“Đây lại là bằng chứng cho thấy Nga không muốn bất kỳ sự xuống thang nào, cũng không muốn công lý thực sự.” — Volodymyr Zelenskyy
Luật nhân đạo quốc tế đặt ra nghĩa vụ phân biệt dân thường với mục tiêu quân sự, đồng thời yêu cầu các bên tham chiến thận trọng để hạn chế tổn thất dân sự. Việc một cơ sở từng là trường học được sử dụng để trú ẩn và phát viện trợ càng làm nổi bật nhu cầu xác minh bản chất mục tiêu và diễn biến từng đợt tấn công. Kết luận pháp lý cần dựa vào bằng chứng về mục tiêu, phương tiện và hoàn cảnh cụ thể chứ không chỉ dựa vào hình ảnh hậu quả.
Cùng ngày, nhà chức trách Ukraine báo cáo những vụ tấn công bằng máy bay không người lái gây thương tích tại Kharkiv và Odesa. Zelenskyy còn cảnh báo nguy cơ Nga tăng cường tập kích cơ sở năng lượng và hậu cần khi mùa đông đến gần. Những cảnh báo này chưa phải bằng chứng một chiến dịch mới đã xảy ra, nhưng chúng phản ánh sức ép lên hệ thống phòng không và khả năng giữ cho các dịch vụ thiết yếu hoạt động.
Abu Dhabi: cơ hội ngoại giao dưới sức nặng chiến trường
Trong lúc công tác cứu nạn chưa kết thúc, Washington cho biết các đoàn đàm phán Ukraine và Nga dự kiến gặp nhau tại Abu Dhabi ngày 10 và 11/11. Đặc phái viên Steve Witkoff nói chương trình làm việc sẽ bao gồm an ninh sau chiến tranh, các biện pháp xuống thang, nỗ lực nhân đạo và những bước hướng tới chấm dứt xung đột. Theo Reuters, Witkoff và Jared Kushner dự kiến đại diện phía Mỹ. Cuộc gặp mới ở giai đoạn lên kế hoạch, không đồng nghĩa hai bên đã đạt đồng thuận.
Mỹ cũng dự kiến trao đổi tại Brussels với các đối tác châu Âu và NATO về bảo đảm an ninh cho Ukraine, cấu trúc an ninh khu vực và khả năng tái thiết. Các chủ đề này cho thấy hòa bình không chỉ là câu hỏi ngừng bắn vào một ngày cụ thể: bên nào giám sát, làm thế nào ngăn tái diễn chiến sự và ai hỗ trợ cộng đồng bị tàn phá đều có thể quyết định tính bền vững của thỏa thuận.
Đối với người dân còn ở Komyshuvakha, ưu tiên trước mắt là tìm người mất tích, chữa trị người bị thương và bảo đảm một tuyến phát cứu trợ khác đủ an toàn. Đối với giới đàm phán, ưu tiên khó hơn là tạo ra biện pháp bảo vệ có thể kiểm chứng ngay trong khi tranh luận về tương lai lãnh thổ và an ninh vẫn tiếp diễn. Một lịch họp chỉ trở nên có ý nghĩa khi bạo lực trên thực địa thực sự giảm đi.
