Anh thử nghiệm xét nghiệm máu phát hiện sớm 14 loại ung thư ngay tại phòng khám bác sĩ gia đình với hơn 20.000 bệnh nhân

Các xét nghiệm do Đại học Birmingham và các đối tác phát triển sẽ được đánh giá về khả năng phát hiện dấu hiệu của nhiều loại ung thư trong cùng một mẫu máu, đồng thời gợi ý vị trí khối u trong cơ thể. Phần lớn xét nghiệm chỉ cần một hoặc hai ống máu, lấy cùng lúc với các xét nghiệm thường quy tại phòng khám.

Mục tiêu của thử nghiệm không phải thay thế bác sĩ, mà hỗ trợ phán đoán lâm sàng: giúp bác sĩ gia đình xác định nhanh hơn những bệnh nhân cần được chuyển khám chuyên sâu khẩn cấp. Theo dữ liệu dự án của Đại học Birmingham, nghiên cứu dự kiến kéo dài khoảng năm năm.

Thử nghiệm được thiết kế nhắm vào nhóm bệnh nhân mà việc chẩn đoán sớm thường gặp nhiều khó khăn nhất. Những điểm chính gồm:

Đây là lần đầu tiên một thử nghiệm có tính chất như vậy được xây dựng để đánh giá cùng lúc nhiều loại xét nghiệm máu trong môi trường chăm sóc sức khỏe ban đầu, theo Đại học Birmingham.

Theo Giáo sư Peter Johnson, Giám đốc Lâm sàng Quốc gia về Ung thư của NHS, ung thư vùng bụng khó phát hiện sớm vì triệu chứng dễ bị nhầm với các bệnh lý nhẹ hơn. Đầy hơi, đau bụng hay khó tiêu có thể chỉ là rối loạn tiêu hóa thông thường, nhưng cũng có thể là dấu hiệu đầu tiên của một căn bệnh nguy hiểm.

*“Những xét nghiệm máu này có thể giúp bác sĩ gia đình phân biệt hai trường hợp đó, nhưng chúng ta cần biết chắc chắn trước khi đưa vào sử dụng trên toàn NHS, và thử nghiệm này được thiết kế để có câu trả lời nhanh chóng.” — Aneel Bhangu*

Bác sĩ gia đình Anisha Patel, người từng chiến thắng ung thư đại tràng, nhấn mạnh rằng các loại ung thư vùng bụng thường hung hãn và khó phát hiện, gây ra nỗi đau lớn cho bệnh nhân, gia đình họ và cướp đi hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tỷ lệ tử vong do ung thư tính trên đầu người tại Anh thuộc nhóm cao nhất trong các nước OECD. Một trong những nguyên nhân chính là nhiều bệnh nhân được chẩn đoán khi khối u đã di căn, lúc các lựa chọn điều trị trở nên hạn chế và tốn kém hơn.

Những loại ung thư như tụy, buồng trứng hay gan thường âm thầm phát triển mà không có triệu chứng rõ ràng. Nếu một xét nghiệm máu đơn giản tại phòng khám có thể rút ngắn thời gian chẩn đoán dù chỉ vài tháng, đó có thể là khác biệt giữa sống và chết đối với nhiều người.

Thử nghiệm sẽ đánh giá mức độ hiệu quả của các xét nghiệm trong việc hỗ trợ phán đoán của bác sĩ trước khi đưa ra quyết định triển khai trên toàn quốc. Giới chuyên môn nhấn mạnh sự thận trọng này là cần thiết, bởi một số nghiên cứu trước đây với các loại xét nghiệm và thiết kế khác chưa mang lại kết quả như kỳ vọng.

Một xét nghiệm ung thư lý tưởng không chỉ cần phát hiện đúng người bệnh mà còn phải tránh báo động nhầm, vốn có thể gây lo lắng và dẫn tới những thủ thuật không cần thiết. Câu trả lời từ STRIDE-RCT vì thế sẽ có ý nghĩa không chỉ với nước Anh mà với cả các hệ thống y tế trên thế giới.