Lời cảnh báo từ Nhà Trắng trước cuộc bỏ phiếu
Ngày 22/11, Trump viết trên Truth Social rằng ông sẽ rất khó làm việc với Schumer nếu thượng nghị sĩ này trở thành lãnh đạo phe đa số. Tổng thống cũng phê phán năng lực lãnh đạo trước đây của Schumer. Đây là nhận định chính trị của Trump, không phải kết luận về kết quả cuộc bầu chọn nội bộ. Nhà Trắng không có phiếu trong cuộc bỏ phiếu của các thượng nghị sĩ Dân chủ, song những phát biểu công khai có thể khiến môi trường thương lượng trở nên nhạy cảm hơn.
Thời điểm này đặc biệt đáng chú ý: đảng Dân chủ sẽ kiểm soát cả hai viện Quốc hội trong nhiệm kỳ mới sau cuộc bầu cử tháng 11, tạo ra thế chính quyền phân chia quyền lực. Người đứng đầu phe đa số tại Thượng viện có ảnh hưởng lớn đến chương trình nghị sự, hoạt động của các ủy ban và tiến độ xem xét dự luật. Ngay cả khi bất đồng sâu sắc, các bên vẫn cần thỏa thuận để duy trì nguồn tài chính cho bộ máy liên bang.
Hai cách tiếp cận trong cuộc đua Schumer – Van Hollen
Schumer cho rằng kinh nghiệm và thành công bầu cử là cơ sở để duy trì đội ngũ lãnh đạo. Theo Reuters, đảng Dân chủ giành 56 ghế tại Thượng viện, một kết quả củng cố lập luận của ông về khả năng tổ chức và điều phối chiến dịch.
Tuy nhiên, một bộ phận đồng đảng muốn cách thể hiện quyết liệt hơn, đồng thời dành thêm ảnh hưởng cho thế hệ nghị sĩ trẻ. Tranh luận không đơn thuần là câu chuyện tuổi tác mà còn là cách sử dụng quyền lực lập pháp.
Van Hollen tuyên bố tranh cử trong tháng 11, nhấn mạnh thông điệp thay đổi mà cử tri gửi qua lá phiếu. Cuộc bỏ phiếu kín dự kiến ngày 1/12 sẽ cho phép các thượng nghị sĩ lựa chọn mà không phải công khai từng lá phiếu. Các tuyên bố ủng hộ bên ngoài chỉ là chỉ dấu, chưa quyết định kết quả. Thành công trên toàn quốc vì vậy chưa xóa bỏ những khác biệt về chiến lược ngay trong nội bộ đảng.
Chăm sóc sức khỏe mở ra một cánh cửa hẹp
Bên cạnh xung đột, một số tiếng nói trong đảng Dân chủ vẫn đề cập khả năng thương lượng về chính sách cụ thể. Xuất hiện trên CNN, Thượng nghị sĩ đắc cử Peggy Flanagan của Minnesota ủng hộ mở rộng phạm vi bảo hiểm Medicare, đồng thời nói bà không quá bận tâm đến tên gọi chính trị của một thỏa thuận nếu điều đó giúp chính sách được thông qua. Bà cũng công khai ủng hộ Van Hollen. Cách tiếp cận này đặt lợi ích chính sách lên trước việc tranh giành biểu tượng.
Tuy nhiên, chưa có cơ sở để cho rằng thỏa thuận đã cận kề. Chi phí, đối tượng được thụ hưởng và tác động ngân sách đều có thể gây tranh cãi lớn. Quan điểm của một nghị sĩ đắc cử cũng không đại diện cho toàn bộ đảng. Nhà lãnh đạo mới sẽ phải dung hòa hai đòi hỏi: phản đối những chính sách không được đồng thuận và nhận diện các lĩnh vực có thể cải thiện đời sống người dân.
Giám sát quyền lực và sức ép thể chế
Khi các nghị sĩ Dân chủ chuẩn bị nắm quyền chủ trì các ủy ban, hoạt động giám sát quyết định hành pháp và hợp đồng liên bang nhiều khả năng sẽ gia tăng. Tranh chấp về cung cấp tài liệu và nhân chứng có thể đẩy quan hệ với Nhà Trắng vào giai đoạn căng thẳng. Quyền giám sát thuộc chức năng hiến định của Quốc hội, trong khi cơ quan hành pháp có thể viện dẫn một số cơ chế bảo mật hợp pháp. Ranh giới của những cơ chế này thường phải được thương lượng hoặc phân xử.
Vì thế, người lãnh đạo phe đa số tiếp theo phải đồng thời xây dựng chương trình lập pháp và quản lý xung đột với Tổng thống. Việc sẵn sàng thỏa hiệp ở một dự luật không nhất thiết có nghĩa nhượng bộ trong một cuộc điều tra. Phát biểu của Trump làm nổi bật trở ngại cá nhân, nhưng phép thử lớn hơn nằm ở khả năng các thiết chế bất đồng mà vẫn vận hành. Lá phiếu tháng 12 sẽ định hình phong cách lãnh đạo trong giai đoạn đó.
















