Iran trình dự luật quản lý Eo biển Hormuz giữa căng thẳng với Mỹ

Ngày 14/7/2026, Quốc hội Iran bắt đầu xem xét dự thảo luật mang tên "Hành động Chiến lược cho An ninh và Phát triển Bền vững Eo biển Hormuz và Vịnh Ba Tư". Ông Ebrahim Azizi, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc hội Iran, thông báo dự luật được giới thiệu ngay sau sự kiện Iran bắn hạ các máy bay không người lái của Mỹ tại khu vực này. Theo ông Azizi, quốc hội Iran kiên quyết bảo vệ những giới hạn đỏ của mình, đặc biệt trong việc quản lý Eo biển Hormuz, và đây chỉ là bước đầu tiên với những hành động tiếp theo sẽ được thực hiện.

Căng thẳng giữa Washington và Tehran tại Eo biển Hormuz leo thang rõ rệt khi các bên bất đồng sâu sắc về cách thức quản lý tuyến giao thương chiến lược này. Vụ Iran bắn hạ máy bay không người lái Mỹ đánh dấu bước ngoặt trong cuộc đối đầu, làm lung lay thỏa thuận khung ký kết chỉ một tháng trước nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Tây Á.

Tehran tự nhận mình là bên có quyền giám sát eo biển này, đề xuất áp mức phí 20% với mọi tàu thuyền đi qua, tuy nhiên đề xuất này bị Mỹ kiên quyết bác bỏ.

Ngày 13/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ "tiếp quản" Eo biển Hormuz và áp dụng lại lệnh phong tỏa các cảng của Iran. Trước đó một ngày, Iran đã đóng cửa eo biển và sau đó mở lại để phục vụ cho các cuộc đàm phán với Mỹ hướng tới một thỏa thuận cuối cùng nhằm kết thúc chiến tranh. Trong khi đó, hoạt động quốc hội Iran mới khôi phục sau nhiều tháng bị gián đoạn bởi chiến sự căng thẳng từ cuối tháng 2 năm nay. Chủ tịch quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, kiêm trưởng đoàn đàm phán với Mỹ, xuất hiện ngày càng nổi bật trong vai trò thúc đẩy hoặc phản đối các bước đi ngoại giao của Tehran. Một số nghị sĩ tỏ ra không đồng tình với bất kỳ cuộc thương lượng nào với Mỹ và lo ngại về việc họ không được tham vấn trước khi ký kết các biên bản ghi nhớ với Washington.

Dự luật mới tại Iran phản ánh quyết tâm kiểm soát hoàn toàn Eo biển Hormuz, một tuyến đường huyết mạch cho nguồn dầu thô và hàng hóa toàn cầu. Việc áp phí và quản lý nghiêm ngặt hơn sẽ không chỉ làm gia tăng căng thẳng địa chính trị mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến thương mại quốc tế và an ninh năng lượng. Động thái này cho thấy cuộc cạnh tranh quyền lực trong khu vực vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, đồng thời khiến con đường dẫn đến một giải pháp hòa bình bền vững trở nên phức tạp hơn.

Kết lại, việc Iran trình dự luật quản lý Eo biển Hormuz không chỉ là phản ứng chiến lược mà còn là tín hiệu về sự quyết đoán của Tehran trong tranh chấp với Mỹ. Những bước đi tiếp theo của các bên sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình tình hình an ninh và kinh tế tại Tây Á trong tương lai gần.