Xu hướng video ghi lại mặt tối thành phố tại Bỉ
Phương tiện ghi hình trong tay, các youtubeurs châu Âu mời người xem "tham quan" thành phố nhưng không phải để thư giãn hay thưởng thức văn hóa mà để phơi bày những gì họ gọi là "sự xuống cấp của phương Tây". Vào ngày 10/7/2026, một video dài 34 phút với tựa đề "Liège : A Belgian Nightmare ?" (Liège : một cơn ác mộng của Bỉ?) do youtubeur Hà Lan Dutch Travel Maniac đăng tải đã ghi nhận hơn 540.000 lượt xem chỉ sau vài ngày. Trong video, người quay lần lượt đến các khu vực nhạy cảm như quãng trường Saint-Lambert, bãi đỗ xe bẩn thỉu và khu vực bệnh viện cũ Bavière bị bỏ hoang, từng bị cháy nhiều lần và hiện đang trong quá trình tu sửa chỉ giữ lại mặt tiền.
Một trong những điểm nhấn được video tập trung phản ánh là ga tàu Guillemins và khu Droixhe ở phía Bắc thành phố. Tại ga tàu, các hình ảnh cho thấy cảnh vô gia cư trú ngụ quanh cửa ra vào, những nhóm nhập cư tụ tập, người nghiện rượu hoặc chất kích thích xuất hiện. Việc quay phim xảy ra mà không xin phép người trong phim, có lúc khiến căng thẳng khi một số người không muốn xuất hiện trên màn ảnh. Trước những phản ứng này, người làm video khẳng định quyền tự do quay phim của mình tại châu Âu.
Ở khu Droixhe, Dutch Travel Maniac xuất hiện cùng một số trẻ nhỏ tại khu chung cư cao tầng gần quảng trường Libération. Một số thiếu niên với mặt nạ và xe trượt điện xuất hiện trong đoạn phim, trong đó có cảnh một bé trai dưới 12 tuổi rút ra một vật được gọi là "shocker" và được mô tả nhầm là một thiết bị gây sốc điện cầm tay (taser). Cảnh quay này được sử dụng làm tiêu đề phụ "họ có vũ khí" cho video, gây hiểu nhầm về mức độ nghiêm trọng của tình hình an ninh.
Hiện tượng “decline porn” và những chỉ trích
Thực tế, những video như trên không chỉ do Dutch Travel Maniac sản xuất. Trước đó, anh từng làm các video tương tự tại các thành phố Bruxelles và Anvers, sử dụng các khu vực xung quanh các nhà ga lớn và khu Molenbeek ở Bruxelles để minh họa cho các quan điểm của mình về sự nguy hiểm và suy thoái.
Video về Bruxelles đạt hơn 3,1 triệu lượt xem và 22.000 bình luận từ khi phát hành năm 2025.
Tương tự, nhà làm video người Pháp Vincent Lapierre cũng thực hiện series "France saccagée" và từng đến Bỉ với tập "Europe saccagée" năm 2025. Các video này đều tập trung vào các vấn đề nóng về di cư bất hợp pháp, khu vực không kiểm soát, ma túy và các nhóm tranh luận gây tranh cãi như "antifa", "bobo" môi trường.
Thuật ngữ "decline porn" được dùng để chỉ hiện tượng video tập trung quay những điểm nóng như khu ga tàu hoặc khu nhạy cảm liên quan đến tội phạm, thường bỏ qua hoặc giảm nhẹ những mặt tích cực của thành phố. BBC và các chuyên gia đã cảnh báo hiện tượng này tạo nên một luồng thông tin một chiều, bóp méo thực tế bằng cách sử dụng kỹ thuật xử lý ảnh và thậm chí công nghệ AI để dựng nên câu chuyện về "sự xâm nhập của người Hồi giáo ở châu Âu".
Phân tích chuyên gia về nội dung và mục đích các video
Dù ghi nhận những vấn đề có thật như vô gia cư và nghiện ngập ở một số nơi của Liège, các nhà nghiên cứu như François Debras, giảng viên tại Đại học Liège nghiên cứu về tuyên truyền cực đoan cho rằng phương thức ghi hình và cắt ghép mang tính chọn lọc, định hướng ý đồ cá nhân người làm video. Chỉ những hình ảnh hỗ trợ thông điệp tiêu cực được chọn lọc, các góc nhìn tích cực bị loại bỏ. Mục đích chính là nối kết di cư với bất an và bạo lực một cách phi lý.
Ông cũng nhận định những video này tạo ra sự liên kết cảm xúc mạnh mẽ giữa người xem và các vấn đề được mô tả, khai thác những nỗi sợ hãi và sự tức giận. Một số ý kiến như Sigrid Raets đến từ Viện Hannah Arendt chỉ ra mối liên hệ giữa các video với các tư tưởng cực hữu phản đối nhập cư và Hồi giáo, qua nhận xét và phát biểu của các nhân vật trong video.
Thực tế, nhiều video còn có sự liên kết với các tổ chức hoặc nhân vật nổi tiếng trong phong trào cực đoan, nhằm kích động căng thẳng chính trị và khơi dậy bài ngoại. Phong cách quay phim dạng vlog, tranh cãi với người dân địa phương và tự thể hiện bản thân như nạn nhân thường xuyên bị đe dọa là chiêu trò nhằm củng cố luận điểm của người làm video. Nhìn chung, các video này nuôi dưỡng hình ảnh xung đột giữa người da trắng và những người nhập cư hay dân tộc thiểu số, làm tăng tính thù địch xã hội.
Chuyên gia nhấn mạnh những thông điệp này không cố gắng trực tiếp kêu gọi bỏ phiếu cho tổ chức chính trị hay đảng phái nhất định mà nhằm xây dựng một môi trường thuận lợi cho tư tưởng cực đoan phát triển và lan tỏa trong cộng đồng mạng.
Việc nhận diện và hiểu rõ bản chất của các video này đóng vai trò quan trọng trong việc phản bác các luận điệu thiếu cơ sở và góp phần bảo vệ sự đa dạng cũng như sự đoàn kết xã hội ở các quốc gia Châu Âu, trong đó có Bỉ.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Hiện tượng "decline porn" tại Bỉ tập trung khai thác khu vực nhạy cảm như ga tàu và khu dân cư có vấn đề để tạo hình ảnh tiêu cực.
- Các video thường đảo lộn, lựa chọn hình ảnh nhằm phản ánh sự suy thoái, liên hệ nhập cư với bất an xã hội một cách phi logic.
- Sự xuất hiện của các video có yếu tố cực đoan phản đối nhập cư và Hồi giáo được cảnh báo bởi các chuyên gia và tổ chức nghiên cứu.
- Mục đích của video không phải kêu gọi chính trị trực tiếp mà nhằm lan tỏa tư tưởng cực đoan và tạo sự chia rẽ xã hội.
- Việc hiểu và cảnh giác với thể loại nội dung này là cần thiết để bảo vệ xã hội đa văn hóa và chống lại sự lan truyền thông tin sai lệch.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.













