15% bác sĩ tại Nhật Bản làm trên 960 giờ làm thêm mỗi năm dù chính sách giới hạn

Bộ Y tế Nhật Bản vừa công bố kết quả khảo sát về giờ làm thêm của các bác sĩ tại các bệnh viện trên toàn quốc, cho thấy 15% trong số họ làm việc vượt quá ngưỡng 960 giờ làm thêm mỗi năm. Con số này giảm mạnh so với tỷ lệ 39,2% năm 2016 và 21,2% năm 2022, tuy vậy vẫn ở mức cao so với đa số nghề nghiệp khác tại Nhật Bản.

Kết quả khảo sát dựa trên mẫu 13.205 bác sĩ chính thức tại các bệnh viện được thực hiện vào tháng 10 năm ngoái, nằm trong chuỗi cuộc thảo luận chuyên gia mới về cải cách phong cách làm việc cho bác sĩ. Mục tiêu chính của chương trình là giảm tải áp lực công việc lâu dài cho đội ngũ y tế.

Kể từ tháng 4/2024, chính phủ Nhật ban hành giới hạn tối đa 960 giờ làm thêm mỗi năm (tương đương 80 giờ mỗi tháng) với bác sĩ, nhằm kiểm soát tình trạng quá tải. Tuy nhiên, một số bệnh viện đặc biệt như bệnh viện cấp cứu cao cấp, chuyên khoa ung thư và các cơ sở đào tạo bác sĩ chuyên sâu được phép vượt mức giới hạn này, tối đa 1.860 giờ làm thêm mỗi năm.

Giới hạn này được đánh giá là “mềm” nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến hệ thống y tế ở các vùng sâu vùng xa, nơi phụ thuộc nhiều vào việc luân chuyển bác sĩ từ các bệnh viện lớn. Đồng thời, đây cũng là mức gấp đôi ngưỡng được cho là dẫn đến hiện tượng karōshi - cái chết do làm việc quá sức.

Bên cạnh đó, khảo sát cũng cho thấy có trên 20% bác sĩ làm việc tại các khoa phẫu thuật, sản phụ khoa và cấp cứu vượt quá 960 giờ làm thêm hàng năm. Đặc biệt, các bác sĩ đang trong quá trình đào tạo chuyên sâu cho các lĩnh vực cấp cao còn được phép làm thêm tới 1.860 giờ theo quy định hiện hành.

Mặt khác, bác sĩ tại bệnh viện đại học có xu hướng làm thêm nhiều giờ hơn. Trung bình mỗi tuần, các bác sĩ tại đây làm thêm 52,2 giờ, trong khi con số này ở các bệnh viện khác là 44,3 giờ.

Trong các buổi thảo luận chuyên gia, hội đồng đang xem xét cách phân công lại một số nhiệm vụ chuyên môn sang các ngành nghề khác như y tá, nữ hộ sinh và dược sĩ nhằm giảm tải cho bác sĩ. Ngoài ra, việc khuyến khích áp dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ mới vào hoạt động quản lý bệnh viện cũng được chú trọng nhằm tối ưu hóa công việc.

Bên cạnh đó, các chuyên gia còn quan tâm đến việc giữ chân đội ngũ bác sĩ nữ, đặc biệt sau giai đoạn sinh con, khi số lượng họ có xu hướng giảm do áp lực công việc và chưa có chế độ hỗ trợ phù hợp.

Cuộc tranh luận cũng tập trung vào việc xác định thế nào là giờ làm việc chính thức đối với hoạt động "tự học" của bác sĩ, bao gồm chuẩn bị cho các bài trình bày khoa học và đào tạo chuyên môn nâng cao. Hiện tại, phần lớn thời gian này chưa được tính là giờ làm việc chính thức.

Khảo sát với 1.886 bệnh viện cho thấy hơn một nửa không có chính sách rõ ràng về việc phân loại loại hình tự học nào được xem là giờ làm việc. Nhiều bệnh viện cho biết do sự chồng chéo giữa thực hành lâm sàng, đào tạo và nghiên cứu, cùng với việc thiếu các quy trình lưu trữ cụ thể khiến việc quản lý trở nên khó khăn.

Những nỗ lực cải cách nhằm cân bằng tải công việc và sức khỏe nghề nghiệp của đội ngũ bác sĩ là một bước đi quan trọng nhằm duy trì chất lượng chăm sóc sức khỏe cũng như hạn chế tình trạng kiệt sức trong ngành y tại Nhật Bản.