Kỳ thủ Tomoka Nishiyama phá vỡ rào cản lịch sử trong làng cờ tướng Nhật Bản: Cánh cửa bước vào hàng ngũ kỳ thủ chuyên nghiệp mở rộng cho phái nữ

Trong ván đấu thứ năm thuộc chuỗi bảy trận tranh danh hiệu Hakurei diễn ra tại thành phố Kanazawa, tỉnh Ishikawa, nữ kỳ thủ 31 tuổi Tomoka Nishiyama đã xuất sắc đánh bại người thách đấu Kana Fukuma sau 118 nước đi nghẹt thở. Chiến thắng này giúp cô khép lại loạt trận với tỷ số chung cuộc 4-1, bảo vệ thành công danh hiệu Hakurei lần thứ năm trong sự nghiệp thi đấu lẫy lừng của mình.

Chiến tích này không chỉ đơn thuần là việc bảo vệ một ngôi vương danh giá, mà còn kích hoạt quy chế mang tính cách mạng được Hiệp hội Shogi Nhật Bản thông qua vào tháng 6 năm 2025: bất kỳ nữ kỳ thủ nào giành danh hiệu Hakurei đủ năm lần sẽ chính thức được trao quyền trở thành một 'kishi' (kỳ thủ chuyên nghiệp chính thức từ tứ đẳng trở lên), bước chân vào đấu trường mở rộng đỉnh cao cùng các nam kỳ thủ hàng đầu đất nước mặt trời mọc.

“Việc giành được quyền thăng hạng mang lại cho tôi một cảm giác quyết tâm mới mẻ. Đây không chỉ là câu chuyện của riêng cá nhân tôi, vì vậy tôi muốn bình tâm cân nhắc.” — Kỳ thủ Tomoka Nishiyama

Trong văn hóa Shogi truyền thống của Nhật Bản, hai hệ thống thi đấu chuyên nghiệp luôn tồn tại sự phân định rạch ròi: 'joryu kishi' là hệ thống dành riêng cho nữ giới, trong khi 'kishi' là hệ thống chuyên nghiệp chính quy mở cho cả hai giới nhưng từ trước đến nay chưa từng có bất kỳ kỳ thủ nữ nào vượt qua được rào cản phân hạng để bước vào. Trước khi quy chế Hakurei được ban hành, con đường duy nhất để thăng hạng kishi là tốt nghiệp viện đào tạo Shoreikai hoặc vượt qua kỳ thi chuyển ngạch khắc nghiệt.

Hành trình của Nishiyama là một thiên anh hùng ca về lòng quả cảm và tinh thần vượt lên nghịch cảnh, nơi cô từng nếm trải vô vàn thất bại tưởng chừng đã đánh gục mọi ý chí:

Gia nhập học viện đào tạo tinh hoa Shoreikai từ năm 14 tuổi vào năm 2010, nỗ lực suốt 11 năm và chỉ chịu dừng bước trước ngưỡng cửa thăng hạng vào năm 2021.

Kiên cường tham gia kỳ thi chuyển ngạch chuyên nghiệp từ tháng 9 năm 2024 đến tháng 1 năm 2025, chấp nhận thất bại sát nút với tỷ số 2 thắng - 3 thua trước 5 kỳ thủ tứ đẳng nam.

Tái khẳng định đẳng cấp tuyệt đối trong hệ thống cờ nữ khi thâu tóm cùng lúc 4 danh hiệu cao quý và đạt kỷ lục 5 lần đăng quang Hakurei.

Tại buổi họp báo sau trận đấu, trước câu hỏi liệu có thực thi quyền trở thành nữ kishi đầu tiên trong lịch sử hay không, Nishiyama cho biết cô chưa thể đưa ra câu trả lời ngay lập tức và sẽ công bố quyết định chính thức trong vòng hai tuần tới. Nữ kỳ thủ nhấn mạnh quyết định này đòi hỏi sự tham vấn kỹ lưỡng từ những người xung quanh bởi nó mang trọng trách mở đường cho toàn bộ phong trào cờ nữ Nhật Bản.

Dù quyết định cuối cùng ra sao, kỳ tích của Tomoka Nishiyama đã làm rung chuyển trật tự bảo thủ kéo dài hàng thế kỷ của làng cờ Nhật Bản. Cô không chỉ phá vỡ 'trần kính' vô hình bằng tài năng xuất chúng mà còn thắp sáng niềm tin cho các thế hệ nữ kỳ thủ trẻ dám ước mơ bước lên võ đài đỉnh cao bình đẳng cùng nam giới.

“Tôi chưa thể đưa ra câu trả lời ngay lúc này, tôi sẽ tham khảo ý kiến những người xung quanh và đưa ra quyết định chính thức trong vòng hai tuần tới.” — Kỳ thủ Tomoka Nishiyama