Hành trình vào Gaza qua đợt phản công đầu tiên của Israel

Trong chuyến quan sát tiến vào Gaza cùng với Lữ đoàn 99 thuộc Bộ Tư lệnh miền Nam của Israel, đoàn tác giả ghi nhận cảnh tượng hiện trường một cuộc chiến khốc liệt. Đoàn di chuyển qua những khu phố tan hoang, nơi các ngôi nhà bị phá hủy che giấu hệ thống các đường hầm ngầm được Hamas xây dựng. Mảnh đổ nát bao phủ khắp nơi, dấu hiệu giao tranh ác liệt rất rõ ràng.

Chỉ trong vài giờ di chuyển, có thể nhận thấy những dấu hiệu tích cực về chiến thuật, tuy nhiên, cuộc chiến trên phương tiện truyền thông và mạng xã hội lại đang diễn ra khá bất lợi cho Israel.

Hệ thống đường hầm hàm chứa tiềm năng chiến đấu mạnh mẽ

Nơi đoàn dừng chân là vị trí tiền tiêu do quân đội Israel kiểm soát, với các kỹ sư chiến đấu đã gia cố cổng vào hầm ngầm. Tiến sâu vào bên trong, rõ ràng Hamas không xây dựng các khu ẩn náu tạm thời mà là một hệ thống hầm ngầm chiến đấu hoàn chỉnh. Tại đây có điện, nước, các mảng tường gia cố vững chắc, phòng ngủ, phòng họp kế hoạch, kho chứa thực phẩm và đạn dược. Hệ thống này được thiết kế nhằm duy trì hoạt động quân sự liên tục dưới lòng đất.

Chiến thuật kết hợp hiện đại của Israel trong cuộc chiến ngầm

Tại trụ sở chỉ huy, vị chỉ huy Lữ đoàn 99 giải thích cách Israel đã điều chỉnh kế hoạch tác chiến nhằm không phải xử lý từng hầm một mà kết hợp đồng bộ giữa hoạt động dưới lòng đất, cơ động mặt đất, trinh sát, không quân chính xác, kỹ thuật và hậu cần. Chiến thuật này nhằm cô lập các tay súng Hamas bên trong đường hầm, buộc họ phải lộ diện trên mặt đất. Đây là một ví dụ điển hình về cách phối hợp vũ khí đa ngành hiện đại.

Cuộc chiến truyền thông và thông tin vẫn là thách thức lớn

Bên cạnh thành công cuộc chiến mặt đất, một cuộc chiến khác diễn ra trên các phương tiện truyền thông quốc tế, mạng xã hội, và không gian ý thức công chúng. Hình ảnh và thông tin lan truyền nhanh hơn nhiều so với việc cung cấp ngữ cảnh đầy đủ, các câu chuyện dần vượt quá sự thật, khiến lợi thế chiến thuật không chuyển hóa thành ưu thế chiến lược.

Advertisement300 × 250

Thực tế này cho thấy môi trường thông tin ngày càng trở thành một phần thiết yếu của chiến trường hiện đại.

Trong cuộc chiến 12 ngày giữa Iran và Israel hồi tháng 6 năm 2025, Iran đã phối hợp các đòn tấn công tên lửa với các chiến dịch thông tin nhằm khẳng định thành công không có thật, như việc phát tán hình ảnh giả tạo về một máy bay F-35 Israel bị bắn rơi. Các chiến dịch này được thiết kế đồng bộ giữa tác chiến vật lý và truyền thông, nhằm bù đắp cho điểm yếu quân sự thông thường và tạo áp lực tâm lý lên đối phương. Điều này làm rõ tầm quan trọng của nhận thức trong việc chiến đấu.

Mở rộng khái niệm phối hợp vũ khí - quân sự và thông tin song hành

Quan sát từ Gaza dẫn đến kết luận rằng khái niệm phối hợp vũ khí hiện không chỉ giới hạn trong quân sự mà còn bao gồm sự đồng bộ với đối ngoại, kinh tế, các liên minh và nhất là quản lý thông tin. Thành công chiến thuật chỉ thực sự trở thành lợi thế chiến lược khi được hỗ trợ bởi kiểm soát thông tin hiệu quả.

Tuy vậy, việc nhận thức tầm quan trọng của thông tin còn đơn giản hơn rất nhiều so với việc hành động dựa trên nó. Hoa Kỳ thường phản ứng với các vấn đề truyền thông muộn hơn so với nhịp độ tác chiến, khi sự việc đã phát sinh hoặc sai lầm xảy ra. Thay vì vậy, thông điệp cần được xây dựng chủ động song song với kế hoạch quân sự, ngoại giao và kinh tế, đánh giá kỹ lưỡng tác động đến từng đối tượng và mục tiêu.

Ba bước để nâng cao năng lực truyền thông chiến lược

  • Thứ nhất, tích hợp truyền thông chiến lược ngay từ đầu vào các kế hoạch hành động, từ quân sự đến ngoại giao và kinh tế, bằng cách hợp tác giữa người lập kế hoạch và chuyên gia truyền thông công chúng.
  • Thứ hai, đầu tư phát triển sâu về học thức văn hóa, ngôn ngữ và khu vực để hiểu rõ phản ứng của các nhóm đối tượng khác nhau, bởi một thông điệp có thể tạo hiệu quả với bên này nhưng gây phản cảm với bên kia.
  • Thứ ba, cải tổ cấu trúc tổ chức để quản lý lĩnh vực thông tin một cách thống nhất, trao quyền hành nhanh chóng và khả năng tác động theo tốc độ mạng xã hội, thay vì chia rẽ qua nhiều cơ quan.

Lời cảnh báo cho tương lai

Ở phía nam nước Mỹ, những đường hầm tương tự có thể trở thành điểm đột phá tiếp theo được đối thủ sử dụng để xâm nhập. Việc học hỏi cách Israel đối phó ngoài chiến thuật là cần thiết, song không thể bỏ qua phần truyền thông. Thông tin không chỉ là một khả năng hỗ trợ, mà là cầu nối quan trọng giữa lực lượng quân sự, ngoại giao, kinh tế, liên minh và niềm tin cộng đồng.

Thắng lợi trên chiến trường luôn quan trọng, nhưng thắng lợi ngay trước khi trận chiến kết thúc có thể là yếu tố quyết định toàn bộ cuộc chiến.

David Harris là đại tướng không quân Mỹ đã nghỉ hưu. Quan điểm trong bài viết không phản ánh chính thức bất kỳ cơ quan hay tổ chức chính phủ nào.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Thành công trong chiến tranh hiện đại phụ thuộc mật thiết vào quản lý và kiểm soát thông tin cả trên chiến trường và xã hội.
  • Hệ thống đường hầm của Hamas ở Gaza được xây dựng rất bài bản để duy trì hoạt động chiến đấu.
  • Iran đã phát triển chiến thuật phối hợp giữa tấn công vật lý và truyền thông nhằm bù đắp điểm yếu quân sự.
  • Hoa Kỳ cần tích hợp truyền thông chiến lược vào kế hoạch quân sự, ngoại giao và kinh tế ngay từ ban đầu.
  • Quản lý thông tin nhanh chóng và thống nhất là yếu tố then chốt để đối phó các chiến dịch truyền thông hiện đại.

Đăng ký bản tin QMVN