Đêm báo động kéo dài qua nhiều đợt
Loạt cảnh báo đầu tiên xuất hiện trước 23 giờ ngày 6/11, khi Không quân Ukraine thông báo tên lửa đạn đạo hướng về thủ đô. Phóng viên tại hiện trường ghi nhận nhiều tiếng nổ gần nhau; theo thông tin ban đầu được Kyiv Independent dẫn lại, ít nhất sáu tên lửa đã được phát hiện trong vài phút. Một khoảng lặng ngắn sau tín hiệu hết báo động không kéo dài. Tiếng còi lại vang lên trước nửa đêm, tiếp đến là những tiếng nổ vào khoảng 1 giờ và sau 3 giờ sáng. Thời gian, số đợt và tổng lượng vũ khí có thể còn được điều chỉnh sau khi quân đội rà soát dữ liệu.
Thị trưởng Vitali Klitschko cho biết Nga sử dụng tên lửa đạn đạo để đánh vào cơ sở hạ tầng. Một tòa nhà năm tầng tại quận Solomianskyi bị ảnh hưởng; cửa kính một khối nhà khác vỡ, một cơ sở mầm non bị hư hại và công trình không phục vụ cư trú bốc cháy. Các báo cáo sơ bộ không có nghĩa mỗi vụ hư hại đều do trúng đạn trực tiếp: mảnh vỡ sau đánh chặn cũng có thể gây nguy hiểm. Bởi vậy, giới chức yêu cầu người dân tiếp tục tránh xa cửa sổ và tuân thủ cảnh báo phòng không.
Người dân và lực lượng cứu hộ trước những rủi ro chồng chất
Chính quyền quân sự thành phố thông báo hai người ở Kyiv được đưa đi điều trị. Tại khu vực lân cận, nhà chức trách cho biết một máy bay không người lái gây hỏa hoạn ở nhà dân, khiến một người bị thương do bỏng và mảnh văng, phải nhập viện.
Những con số này phản ánh thời điểm công bố, không phải thống kê cuối cùng. Khi các đội tìm kiếm tiếp cận những căn hộ có kính vỡ, tường hư hại hoặc mất điện, họ cũng phải đề phòng hỏa hoạn, vật liệu xây dựng mất ổn định và nguy cơ đợt đánh tiếp theo.
Cảm giác bất an vì thế vượt ra ngoài hiện trường phá hủy. Cư dân phải chọn giữa xuống nơi trú ẩn, chăm sóc người thân, tìm nguồn điện sạc điện thoại và chuẩn bị cho giờ làm việc ngày mới. Với trẻ nhỏ, người cao tuổi và người bệnh, việc thang máy ngừng hoạt động hay hệ thống sưởi gián đoạn có thể ảnh hưởng sâu sắc không kém thiệt hại vật chất. Chính sức ép tích lũy này khiến bảo vệ hạ tầng dân sinh trở thành phần thiết yếu của an ninh quốc gia.
Hệ thống điện là mặt trận của mùa đông
Theo Reuters, cuộc không kích trên diện rộng ngày 3/11 sử dụng hàng trăm thiết bị bay không người lái cùng tên lửa hành trình và đạn đạo, nhằm vào nhà máy điện, trạm biến áp từ miền nam tới miền tây Ukraine. Công ty DTEK cho biết ba trong năm nhà máy nhiệt điện của họ đã phải ngừng hoạt động. Ở Kyiv, việc mất điện kéo theo gián đoạn cấp nước, sưởi ấm và vận tải. Khi nhiệt độ giảm, mỗi lần sửa chữa trở thành cuộc chạy đua giữa đội kỹ thuật, khả năng dự phòng và nguy cơ cơ sở vừa khôi phục lại bị đánh trúng.
Tổng thống Zelensky nhắc tới cầu, năng lượng và công trình dân sự trong cảnh báo tối 6/11. Reuters cũng ghi nhận bất đồng giữa ông và Thị trưởng Klitschko về trách nhiệm chuẩn bị khả năng chống chịu của thủ đô. Chính quyền trung ương cho rằng thành phố chưa chuẩn bị đủ; phía thành phố phản bác rằng các thủ tục phê duyệt bị chậm. Tranh cãi đặt ra yêu cầu minh bạch về kế hoạch dự phòng, nguồn phát điện phân tán, nơi trú ẩn và phối hợp khắc phục, thay vì chỉ quy trách nhiệm sau mỗi cuộc tập kích.
Ngoại giao chưa làm im tiếng nổ
Cuộc tấn công xảy ra trước các cuộc trao đổi ba bên do Mỹ thúc đẩy, dự kiến khai mạc ngày 10/11 tại Abu Dhabi với đại diện Ukraine và Nga. Đàm phán có thể bàn đến ngừng tấn công hạ tầng năng lượng, trao đổi tù nhân và những cơ chế giảm căng thẳng; tuy vậy, lịch họp không tự nó bảo đảm ngừng bắn. Tính khả thi của một thỏa thuận phụ thuộc vào quy định rõ ràng, cơ chế kiểm chứng và khả năng các bên tuân thủ khi chiến sự vẫn tiếp diễn.
Một thách thức khác là năng lực phòng không. Tên lửa đạn đạo có quỹ đạo và tốc độ khiến thời gian phản ứng đặc biệt ngắn. Việc đánh chặn một quả đạn không đồng nghĩa loại bỏ hoàn toàn nguy hiểm từ mảnh vỡ; ngược lại, thiếu đạn đánh chặn có thể khiến các hạ tầng thiết yếu dễ tổn thương. Giữa những cuộc thảo luận về viện trợ và ngoại giao, nhu cầu cụ thể của người dân là cảnh báo đáng tin cậy, nơi trú ẩn có thể tiếp cận và điện được khôi phục kịp thời.
