Kinh tế gia Nigeria chia rẽ về quyết định lãi suất của Ngân hàng Trung ương

Trong cuộc họp lần thứ 305 của Ủy ban Chính sách Tiền tệ (MPC) diễn ra từ ngày 19 đến 20/5 tại Abuja, Ngân hàng Trung ương Nigeria (CBN) quyết định giữ nguyên mức lãi suất chuẩn - tỷ lệ Chính sách Tiền tệ (MPR) ở mức 26,5%. Trước đó vào tháng 2, MPC đã giảm 50 điểm cơ bản từ 27% xuống 26,5%, sau một thời gian duy trì lãi suất ổn định ở mức 27% từ tháng 11 năm trước.

Quyết định không hạ lãi suất trong tháng 5 được CBN giải thích là nhằm ứng phó với xu hướng lạm phát tăng trở lại và những cú sốc bên ngoài, trong đó căng thẳng tại Trung Đông tác động làm giá dầu thế giới leo thang. Thống kê từ Cục Thống kê Quốc gia Nigeria (NBS) cho thấy lạm phát tiêu dùng chung đã tăng liên tiếp trong ba tháng, đạt 15,93% trong tháng 5, cao hơn mức 15,69% trong tháng 4 và 15,38% trong tháng 3.

Căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran làm giá dầu toàn cầu leo thang, kéo theo chi phí vận tải, thực phẩm và phân bón tăng cao. Vùng biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng thế giới - bị gián đoạn, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung nhiên liệu và giá cả thị trường toàn cầu.

Mặc dù một lệnh ngừng bắn được ban bố ngày 17/6, những căng thẳng mới vẫn đang tái diễn và gây biến động cho thị trường năng lượng toàn cầu, khiến tình hình lạm phát tại Nigeria trở nên phức tạp hơn.

Các chuyên gia kinh tế được Premium Times phỏng vấn đưa ra nhiều nhận định khác nhau trước thềm cuộc họp MPC vào cuối tháng 7:

Felicia Awolope, nhà kinh tế và nhà nghiên cứu đầu tư tại Meristem Securities Limited, cho rằng CBN sẽ giữ nguyên mức lãi suất MPR bởi áp lực lạm phát vẫn còn do ảnh hưởng từ cuộc xung đột ở Trung Đông. Theo bà, rủi ro lạm phát vẫn rõ nét và xu hướng lãi suất toàn cầu có thể duy trì ở mức cao khiến CBN khó có thể nới lỏng chính sách tiền tệ trong thời điểm này.

"Các rủi ro lạm phát vẫn hiện hữu, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị còn kéo dài, điều này làm giảm khả năng cắt giảm lãi suất. Đồng thời, khả năng lãi suất toàn cầu tiếp tục duy trì ở mức cao cũng củng cố lập trường giữ nguyên chính sách," bà Awolope nhận định.

Bên cạnh đó, bà cũng không kỳ vọng MPC sẽ tăng lãi suất do các áp lực hiện tại chưa khiến lạm phát tăng mạnh hơn trong ngắn hạn, đồng thời nâng lãi suất sẽ khiến điều kiện tài chính trở nên khó khăn hơn cho khu vực thực tế.

Tương tự, Matilda Adefalujo, nhà phân tích nghiên cứu đầu tư tại Meristem Securities Limited, cũng dự báo MPC sẽ duy trì tỷ lệ MPR ở 26,5% trong nửa cuối năm 2026. Bà cho rằng CBN sẽ theo đuổi chính sách thận trọng, theo dõi sát diễn biến lạm phát trong bối cảnh lãi suất toàn cầu có thể duy trì mức cao kéo dài và giá cả còn nhiều bất ổn.

"Chúng tôi kỳ vọng MPC giữ nguyên MPR ở 26,5% trong nửa cuối năm 2026 và áp dụng chiến lược thận trọng, chờ đợi các chuyển biến mới về lạm phát. Sự tăng nhẹ vừa phải của lạm phát cho phép Ngân hàng Trung ương tạm dừng điều chỉnh lãi suất, trong khi việc duy trì mức lãi suất hấp dẫn trong bối cảnh lãi suất toàn cầu có khả năng giữ cao trong thời gian dài và sự không chắc chắn về giá cả củng cố cho chiến lược này," bà nói.

Matilda cũng cảnh báo việc tăng lãi suất quá sớm có thể khiến nhu cầu tiêu dùng giảm sút trong bối cảnh nền kinh tế đang chịu nhiều áp lực, còn khả năng giảm lãi suất thì không khả thi khi lạm phát vẫn ở mức cao.

Trong khi đó, Aliyu Ilias, nhà kinh tế và chuyên gia phát triển, lại đưa ra dự báo ngược lại khi dự đoán MPC sẽ giảm ít nhất 50 điểm cơ bản trong cuộc họp tới. Ông cho rằng sự cải thiện trong ổn định vĩ mô đã tạo điều kiện để nới lỏng chính sách tiền tệ, và việc duy trì mức lãi suất cao nhằm hạ lạm phát sẽ gây tổn hại cho tăng trưởng kinh tế.

"MPC được kỳ vọng cắt giảm ít nhất 50 điểm cơ bản lãi suất MPR, vì sự nới lỏng dần đang diễn ra và chúng ta không thể tiếp tục hy sinh tăng trưởng để giảm lạm phát trong khi điều đó có vẻ phản tác dụng," ông nói.

Ông Ilias cũng bày tỏ lo ngại về tác động tiêu cực của chi phí vay cao lên các doanh nghiệp, đặc biệt là ngành công nghiệp, sản xuất và các doanh nghiệp vừa và nhỏ (MSMEs). Việc duy trì mức lãi suất cao sẽ càng làm suy yếu các ngành này hơn nữa.