Hồi chuông cảnh tỉnh về an ninh nguyên liệu và đề xuất dự trữ tập trung
Tại hội nghị mang tên 'Order Out of Freedom' do Quỹ Friedrich-August-von-Hayek tổ chức tại thủ đô Berlin, Thủ tướng Friedrich Merz đã đưa ra bức tranh thẳng thắn về tình trạng dễ bị tổn thương của nền công nghiệp châu Âu. Ông khẳng định các nguyên liệu thô trọng yếu là huyết mạch của toàn bộ tương lai kinh tế, trực tiếp quyết định khả năng vận hành của các ngành công nghệ mũi nhọn từ hàng không vũ trụ, quốc phòng, xe điện cho đến năng lượng tái tạo. Nếu nguồn cung này bị cắt đứt hoặc thao túng bởi các đối thủ địa chính trị, các nhà máy chế tạo hàng đầu của lục địa già sẽ lập tức đối mặt với nguy cơ tê liệt hoàn toàn.
Để giải quyết căn cơ điểm nghẽn an ninh này, Thủ tướng Đức đã đưa ra một sáng kiến mang tính hành động cụ thể: Liên minh châu Âu không thể chỉ dừng lại ở các chính sách hỗ trợ phân tán của từng quốc gia mà phải cùng nhau xây dựng các kho dự trữ khoáng sản tập trung tại Brussels do khối trực tiếp điều phối.
Bên cạnh việc dự trữ vật chất, nhà nước phải đóng vai trò chủ động thúc đẩy đa dạng hóa chuỗi cung ứng, đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ tái chế và hoàn thiện mô hình kinh tế tuần hoàn nhằm tận dụng tối đa nguồn tài nguyên nội khối.
Không có các nguyên liệu thô trọng yếu, sẽ không có pin, không có động cơ điện hiệu suất cao, không có chất bán dẫn hiện đại và không có bất kỳ công nghệ nào mà nền kinh tế của chúng ta phụ thuộc vào trong tương lai.
Chạy đua thoát khỏi cái bóng độc quyền và lộ trình tự chủ của EU
Đề xuất quyết liệt của Berlin diễn ra trong bối cảnh Liên minh châu Âu cùng nhiều nền kinh tế phương Tây vẫn đang phụ thuộc tới hơn 90% vào nguồn cung khoáng sản và linh kiện chế biến từ Trung Quốc, đặc biệt là các hợp chất đất hiếm, lithium và vật liệu sản xuất pin. Sự độc quyền khai thác và tinh luyện của các quốc gia thứ ba đặt an ninh công nghiệp châu Âu trước nguy cơ bị bóp nghẹt mỗi khi căng thẳng thương mại quốc tế leo thang.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz đề xuất EU lập kho dự trữ khoáng sản chiến lược tập trung tại Brussels.
Nhấn mạnh nguy cơ tê liệt các ngành công nghệ cao như bán dẫn, pin xe điện và quốc phòng nếu thiếu nguyên liệu.
Ủy ban châu Âu phê duyệt danh sách 46 dự án nguyên liệu thô chiến lược để đẩy nhanh cấp phép và ưu đãi vốn.
Tăng cường năng lực tái chế nội khối và thiết lập nền kinh tế tuần hoàn nhằm giảm áp lực khai thác tài nguyên.
Đa dạng hóa các hiệp định thương mại song phương với các đối tác giàu khoáng sản tại châu Phi, châu Mỹ và Úc.
Nhằm hiện thực hóa tham vọng tự chủ, Ủy ban châu Âu gần đây đã chính thức công bố danh sách 46 dự án nguyên liệu thô chiến lược được hưởng cơ chế cấp phép nhanh đặc biệt và hỗ trợ đấu thầu tiếp cận các nguồn vốn tài trợ công - tư. Giới phân tích quốc tế đánh giá rằng việc kết hợp giữa việc mở rộng khai thác có kiểm soát, phát triển kho dự trữ tập trung và ngoại giao khoáng sản sẽ là phép thử sống còn định đoạt vị thế cạnh tranh của nền công nghiệp châu Âu trong kỷ nguyên mới.
Nhà nước phải hỗ trợ đa dạng hóa nguồn cung ứng, thúc đẩy tái chế và – đây là đề xuất rất cụ thể mà tôi đưa ra – xây dựng kho dự trữ tại Brussels, ở cấp độ toàn châu Âu.
