Manchester và sự tự tin của một thành phố phía Bắc Anh

Oxford Road, một trong những con đường chính của thành phố Manchester, luôn thể hiện rõ nét sự năng động và tự tin của thành phố này. Đây là nơi có hai đại học danh tiếng, các bệnh viện lớn thuộc hệ thống NHS cùng những trung tâm nghiên cứu hàng đầu thế giới. Khu vực Oxford Road phát triển dựa trên một mối quan hệ hợp tác chặt chẽ giữa các trường đại học, cơ quan công quyền, doanh nghiệp và chính quyền địa phương nhằm hiện thực hóa một tầm nhìn chung về phát triển địa phương.

Tuy nhiên, không xa nơi đây, nhiều khu vực trong thành phố vẫn đang chịu ảnh hưởng của những bất bình đẳng sâu sắc về sức khỏe, kinh tế và xã hội—những thách thức tồn tại dai dẳng trong nhiều thập kỷ. Manchester là minh chứng cho sự phát triển đô thị nổi bật của Anh nhưng cũng nhắc nhở rằng tăng trưởng không phải lúc nào cũng đem lại thịnh vượng cho mọi người dân.

Vai trò của Andy Burnham và sự ổn định lãnh đạo ở Greater Manchester

Kể từ khi được bầu làm Thị trưởng Greater Manchester năm 2017, Andy Burnham đã trở thành nhân vật đại diện cho vùng với sự lãnh đạo ổn định qua sự thay đổi liên tục của chính phủ quốc gia Anh. Trong quãng thời gian này, Anh đã trải qua năm thủ tướng khác nhau, nhưng Burnham vẫn giữ vững vai trò của mình, mang lại một sự nhất quán hiếm hoi trong chính trị địa phương.

Trong đại dịch Covid-19, Burnham gặt hái sự chú ý lớn khi lên tiếng thách thức chính phủ trung ương về hỗ trợ tài chính cho vùng. Biệt danh “Vua phương Bắc” được hình thành khi ông đại diện cho những vùng đất cảm thấy bị chính quyền trung ương bỏ quên, tạo nên một tiếng nói rõ ràng cho Greater Manchester lúc xã hội có cảm giác xa rời Westminster.

Khái niệm Manchesterism và sự phát triển chính sách dựa trên địa phương

Manchesterism không chỉ là câu chuyện của một chính trị gia mà là kết quả của nhiều thập kỷ hợp tác giữa các tổ chức, cộng đồng, các nhà lãnh đạo, chính quyền và doanh nghiệp. Những nền móng mà các lãnh đạo tiền nhiệm như Sir Richard Leese và Sir Howard Bernstein tạo ra, cùng với thỏa thuận phân quyền với George Osborne, đã tạo nên bệ phóng cho Burnham phát huy vai trò, đồng thời đưa mô hình này ra khỏi phạm vi địa phương để lan tỏa trên chính trường quốc gia.

Manchesterism không phải là một ý thức hệ mà là một phương thức quản trị tích hợp, kết hợp sự lãnh đạo lâu dài với việc phân quyền quyết định, dựa trên niềm tin rằng nhiều thách thức xã hội lớn nhất nên được giải quyết tại cấp độ địa phương thay vì chỉ do chính phủ trung ương điều phối.

Chính sách dựa trên địa phương là gì?

Điểm đóng góp nổi bật của Burnham là đề cao phương pháp tiếp cận chính sách "dựa trên địa phương". Thay vì xem các lĩnh vực như giao thông, nhà ở, y tế, giáo dục, đào tạo kỹ năng hay phát triển kinh tế như những vấn đề riêng biệt, Burnham nhấn mạnh cần xử lý chúng cùng nhau vì người dân trải nghiệm chúng đồng thời trong cuộc sống hàng ngày ở khu vực sinh sống.

Advertisement300 × 250

Ví dụ, một người gặp khó khăn trong việc di chuyển để tìm việc làm cũng có thể đồng thời đối mặt với vấn đề nhà ở, hạn chế về kỹ năng và sức khỏe kém. Giải quyết các vấn đề này rời rạc sẽ bỏ sót nguyên nhân cốt lõi. Việc kết hợp xây dựng chính sách xoay quanh các địa phương thay vì các bộ ngành đã trở thành đặc trưng của cách tiếp cận tại Greater Manchester.

