Hai quy luật của thế giới chip
Quy luật thứ nhất, thường gắn với định luật Moore, giúp chip ngày càng mạnh hơn. Ngành công nghiệp tin rằng có thể đưa một nghìn tỷ bóng bán dẫn vào một con chip vào cuối thập kỷ này. Quy luật thứ hai thì khắc nghiệt hơn: nhu cầu tăng, doanh nghiệp ồ ạt mở rộng nhà máy, nguồn cung dư thừa, giá lao dốc và lợi nhuận bốc hơi. Chu kỳ ấy đã lặp lại nhiều lần trong lịch sử ngành.
Một cơn sốt chưa từng có
Ngành bán dẫn quen với bùng nổ, nhưng không phải kiểu bùng nổ như hiện nay. AI đã tạo ra cơn khát gần như vô tận với các loại chip dùng để huấn luyện và vận hành mô hình. Những con số nổi bật gồm:
Doanh số bán dẫn nửa đầu năm 2026 tăng nhanh nhất so với cùng kỳ kể từ thập niên 1980.
TSMC, nhà sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới, ghi nhận lợi nhuận kỷ lục quý thứ sáu liên tiếp.
Samsung Electronics đạt lợi nhuận kỷ lục quý thứ tư liên tiếp.
Bộ xử lý AI hàng đầu chứa hơn 200 tỷ bóng bán dẫn.
Những dấu hiệu bất an
Dù kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng và dự báo đầy lạc quan, giới đầu tư bắt đầu chùn tay. Chỉ số các công ty bán dẫn hàng đầu đã mất hơn 10% kể từ ngày 6/10. Tâm lý càng thêm lung lay khi ngày 12/10, CEO Hock Tan của Broadcom, một hãng thiết kế chip lớn, ví nhiều nhà đầu tư trong làn sóng AI như những con bạc không hiểu mình đang đặt cược vào điều gì.
Họ chẳng biết gì cả.
Mối lo lớn nhất là liệu chi tiêu khổng lồ cho trung tâm dữ liệu có tạo ra đủ doanh thu để biện minh, hay đang hình thành một bong bóng chờ ngày vỡ.
Vì sao cú rơi có thể không quá sâu
Tuy vậy, có những lý do để tin rằng nếu đổ vỡ đến, nó sẽ không chóng mặt như đà bùng nổ. Sản xuất chip tiên tiến tập trung vào một số ít doanh nghiệp, giúp họ chủ động hơn trong việc kiểm soát năng lực sản xuất. Nhu cầu AI cũng đang lan rộng từ huấn luyện sang vận hành mô hình hằng ngày, từ các hãng công nghệ lớn sang doanh nghiệp và chính phủ. Dù vậy, lịch sử nhắc rằng không ngành nào miễn nhiễm với chu kỳ, và sự thận trọng chưa bao giờ thừa.
