Doanh số xe du lịch sụt giảm mạnh kéo thị trường xuống đáy

Trong nửa đầu năm 2026, doanh số xe du lịch tại Trung Quốc đã giảm đến 20,2% so với cùng kỳ, với tổng số xe bán ra chỉ đạt 8,7 triệu chiếc, giảm so với kỷ lục 23,7 triệu xe trong năm 2025. Trước tình hình này, Hiệp hội Xe Du lịch Trung Quốc (CPCA) đã điều chỉnh dự báo doanh số bán lẻ cả năm từ mức giữ ổn định sang ước tính giảm 14%, tương đương với tổng doanh số dự kiến chỉ còn 20,4 triệu xe trong năm nay.

Xiao Feng, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Công nghiệp Hong Kong/Trung Quốc tại Citic CLSA, còn có quan điểm bi quan hơn khi dự báo sự sụt giảm có thể lên tới 20%. Theo ông, mảng xe điện và xe hybrid (nhóm xe năng lượng mới - NEV) sẽ giảm nhẹ hơn, khoảng 5-6% so với năm trước. Tu Le, nhà sáng lập Sino Auto Insights, nhận định cuộc cạnh tranh trong ngành ngày càng khốc liệt khi các hãng xe cổ điển tranh giành thị phần trong bối cảnh nhu cầu yếu đi.

Tác động từ chi phí nhiên liệu và chính sách trợ cấp

Chi phí năng lượng cho giao thông tại Trung Quốc đã tăng 15,3% so với cùng kỳ tháng 6, khiến nhu cầu với xe sử dụng động cơ đốt trong (ICE) giảm mạnh. Doanh số bán xe ICE giảm 39% trong tháng 6, trong đó xe chạy xăng thuần túy giảm 42%, chiếm 78% mức sụt giảm toàn bộ doanh số xe du lịch trong tháng này. Ngoài ra, việc cắt giảm trợ cấp đối với xe điện cũng làm yếu đi sức mua trên thị trường năm 2026. Xiao Feng đánh giá các chính sách chỉ điều chỉnh nhu cầu trong ngắn hạn, và tình trạng ảm đạm hiện nay là hệ quả trả lại nhu cầu dồn nén từ năm trước.

Chi phí sản xuất tăng, lợi nhuận giảm sút nghiêm trọng

Ngành ô tô Trung Quốc cũng đang đối mặt với áp lực tăng chi phí nguyên vật liệu, đặc biệt là chi phí liên quan đến pin như lithium và chip nhớ, khiến biên lợi nhuận thuần ngành giảm xuống chỉ còn 3,4% trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 5 năm 2026, giảm 20% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá bán xe giảm hơn 1% trong tháng 6 làm thu hẹp biên lợi nhuận vốn đã mong manh.

Advertisement300 × 250

Đà sụt giảm lợi nhuận được dự báo sẽ thúc đẩy tái cấu trúc thị trường, thu hẹp số lượng hãng xe điện từ hàng chục xuống còn khoảng bảy đến tám ông lớn vào năm 2030.

Cạnh tranh khốc liệt, các hãng nội địa mạnh lên, ngoại nhập gặp khó

Xiao Feng dự báo các hãng xe Mỹ khó có thể tồn tại trên thị trường Trung Quốc do sự cạnh tranh gay gắt. Những hãng được dự đoán trụ lại bao gồm các doanh nghiệp nội địa như BYD, Geely, Leapmotor cùng các hãng nước ngoài lớn như Volkswagen và Toyota. Tuy nhiên, ngay cả Volkswagen đang chuyển hướng sang xe điện tại Trung Quốc cũng ghi nhận mức sụt giảm giao xe lên đến 25,9% so với cùng kỳ trong nửa đầu năm 2026.

Để tồn tại và phát triển, các nhà sản xuất xe điện cần duy trì quy mô doanh số lớn với mức tối thiểu 500.000 xe mỗi năm để hòa vốn, 1 triệu xe để có lợi nhuận bền vững, và 2 triệu xe để đạt quy mô kinh tế hoàn chỉnh. Các doanh nghiệp nhỏ hơn khó tránh khỏi nguy cơ bị loại khỏi thị trường trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng tăng.

Thống kê nửa đầu năm cho thấy BYD đạt doanh số 1,8 triệu xe, Geely 1,4 triệu xe và Leapmotor 356.000 xe, trong khi Volkswagen và Toyota đạt lần lượt khoảng 973.000 và 579.000 xe giao hàng.

Xuất khẩu tăng trưởng mạnh được kỳ vọng giúp hồi phục năm 2027

Dù nửa cuối năm 2026 được dự báo vẫn gặp nhiều khó khăn, các chuyên gia kỳ vọng thị trường sẽ sớm hồi phục vào năm 2027 khi lượng xe lưu hành già đi và người dùng tìm cách thay thế, kéo nhu cầu tăng trở lại. Ngoài ra, kinh tế được dự báo cải thiện sẽ thúc đẩy tăng trưởng mảng xe điện mạnh mẽ hơn.

Feng cũng nhấn mạnh xuất khẩu là điểm sáng, khi các nhà sản xuất Trung Quốc tận dụng mức chi phí nhiên liệu cao trên thị trường quốc tế để đẩy mạnh doanh số xe xuất khẩu. Trong tháng 6, xuất khẩu xe du lịch đạt 877.000 chiếc, tăng 11,5% so với tháng trước và 82,3% so với cùng kỳ năm trước.

Lu Fengming, giảng viên tại Đại học Quốc gia Australia, nhận định người tiêu dùng nước ngoài chuyển sang xe điện Trung Quốc vì chi phí vận hành thấp hơn, đồng thời nhấn mạnh các yếu tố như cuộc chiến tại Trung Đông gây gián đoạn vận chuyển và làm giá nhiên liệu toàn cầu tăng cao cũng đang thúc đẩy xu hướng này.

Ảnh: Tại cảng Taicang, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc, tuyến tàu chở hơn 7.000 xe thương mại năng lượng mới BYD được khởi hành đến Brazil vào tháng 4 năm 2025 (Ảnh: Nurphoto/Getty Images)

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Thị trường ô tô Trung Quốc dự báo giảm 14% doanh số trong năm 2026, thấp nhất kể từ 2021.
  • Chi phí nhiên liệu tăng và cắt giảm trợ cấp xe điện là nguyên nhân chính kéo giảm nhu cầu xe du lịch.
  • Biên lợi nhuận ngành ô tô Trung Quốc giảm xuống 3,4%, gây áp lực tái cấu trúc thị trường xe điện.
  • Các hãng xe nội địa như BYD, Geely và Leapmotor chiếm ưu thế trước các hãng nước ngoài tại Trung Quốc.
  • Xuất khẩu xe du lịch Trung Quốc tăng 82,3% năm 2026 được kỳ vọng là lực đẩy phục hồi thị trường năm 2027.

Đăng ký bản tin QMVN