Vai trò của các tổ chức địa phương

Mô hình này cũng làm thay đổi vai trò của các tổ chức trong vùng. Hiệp định Đại học Đô thị Greater Manchester (Greater Manchester Civic University Agreement) ký kết năm 2021 dưới sự dẫn dắt của Burnham thể hiện quan điểm coi các đại học không chỉ là nơi đào tạo mà còn là đối tác kinh tế và xã hội đóng góp vào đổi mới, phát triển kỹ năng, nghiên cứu, y tế công cộng và tăng trưởng kinh tế.

Bên cạnh chính quyền địa phương, doanh nghiệp, các tổ chức NHS và khu vực phi lợi nhuận, các trường đại học trở thành các cơ sở trọng điểm giúp thúc đẩy sự phát triển bền vững cho khu vực.

Thách thức và những hạn chế của Manchesterism

Dù mang lại nhiều bước tiến về kinh tế và thu hút đầu tư, Greater Manchester vẫn tồn tại khoảng cách bất bình đẳng đáng kể giữa các khu vực và ngay trong các quận nội thành. Vấn đề nhà ở với độ khả năng chi trả hợp lý vẫn đang là thách thức lớn đối với người dân, trong khi một số cộng đồng cảm thấy chưa hưởng lợi thực sự từ sự thịnh vượng tập trung vào trung tâm thành phố Manchester.

Những khó khăn này cho thấy phong cách lãnh đạo phân quyền không phải là giải pháp thần kỳ có thể xóa bỏ ngay lập tức những bất công cấu trúc tồn tại từ nhiều thập kỷ. Quản trị dựa trên địa phương có thể tạo điều kiện tốt hơn cho sự thay đổi, nhưng không thể loại bỏ các bất bình đẳng sâu sắc trong ngắn hạn.

Thời điểm thử thách cho tương lai phong cách quản trị mới

Bây giờ khi đã có kinh nghiệm nhiều năm vận động chính quyền trung ương chuyển giao quyền lực, Andy Burnham sẽ đứng trước quyết định quan trọng: có nên tiếp tục trao quyền cho các thành phố, quận và khu vực như đã từng thúc đẩy hay không.

Nhiều nội dung từng là thí điểm tại Greater Manchester như giao thông tích hợp, đào tạo và giáo dục kết hợp, y tế dự phòng, vai trò của các tổ chức địa phương và kiểm soát phát triển kinh tế sẽ được thách thức trong vai trò mới nếu Burnham lãnh đạo chính phủ UK. Câu hỏi căn bản là liệu chính phủ của ông có tin tưởng và trao quyền cho các địa phương trên toàn nước Anh tương tự hay không.

Manchesterism không chỉ là câu chuyện cá nhân Andy Burnham mà là minh chứng cho sức mạnh của các mối quan hệ, các tổ chức và sự hợp tác lâu dài xây dựng trên tầm nhìn phát triển chung trong nhiều thập kỷ, vượt ra ngoài các chu kỳ bầu cử.

Manchester chưa có tất cả câu trả lời nhưng thông qua Manchesterism, bài học rút ra là sự đổi mới quốc gia bền vững dựa trên trao quyền, phát triển cơ sở hạ tầng tổ chức, lãnh đạo hiệu quả và sự tin tưởng lẫn nhau giữa các đối tác địa phương và trung ương.

Điều chứng tỏ thành công của Manchesterism chính là khả năng tồn tại và phát triển vượt thời gian bất chấp sự thay đổi của cá nhân lãnh đạo.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Manchesterism không chỉ gói gọn trong vai trò của Andy Burnham mà là kết quả của nhiều thập kỷ hợp tác giữa các dòng lực lượng địa phương.
  • Phong cách lãnh đạo ổn định của Burnham tạo nên sự khác biệt hiếm thấy trong bối cảnh chính trị quốc gia Anh nhiều thay đổi.
  • Phương pháp quản trị dựa trên địa phương chú trọng tích hợp chính sách giữa các lĩnh vực để giải quyết toàn diện các thách thức xã hội.
  • Chức năng của các đại học và tổ chức công cộng được mở rộng, trở thành các trụ cột cốt yếu trong phát triển khu vực.
  • Bất bình đẳng và thách thức về nhà ở vẫn tồn tại dù mô hình Manchesterism mang lại nhiều tiến bộ kinh tế.

Đăng ký bản tin QMVN