Cán cân quyền lực sít sao và canh bạc 300.000 phiếu đặc biệt
Cuộc bỏ phiếu ngày thứ Bảy đã chứng kiến cuộc so kè nghẹt thở trên khắp các điểm bầu cử ở New Zealand. Dữ liệu sơ bộ với 96% số hòm phiếu được mở cho thấy Đảng Quốc gia của Thủ tướng Christopher Luxon cùng hai đối tác cánh hữu là New Zealand First và đảng ACT đang hướng tới tổng cộng 67 ghế tại Quốc hội, mở ra cơ hội duy trì quyền lực lãnh đạo chính phủ.
Ở phía đối diện, Công đảng đối lập của cựu Thủ tướng Chris Hipkins liên minh cùng Đảng Xanh dự kiến đạt 51 ghế, trong khi các đảng phái nhỏ nắm giữ 12 ghế đóng vai trò then chốt.
Cơ chế bầu cử phức tạp của New Zealand quy định các lá phiếu đặc biệt—ước tính lên tới 300.000 phiếu từ kiều bào và cử tri ngoài địa bàn—sẽ tiếp tục được kiểm đếm trong vòng 10 ngày tới, hoàn toàn có khả năng làm lung lay thế đa số mong manh của phe bảo thủ.
"Mỗi lá phiếu đều mang ý nghĩa quyết định và mọi lá phiếu đều phải được kiểm đếm một cách công bằng, minh bạch." — Chris Hipkins
Nếu các lá phiếu đặc biệt làm sụt giảm số ghế của Đảng Quốc gia, các đảng phái nhỏ sẽ trở thành lực lượng định đoạt quyền lực (kingmakers), nắm quyền phủ quyết đối với thành phần và cương lĩnh nghị sự của chính phủ tương lai.
Bão giá sinh hoạt và bài toán cân bằng đối ngoại Thái Bình Dương
Bản chất của cuộc bầu cử năm 2026 tiếp tục bị chi phối sâu sắc bởi nỗi bất an kinh tế của người dân trước áp lực chi phí sinh hoạt. Ngân hàng Dự trữ New Zealand đã hai lần tăng lãi suất điều hành kể từ giữa năm 2026 khi giá điện và xăng dầu tăng vọt dưới tác động gián tiếp từ cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông, buộc Thủ tướng Luxon phải cam kết kiểm soát chi tiêu công và kiên quyết không tăng thuế để kiềm chế lạm phát nhập khẩu.
"Về bản chất, cuộc bầu cử này tương tự như năm 2023: thực tế là chúng ta vẫn đang đối mặt với lạm phát cao; lý do có thể khác nhau, nhưng gốc rễ vẫn là bài toán chi phí sinh hoạt của người dân." — Dennis Wesselbaum
Về mặt đối ngoại, chính phủ mới sẽ tiếp tục phải đi trên dây giữa liên minh an ninh chiến lược với Mỹ trong khuôn khổ nhóm Ngũ Nhãn và mối quan hệ thương mại sống còn với Trung Quốc—thị trường xuất khẩu nông sản số một thu mua sữa, bơ và gỗ xẻ của đảo quốc này.
