Từ bất khả thi đến hiện thực
Theo The New York Times, đảng Dân chủ chốt thế đa số Thượng viện bằng chiến thắng ở Iowa, đồng thời giành thêm nhiều ghế Hạ viện cạnh tranh trên khắp cả nước, cho thấy họ sẽ có thế đa số áp đảo ở hạ viện. Phe Dân chủ lật các ghế ở Kansas, Texas, Ohio, North Carolina và South Carolina, đồng thời giữ được ghế ở New Hampshire và Georgia – nơi đảng Cộng hòa từng hy vọng giành lại.
Một năm trước, khả năng phe Dân chủ giành Thượng viện gần như không thể tưởng tượng, khi bản đồ bầu cử nghiêng hẳn về đảng Cộng hòa với thế đa số 53-47. Tuy nhiên, kinh tế khó khăn và quyết định của ông Trump phát động cuộc chiến tốn kém với Iran hồi tháng 2 đã mở đường cho phe Dân chủ.
Chúng tôi đã lắng nghe người dân Mỹ, những gì họ muốn. Chúng tôi lắng nghe, còn họ thì không. Và người dân Mỹ đã biến bức tường gạch đỏ thành một đống gạch vụn.
Những công cụ quyền lực mới
Quyền kiểm soát Thượng viện từ ngày 3/1 sẽ trao cho phe Dân chủ quyền phủ quyết các ứng viên tư pháp và quan chức chính quyền do ông Trump đề cử, cùng quyền lãnh đạo các ủy ban có thẩm quyền ra trát triệu tập quan chức để tiến hành các cuộc điều tra mà họ đã hứa hẹn.
Phe Dân chủ cũng sẽ kiểm soát chương trình nghị sự lập pháp, mở đường cho những cuộc đối đầu với Nhà Trắng về chi tiêu, cuộc chiến Iran và nhiều dự án của tổng thống ở Washington.
Thất bại có thể thúc đẩy đảng Cộng hòa tìm cách thông qua một số ưu tiên trong một dự luật tổng hợp tại phiên họp chuyển tiếp sắp bắt đầu.
Vì sao đảng Cộng hòa thất bại
Đảng Cộng hòa từng trông chờ vào “dự luật lớn và đẹp” được ông Trump ký năm 2025, kéo dài các đợt cắt giảm thuế. Tuy nhiên, phe Dân chủ công kích các khoản cắt giảm chương trình an sinh và việc không gia hạn một số trợ cấp bảo hiểm y tế. Thuế quan, đặc biệt cuộc chiến thương mại với Canada, gây tổn hại ở Michigan và Maine, đẩy giá phân bón tăng và làm khó nông dân ở các bang nông nghiệp. Chiến tranh Iran khiến giá xăng và dầu diesel tăng vọt, làm thất vọng những cử tri từng ủng hộ ông Trump vì cam kết tránh xa xung đột ở nước ngoài.
Những đòn công kích của ông Trump nhắm vào chính người trong đảng cũng tạo cơ hội cho phe Dân chủ: sau khi Thượng nghị sĩ Thom Tillis bỏ phiếu chống dự luật thuế, ông Trump chỉ trích gay gắt, khiến ông Tillis không tái tranh cử và cựu Thống đốc Roy Cooper giành ghế. Tại Texas, việc ông Trump ủng hộ ông Ken Paxton thay vì Thượng nghị sĩ John Cornyn đã biến bang này thành một trong những chiến địa khốc liệt nhất.
