Sự vi phạm phán quyết tư pháp và toan tính chính trị của liên minh
Bản đệ trình pháp lý của Cố vấn Sagit Afik trước Tòa án Công lý Tối cao đã phơi bày cuộc khủng hoảng tuân thủ pháp luật nghiêm trọng nhất tại nhánh lập pháp Israel. Hồi tháng 7, Tòa án Tối cao đã nhất trí ra phán quyết khẳng định hành vi vi phạm nguyên tắc bỏ phiếu kín của các nghị sĩ thuộc liên minh cầm quyền đã làm vô hiệu hóa hoàn toàn vòng bầu cử thứ hai, đồng thời yêu cầu Chủ tịch Quốc hội phải tổ chức lại quy trình bỏ phiếu 'càng nhanh càng tốt'.
Mặc dù bà Afik đã hai lần gửi văn bản cảnh báo trực tiếp tới ông Amir Ohana vào tháng 7 và tháng 9 nhấn mạnh nghĩa vụ hiến định không thể trì hoãn, vị Chủ tịch Knesset vẫn kiên quyết cự tuyệt.
Nguyên nhân sâu xa xuất phát từ tính toán chính trị của Thủ tướng Benjamin Netanyahu: liên minh cầm quyền hiện không còn nắm đủ thế đa số quá bán để bảo đảm chiến thắng cho ứng viên Michael Rabello – luật sư riêng lâu năm của Thủ tướng. Việc ông Ohana công khai tuyên bố vào tháng 8 rằng bản thân 'tự hào thách thức phán quyết của tòa án' đã châm ngòi cho các vụ kiện dân sự từ nhà hoạt động xã hội Yaron Gadot.
Chủ tịch Knesset có nghĩa vụ pháp lý tuyệt đối phải tổ chức cuộc bầu cử lại chức danh Tổng kiểm toán Nhà nước càng sớm càng tốt theo phán quyết của Tòa án Tối cao.
Cố vấn Pháp lý Knesset Sagit Afik khẳng định Chủ tịch Quốc hội buộc phải ấn định ngày bỏ phiếu theo luật định.
Tòa án Tối cao từng hủy kết quả vòng bầu cử trước do liên minh vi phạm nguyên tắc bỏ phiếu kín hiến định.
Thủ tướng Netanyahu và phe cầm quyền cố tình trì hoãn do nguy cơ ứng viên Michael Rabello bị thất bại.
Hệ lụy tê liệt thể chế và mối đe dọa với người tố giác tham nhũng
Hậu quả trực tiếp từ việc khuyết vị trí Tổng kiểm toán Nhà nước là sự suy giảm nghiêm trọng của hệ thống phòng ngừa tham nhũng và tính minh bạch công quyền. Cơ quan Kiểm toán Nhà nước không chỉ thực hiện chức năng thanh tra tài chính và ngân sách của các bộ ngành, mà còn nắm giữ thẩm quyền pháp lý độc quyền trong việc cấp quy chế bảo hộ nhân chứng cho các công chức dũng cảm đứng ra vạch trần sai phạm.
Thực tế đáng báo động đã được ghi nhận trong tháng 8 khi ít nhất 10 quan chức và nhân viên chính phủ gửi đơn khiếu nại về các hành vi tham nhũng tại các bộ ngành đã bị từ chối cấp quy chế bảo vệ người tố giác. Luật pháp Israel quy định duy nhất Tổng kiểm toán Nhà nước đương nhiệm mới có thẩm quyền ký lệnh bảo hộ này. Khoảng trống lãnh đạo do sự chần chừ mang động cơ chính trị của ông Ohana đã trực tiếp đẩy những người bảo vệ lẽ phải vào tình cảnh dễ bị trù dập và trả thù nghề nghiệp.
Khoảng trống Tổng kiểm toán Nhà nước tước đi lá chắn bảo vệ của các nhân chứng chống tham nhũng, biến bộ máy giám sát thành nạn nhân của toan tính chính trị.
Ít nhất 10 nhân viên chính phủ bị từ chối quy chế bảo vệ người thổi còi do thiếu vắng Tổng kiểm toán đương nhiệm.
Toàn bộ thẩm quyền cấp lệnh bảo hộ pháp lý theo luật chống tham nhũng bị phong tỏa hoàn toàn.
Cơ quan thanh tra và kiểm toán độc lập đối diện nguy cơ mất uy tín trước áp lực can thiệp từ nhánh hành pháp.















