Làn sóng thẩm định rút gọn và sự thoái lui của hoạt động thanh tra
Hoạt động giám sát của Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng Hoa Kỳ (CFPB) đã chính thức được nối lại vào mùa xuân năm nay sau một giai đoạn dài bị đình trệ dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, tính chất của các đợt thanh tra thực tế đã có sự đảo chiều toàn diện. Thay vì quy trình thẩm định chuyên sâu và xử phạt nghiêm minh như thông lệ nhiều năm qua, các thanh tra viên chuyên môn đã đưa ra kết luận hầu hết các tổ chức tài chính đều hoạt động minh bạch và tuân thủ tốt các quy định hiện hành.
Đáng chú ý, hơn một nửa số cuộc thanh tra trong đợt mùa xuân đã được chuyển sang cơ chế xem xét rút gọn. Về mặt nguyên tắc nghiệp vụ, quy trình rút gọn này đồng nghĩa với việc cơ quan giám sát chỉ ghi nhận những thiếu sót mang tính chất thứ yếu, không có khả năng gây tổn hại thiết thực cho quyền lợi người tiêu dùng, từ đó loại trừ hoàn toàn các biện pháp cưỡng chế hoặc chế tài phạt tiền.
Trong lịch sử hoạt động của CFPB, việc áp dụng đại trà quy trình kiểm tra khoan hồng này là điều chưa từng có tiền lệ đối với các đơn vị nằm trong tầm ngắm rủi ro cao.
Những vấn đề tuân thủ không được phát hiện hôm nay có thể mưng mủ và bùng nổ thành những thiệt hại tiêu dùng lan rộng nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa vào ngày mai.
Giới chuyên môn nhận định rằng sự thay đổi này phản ánh bầu không khí áp lực đè nặng lên đội ngũ thanh tra viên mẫn cán. Ban lãnh đạo cơ quan không chỉ cắt giảm kế hoạch kiểm tra xuống còn khoảng 70 doanh nghiệp trong năm nay — tức chỉ bằng một nửa so với thông lệ — mà còn yêu cầu nhân viên đọc lời tuyên thệ khiêm tốn trước mỗi kỳ thanh sát, cảnh báo về hậu quả khó chịu nếu có thái độ quá cứng rắn đối với các tập đoàn tài chính.
Sự giằng co giữa triết lý phi điều tiết và nguy cơ tổn hại người tiêu dùng
Về phía chính quyền liên bang, lập trường cải tổ được biện minh bằng lập luận rằng các quy chế giám sát tài chính thời gian qua đã trở nên quá hà khắc, kìm hãm dòng vốn tín dụng và gây tổn hại tới tăng trưởng kinh tế tổng thể. Cựu quyền Giám đốc Russell Vought từng thẳng thừng chỉ trích cung cách hành xử của nhân viên giám sát CFPB đối với các doanh nghiệp, đồng thời tuyên bố cơ quan đã chuyển hướng hoạt động nhằm hạn chế tối đa sự can thiệp gây xáo trộn cho khối ngân hàng thương mại.
Tuy nhiên, việc tái cơ cấu trọng tâm giám sát đang làm dấy lên những làn sóng phản đối gay gắt từ các cựu quan chức cơ quan và các tổ chức bảo vệ quyền lợi công chúng:
Cơ quan đã chuyển dịch trọng tâm khỏi các lĩnh vực tín dụng nhạy cảm như vay sinh viên và nợ y tế để dồn lực vào thị trường cho vay thế chấp bất động sản.
Bỏ qua hoạt động thanh tra đối với các tổ chức tín dụng phi ngân hàng, đặc biệt là các công ty cho vay nóng ngắn hạn vốn là đối tượng có nguy cơ bẫy lãi suất cao nhất đối với tầng lớp lao động nghèo.
Kế hoạch tinh giản tới hai phần ba biên chế cơ quan đang khiến năng lực phát hiện sớm các hành vi thu phí khống, siết nợ xe trái luật và quấy rối người vay bị suy giảm nghiêm trọng.
Một tỷ lệ lớn các cuộc xem xét theo quy trình rút gọn cho thấy hoặc lãnh đạo chính trị đã chọn sai công ty để thanh tra, hoặc nhân viên chuyên môn bị yêu cầu phải nhượng bộ.
Cựu Giám đốc bộ phận giám sát Lorelei Salas cũng cảnh báo rằng bức tranh bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại Mỹ đang trở nên vô cùng u ám. Khi chiếc khiên bảo trợ từ phía chính quyền liên bang bị gọt giũa và thu hẹp, ranh giới giữa việc tạo điều kiện cho kinh doanh phát triển và việc dung túng cho các hành vi tài chính trục lợi đang bị xóa nhòa, đẩy gánh nặng rủi ro về phía hàng triệu hộ gia đình bình dân.

















