Tổng giám mục Canterbury bày tỏ tiếc nuối tại pháo đài giam giữ nô lệ

Trong chuyến thăm pháo đài lịch sử Cape Coast ở Ghana, nơi từng giam giữ hàng nghìn người châu Phi trước khi họ bị vận chuyển qua Đại Tây Dương theo chế độ nô lệ xuyên Đại Tây Dương, Tổng giám mục Canterbury, Dame Sarah Mullally, đã bày tỏ "sự tiếc nuối sâu sắc" về vai trò của Nhà thờ Anh trong giai đoạn đen tối này. Pháo đài được xây dựng vào thế kỷ 17 bởi các thương nhân người Thụy Điển và sau đó là người Đan Mạch, Hà Lan trước khi Anh chiếm giữ năm 1664, là chứng tích đau thương của lịch sử nô lệ châu Phi. Bà đã tham quan các ngục tối từng giam giữ các nô lệ và cầu nguyện tại nhà nguyện Anglican cũ trên đó. Cũng tại đây, bà ghé thăm “Cánh cửa không trở lại” - nơi những người bị nô dịch bị đưa lên tàu sang châu Mỹ. Những phát biểu của bà nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thừa nhận và hành động khắc phục hậu quả lịch sử.

Chuyến công du nhiều ý nghĩa tại Ghana và Cameroon

Chuyến đi kéo dài 10 ngày của Tổng giám mục Canterbury tại Ghana và Cameroon bắt đầu từ Accra, thủ đô Ghana. Trong ngày đầu, bà đã đến thăm bốn giáo xứ địa phương và thực hiện bài giảng tại lễ Eucharist đặc biệt tại nhà thờ Anglican St Joseph the Worker ở khu Kaneshie, nơi các chức sắc nữ của nhà thờ địa phương đảm nhận vai trò chủ trì. Bà cũng có cuộc gặp với Tổng thống Ghana, John Mahama, cùng chồng của bà, Eamonn Mullally.

Advertisement300 × 250

Ghana, nổi tiếng với sáng kiến “Năm trở về” từ 2019 khuyến khích người châu Phi và hậu duệ trong diaspora kết nối lại với tổ tiên, đã ghi nhận lượng khách du lịch tăng mạnh. Trong khuôn khổ chuyến thăm, bà đặt viên đá nền móng cho ký túc xá thuộc chương trình resort văn hóa của nhà thờ dành cho khách hành hương trong diaspora. Ngoài ra, bà đã giảng đạo cho hơn 1.000 y tá tại thành phố Mampong và khánh thành một phòng khám mới tại cơ sở giáo dục mang tên bà. Lịch trình dự kiến tiếp tục đến Yaoundé (Cameroon), Douala và các thành phố nói tiếng Anh Buea và Limbe.

Cam kết ủng hộ quỹ 100 triệu bảng cho cộng đồng hậu quả lịch sử nô lệ

Ghana đã dẫn đầu chiến dịch toàn cầu đòi công lý bồi thường cho hậu quả của chế độ nô lệ, đồng thời tổ chức hội nghị quốc tế với sự tham gia của lãnh đạo hơn 80 quốc gia. Đây là bối cảnh chuyến thăm của Dame Sarah Mullally, ba năm sau khi người tiền nhiệm của bà, Justin Welby, xin lỗi chính thức về vai trò của nhà thờ trong nô lệ xuyên Đại Tây Dương, bao gồm việc sử dụng quỹ hỗ trợ giáo sĩ nghèo để đầu tư vào thương mại nô lệ. Nhà thờ Anh đã thành lập quỹ trị giá 100 triệu bảng để đầu tư, nghiên cứu và hỗ trợ các cộng đồng ảnh hưởng bởi lịch sử nô lệ. Tuy nhiên, một nhóm giám sát độc lập nhận xét rằng số tiền này chưa đủ để khắc phục thiệt hại qua nhiều thế hệ và đề nghị nâng lên thành 1 tỷ bảng. Khi nhậm chức, bà Mullally đã bị một số nghị sĩ bảo thủ thúc giục dùng khoản tiền này để trả lương cho giáo sĩ của nhà thờ, song trong chuyến thăm mới đây, bà đã tái khẳng định cam kết với quỹ, nhấn mạnh rằng hành động hỗ trợ cộng đồng là một phần của niềm tin vào sự ăn năn và phục hồi.

Phản hồi và ý nghĩa tại Ghana

Phản ứng tại Ghana đa phần mang tính tích cực. Trong chuyến viếng thăm tới cung điện Asantehene ở Kumasi, tổng giám mục mặc trang phục đặc biệt với lớp lót vải kente truyền thống, tạo ấn tượng mạnh với các lãnh đạo địa phương. Tuy nhiên, vẫn có tiếng nói yêu cầu Nhà thờ Anh cần có bước đi thực chất hơn trong việc bồi thường. Ví dụ như kế toán Kenneth Mordzro tại Accra cho rằng nhà thờ nên trả lại những hiện vật lịch sử và vàng bạc đã bị lấy đi trong thời kỳ thực dân, đặc biệt trong các cuộc chiến Anglo-Asante thế kỷ 19.