Những chiếc tủ đông trống trơn
Cuộc tấn công kéo dài đến thứ Hai, nhắm vào nhiều chuỗi siêu thị khác nhau trên khắp nước Pháp. Thay vì các hệ thống thanh toán hay kho dữ liệu khách hàng, tin tặc đã chọn mục tiêu ít ai ngờ tới: bộ điều khiển nhiệt độ của tủ đông và tủ lạnh.
Kết quả là hàng loạt sản phẩm đông lạnh, kem và thực phẩm tươi sống phải bỏ đi. Đoạn phim quay tại một siêu thị ở Paris cho thấy những dãy tủ trống trơn – hình ảnh nhắc rằng một dòng lệnh từ xa có thể gây thiệt hại vật chất rất thật.
Khi cửa hàng thông minh trở nên dễ tổn thương
Các siêu thị hiện đại ngày càng dựa vào thiết bị kết nối internet để tiết kiệm năng lượng và giám sát từ xa. Nhưng chính sự tiện lợi ấy tạo ra những điểm yếu mới:
Hệ thống điều khiển nhiệt độ có thể bị truy cập và thao túng từ xa nếu không được bảo vệ đúng cách.
Bộ phận rã đông có thể bị lợi dụng để làm nóng tủ, đẩy nhiệt độ lên tới 50 độ C.
Phần mềm lỗi thời, chưa được vá, là cánh cửa mà tin tặc có thể đã khai thác theo nhận định của công ty quản lý hệ thống.
Truy cập từ bên ngoài không bị chặn khiến thiết bị trong cửa hàng phơi ra trước internet.
Đây là minh chứng rằng mỗi thiết bị “thông minh” cũng có thể trở thành một mắt xích yếu nếu bị bỏ quên sau khi lắp đặt.
Cái giá của lãng phí
Ngoài thiệt hại tài chính cho các cửa hàng, lượng thực phẩm bị tiêu hủy là một tổn thất đáng buồn. Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), khoảng một phần ba lương thực sản xuất trên thế giới bị thất thoát hoặc lãng phí mỗi năm.
Điều trớ trêu là Pháp từng là quốc gia tiên phong trong cuộc chiến chống lãng phí thực phẩm, với luật năm 2016 buộc các siêu thị lớn quyên góp thực phẩm chưa bán được thay vì vứt bỏ. Cuộc tấn công mạng đã khiến những nỗ lực ấy bị đảo ngược chỉ trong vài giờ.
Những bài học cho nhà bán lẻ
Nhà chức trách Pháp và giới chuyên gia an ninh mạng đưa ra những khuyến nghị cơ bản nhưng thiết yếu:
Thường xuyên cập nhật phần mềm của mọi thiết bị kết nối, kể cả hệ thống làm lạnh.
Chặn truy cập từ bên ngoài vào các hệ thống điều khiển quan trọng.
Tách biệt mạng điều khiển thiết bị với mạng văn phòng và mạng internet công cộng.
Duy trì cơ chế giám sát và cảnh báo nhiệt độ độc lập để phát hiện sớm bất thường.
Những biện pháp này không đòi hỏi công nghệ phức tạp, nhưng đòi hỏi sự kỷ luật và nhận thức thường trực về rủi ro.
Tiếng vọng từ Hà Lan
Cũng trong thứ Hai, một nhà vận hành siêu thị tại Hà Lan và các nước khác cho biết một số hệ thống bị gián đoạn do sự cố an ninh mạng. Theo một đài truyền hình công của Hà Lan, các hệ thống trực tuyến ngừng hoạt động từ chiều Chủ nhật và một số trung tâm phân phối bị đình trệ, khiến kệ hàng tươi sống tại các cửa hàng trống rỗng.
Một chuyên gia an ninh mạng Hà Lan cho rằng gần như chắc chắn các tác nhân xấu đã xâm nhập hệ thống. Hai sự cố gần như cùng lúc cho thấy ngành bán lẻ thực phẩm châu Âu đang trở thành mục tiêu hấp dẫn của tin tặc.
