Cuộc tái phát triển khổng lồ và sự thay đổi tại Elephant and Castle

Elephant and Castle, khu vực nổi tiếng ở phía nam London, đang thay đổi diện mạo mạnh mẽ sau một dự án tái phát triển trị giá 500 triệu bảng Anh. Trung tâm thương mại cũ, được biết đến với kiến trúc brutalist và những lối đi ngầm đặc trưng, đã bị phá bỏ vào năm 2021. Thay vào đó là một quảng trường hiện đại, bao quanh bởi các tòa nhà chọc trời có chức năng hỗn hợp, gồm văn phòng, nhà ở, cửa hàng và các dịch vụ giải trí như rạp chiếu phim và phòng tập gym. Đây được coi là bước tiến quan trọng cho khu vực từng chịu cảnh đô thị xuống cấp và nghèo đói.

Dự án được theo dõi chặt chẽ bởi người dân địa phương, chính quyền Southwark và các nhà phát triển bất động sản từ thập niên 1990, khi mà những lo ngại về nguy cơ gentrification và thay đổi bộ mặt cộng đồng ngày càng lớn. Theo giáo sư địa lý xã hội Oli Mould từ Đại học Royal Holloway, dự án Elephant and Castle chính là "bệnh nhân số không" của quá trình gentrification nhanh chóng tại London, với những tác động lan rộng đến khắp nước Anh.

Doanh nghiệp nhỏ mất đất, cộng đồng địa phương bị tổn thương

Diana Sach, chủ một nhà hàng Latin Mỹ nổi tiếng với món empanadas Peru, từng thuê hơn 30 nhân viên và phục vụ hàng trăm khách mỗi ngày tại Elephant and Castle. Tuy nhiên, những kế hoạch tái phát triển đã khiến bà cùng 90 doanh nghiệp Latin Mỹ khác mất chỗ kinh doanh.

Advertisement300 × 250

Mặc dù các nhà phát triển và chính quyền cam kết sẽ cung cấp không gian tạm thời để duy trì hoạt động, chỉ rất ít doanh nghiệp tìm được mặt bằng phù hợp. Nhiều người buộc phải đóng cửa do khó khăn tìm kiếm địa điểm thay thế, cộng với tác động của đại dịch Covid-19.

Sau khi dự án hoàn thành, các doanh nghiệp được hứa hẹn về không gian kinh doanh lâu dài với giá thuê phải chăng trong khu vực mới. Song, hiện chỉ có khoảng 5 trong tổng số 40 mặt bằng thương mại có ưu đãi cho doanh nghiệp địa phương, cùng với 10 không gian nhỏ trong các vòm đường sắt lân cận. Trong khi đó, các thương hiệu lớn như Blank Street Coffee, Marks & Spencer, Pret a Manger và rạp chiếu phim Everyman là những người thuê đầu tiên trong khu vực. Thậm chí, khu chợ ẩm thực mới dự kiến chứa 14 gian hàng nhỏ cũng không dành chỗ riêng cho các doanh nghiệp cũ từng hoạt động tại trung tâm thương mại trước đó.

Thách thức giữa phát triển hiện đại và bảo tồn văn hóa địa phương

Phía trên các cửa hàng, khu căn hộ bao gồm 485 căn hộ cho thuê với số lượng hạn chế các căn hộ cho thuê xã hội hay với giá thuê ưu đãi. Giai đoạn tiếp theo của dự án sẽ bổ sung thêm các căn hộ xã hội và nhà ở giá rẻ, nhưng con số vẫn chưa đủ để giúp cộng đồng địa phương duy trì sự đa dạng văn hóa.

Những khó khăn không chỉ nằm ở chỗ thiếu không gian, mà còn ở chi phí cho thuê ngày càng tăng. Dario Lopez, đại diện kế toán cho nhóm doanh nghiệp Latin Mỹ còn tồn tại, cho biết nhiều cửa hàng đã phải vay mượn lớn để trang trải và đang đối mặt với yêu cầu tăng gấp đôi giá thuê. Lấy ví dụ, nhà hàng Miko, khởi đầu là một quầy nhỏ trong khu cũ, giờ đang tranh chấp với chủ nhà mới vì giá thuê tăng từ 3.000 lên hơn 6.000 bảng mỗi tháng.

Giáo sư Oli Mould cảnh báo rằng các dự án giao thương và đô thị hiện đại nên cân nhắc kỹ lưỡng những gì có thể mất đi bên cạnh những lợi ích thu được. Thay vì chỉ tập trung vào các tòa nhà mới và sự phát triển nhanh chóng, việc hỗ trợ cộng đồng làm chủ các nguồn lực địa phương có thể giữ được sự sống động về văn hóa, là yếu tố thu hút và làm cho khu vực trở nên hấp dẫn lâu dài.

Cam kết và thách thức từ chính quyền và chủ đầu tư

Get Living, nhà phát triển dự án Elephant and Castle, khẳng định đang hợp tác chặt chẽ với chính quyền Southwark để hoàn thiện các chiến lược về không gian bán lẻ với giá ưu đãi cho các thương nhân đủ điều kiện từ trung tâm thương mại cũ. Đại diện công ty cũng nhấn mạnh mong muốn tạo ra một trung tâm thành phố sôi động, đa dạng và tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp địa phương.

Trên thực địa, Rick de Blaby, Giám đốc điều hành sắp mãn nhiệm của Get Living, thừa nhận người dân đã trải qua một thập kỷ biến động, phá hủy rồi xây dựng lại. Ông cho biết nhiệm vụ của những nhà phát triển là phải chứng minh sự thay đổi này có giá trị, xây dựng một nơi mà người dân muốn trở về vì sự an toàn và cộng đồng gắn kết.

John Batteson, thành viên hội đồng Southwark phụ trách vấn đề khẩn cấp khí hậu, việc làm và giao thông, cam kết giữ gìn sự đa dạng văn hóa làm nên điểm đặc biệt của khu vực. Ông cho biết việc phát triển phải đi kèm với các điều kiện buộc nhà đầu tư tạo ra không gian mua bán với giá phải chăng, giúp các doanh nghiệp địa phương đứng vững.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy phần lớn các cửa hàng, quán cà phê và nhà hàng độc lập đã bị đẩy ra ngoài, nhường chỗ cho các doanh nghiệp lớn và nhìn nhận theo mô hình tổ chức hơn, giống các dự án đang diễn ra trên khắp Vương quốc Anh. Tình hình này gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ mất đi bản sắc và sự đa dạng văn hóa của những khu vực đô thị trong quá trình phát triển hiện đại.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Elephant and Castle là điểm khởi đầu của quá trình gentrification nhanh và dữ dội tại London.
  • Nhiều doanh nghiệp nhỏ, đặc biệt là các cửa hàng Latin Mỹ, đã mất địa điểm kinh doanh vĩnh viễn do dự án tái phát triển.
  • Các không gian thương mại ưu đãi cho doanh nghiệp địa phương rất hạn chế so với nhu cầu thực tế.
  • Giá thuê mặt bằng tăng mạnh khiến nhiều doanh nghiệp độc lập đang gặp khó khăn duy trì hoạt động.
  • Việc phát triển đô thị cần cân bằng giữa đổi mới hạ tầng và giữ gìn bản sắc văn hóa cộng đồng.

Đăng ký bản tin QMVN