Lebanon và Israel tiếp tục đàm phán tại Rome giữa bối cảnh căng thẳng leo thang ở Trung Đông

Vào ngày 14/7, tại Rome, Lebanon và Israel đã tổ chức một vòng đàm phán mới dưới sự bảo trợ của Hoa Kỳ, diễn ra trong bối cảnh căng thẳng khu vực giữa Washington và Tehran đang leo thang. Mối quan hệ giữa Lebanon và Israel vốn rơi vào trạng thái chiến tranh kéo dài nhiều thập niên. Tuy nhiên, từ sau năm vòng đàm phán ở Washington, hai bên đã đạt được một thỏa thuận khung vào ngày 26/6 nhằm hướng tới kết thúc cuộc xung đột giữa Israel và lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn và mở đường cho hòa bình lâu dài.

Thỏa thuận này tuy nhiên gặp sự phản đối mạnh mẽ từ Hezbollah, lực lượng bị yêu cầu giải giới theo thỏa thuận nhằm thực hiện việc rút quân của Israel khỏi hai khu vực thí điểm tại Nam Lebanon. Theo thông báo từ Văn phòng Tổng thống Lebanon, phái đoàn nước này khi đến Rome đã được chỉ đạo yêu cầu Israel phải bắt đầu rút khỏi hai khu vực trên trước khi tiến hành các vòng đàm phán tiếp theo.

Trích dẫn từ nguồn ngoại giao Lebanon am hiểu nội dung đàm phán, quân đội Lebanon đã sẵn sàng tiếp quản từng bước các địa phương mà Israel sẽ rút lui. Phân tích Orna Mizrahi từ Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Tel Aviv cho biết Israel đồng ý rút quân dần dần nhưng với điều kiện không cho phép Hezbollah hiện diện trở lại tại những khu vực này.

Israel mong muốn Lực lượng vũ trang Lebanon có khả năng duy trì khu vực này là vùng trung lập, không để Hezbollah tái xuất hiện.

Cùng lúc đó, một phái đoàn quân sự Mỹ đã bắt đầu các cuộc thảo luận với quân đội Lebanon tại Beirut vào ngày 12/7 nhằm lên kế hoạch cho việc rút quân của Israel khỏi một trong hai khu vực thí điểm.

Mặc dù thỏa thuận khung mang lại hy vọng về một lệnh ngừng bắn mong manh sau nhiều tháng xung đột, nhưng các hoạt động quân sự vẫn tiếp diễn. Quân đội Israel đã thực hiện các cuộc không kích giới hạn và các hoạt động phá dỡ tại một số làng ở phía Nam Lebanon. Theo thống kê của chính quyền Lebanon, các cuộc xung đột này đã làm hơn 4.300 người thiệt mạng từ đầu tháng 3.

Chuyên gia Karim Bitar từ Sciences Po Paris nhận định khả năng đạt bước đột phá trong cuộc đàm phán ở Rome là rất hạn chế. Thay vào đó, đây được xem là dịp để hai bên thể hiện cam kết duy trì tiến trình đàm phán mặc cho nhiều khó khăn và sự phản đối từ các bên liên quan.

Căng thẳng trong khu vực cũng gia tăng khi Mỹ liên tiếp thực hiện ba đêm liên tiếp các cuộc không kích vào Iran đồng thời chuẩn bị áp đặt lại lệnh phong tỏa hải quân các cảng Iran. Iran mong muốn liên kết đàm phán khu vực với tình hình Lebanon nhưng Mỹ muốn tách rời hai vấn đề này.

Theo đánh giá của Orna Mizrahi, Iran ưu tiên tập trung vào eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân hơn là biến Lebanon thành tâm điểm xung đột. Hezbollah đã khiến Lebanon bị cuốn vào cuộc chiến kể từ tháng 3 khi phóng tên lửa hỗ trợ Iran chống lại Israel.

Ông Karim Bitar cũng cho rằng nguy cơ chiến sự bùng phát trở lại ở Lebanon là có thực nhưng Iran hiện chưa muốn dùng Hezbollah để mở thêm mặt trận mới nhằm duy trì sức răn đe lâu dài.