Khởi đầu dự án nghỉ dưỡng trên đảo Sazan
Vào mùa hè năm 2021, Ivanka Trump và chồng Jared Kushner đã bị hấp dẫn bởi hòn đảo Sazan khi họ đi du thuyền trên biển Adriatic, phần của Địa Trung Hải. Hòn đảo này, từng là căn cứ quân sự bí mật, nay là hòn đảo lớn nhất của Albania. Không có người ở trong nhiều năm, Sazan trở thành khu bảo tồn thiên nhiên quý giá. Khi đó, Thủ tướng Albania, Edi Rama, cũng là khách trên cùng du thuyền và đã đồng thuận về kế hoạch phát triển đảo thành khu nghỉ dưỡng sang trọng.
Ba năm sau, chỉ khoảng hai tháng sau khi Donald Trump tái đắc cử năm 2024, ủy ban đầu tư do Edi Rama đứng đầu đã chấp thuận sơ bộ dự án của gia đình Trump. Dự án mở rộng sang vùng đất cạnh đầm nước ven biển, vốn là môi trường sống quan trọng của các loài chim hồng hạc, rùa biển và nhiều sinh vật khác. Đối tác của cặp vợ chồng Trump bao gồm hai anh em người Qatar nổi bật trong các phát triển siêu sang ở Trung Đông và Nam Á, cùng với một tập đoàn Albania hoạt động trong các lĩnh vực năng lượng, xây dựng và du lịch.
Cuộc cách mạng Flamingo và sự phản đối mạnh mẽ của người dân
Trong khi gia đình Trump quảng bá dự án như sự kết hợp kinh nghiệm bất động sản, du lịch và tầm nhìn về phong cách sống, nhiều người Albania không đồng tình. Hàng trăm nghìn người đã tham gia biểu tình hàng ngày, tạo nên sự kiện biểu tình xã hội lớn nhất kể từ khi kết thúc chế độ Cộng sản cách đây 35 năm. Phong trào này được gọi là Cuộc cách mạng Flamingo, đặt theo tên các loài chim hoang dã sinh sản trong khu vực đầm lầy bị ảnh hưởng.
Biểu tình mang nhiều tiếng nói bao gồm cáo buộc về tội phạm có tổ chức, buôn bán ma túy, ảnh hưởng nước ngoài và cả sự tham gia của nghệ sĩ Kanye West. Theo nhiều người tham gia, nguyên nhân sâu xa nằm ở sự thất vọng lâu dài với giới chính trị Albania, những người không xây dựng nền tảng kinh tế vững chắc cho đất nước. Nhà văn và nhà bất đồng chính kiến Fatos Lubonja, từng bị tù dưới thời Cộng sản, gọi đây là phản đối một hệ thống chính trị theo kiểu Trump, vận hành bí mật để phục vụ lợi ích cá nhân và các tập đoàn tài phiệt.
Căng thẳng giữa chính phủ và người biểu tình
Thủ tướng Edi Rama, vốn từng là nghệ sĩ chuyên nghiệp, nhấn mạnh tầm quan trọng của vẻ đẹp thiên nhiên. Ông từng lên tiếng phản đối việc lên lớp về các vấn đề kinh tế, pháp lý hay y tế nhưng bảo vệ quyết định phát triển dự án dưới góc nhìn về giá trị cảnh quan.
Albania, dù là một trong những nước có quan hệ thân thiện nhất với Mỹ, thì sự xuất hiện của các cuộc biểu tình này làm nổi bật sự bất mãn đối với những chính sách và quyết định của chính phủ liên quan đến dự án mà một phần là do gia đình Trump khởi xướng.
Bối cảnh lịch sử và chính trị của Albania liên quan đến dự án
Từng là một trong những quốc gia cô lập nhất châu Âu dưới chế độ Cộng sản độc đoán của Enver Hoxha, Albania mới bước vào thời kỳ chuyển đổi kinh tế đầy khó khăn sau năm 1991. Giai đoạn này chứng kiến sự phá sản của nhiều ngành công nghiệp và thất nghiệp tăng cao do quá trình tư nhân hóa đột ngột. Những trải nghiệm lịch sử đó khiến người dân rất nhạy cảm với dấu hiệu của quyền lực tập trung và sự thao túng từ chính trị.
Thủ tướng Rama, người lên nắm quyền từ năm 2013, từng gay gắt chỉ trích Donald Trump năm 2016, dự đoán ông sẽ gây tổn hại đến nước Mỹ và thế giới dân chủ. Tuy nhiên hiện nay ông chủ trương hỗ trợ và hoan nghênh chiến thắng của Trump năm 2024, đồng thời khẳng định dự án nghỉ dưỡng là một phần trong chiến lược phát triển du lịch sang trọng nhằm nâng cao kinh tế Albania.
Diễn biến biểu tình và những tranh cãi xung quanh dự án
Khởi phát từ một vụ việc an ninh dùng bạo lực với người biểu tình tại khu vực Zvërnec, nơi dự án dự định triển khai, hàng ngàn người biểu tình đã đổ về thủ đô Tirana kêu gọi bảo vệ môi trường và quyền tiếp cận biển, đồng thời phản đối dự án theo cách phát triển kiểu Dubai. Trước sức ép ngày càng lớn, chính quyền vẫn kiên quyết duy trì kế hoạch phát triển, gây thêm nhiều tranh cãi và thậm chí là những tin đồn, lý thuyết âm mưu trên mạng xã hội.
Thủ tướng Rama tố cáo sự can thiệp của các thế lực nước ngoài nhằm làm gián đoạn dự án và làm tổn hại uy tín chính phủ, đồng thời cáo buộc Iran là tác nhân đứng sau chiến dịch thông tin sai lệch và kích động bất ổn xã hội liên quan đến dự án nghỉ dưỡng. Tuy nhiên, Iran phủ nhận những cáo buộc này.
Kế hoạch phát triển và quan điểm của các bên liên quan
Đại diện dự án nhấn mạnh mục tiêu chính là tôn vinh vẻ đẹp thiên nhiên của Albania, tạo việc làm và xây dựng một dự án bền vững cho các thế hệ tương lai. Dù một số nhà hoạt động môi trường cho biết đã có các dấu hiệu xây dựng như rào chắn, chặt cây và san phẳng đụn cát trên đảo, chính phủ Albania đã sửa đổi luật môi trường năm 2024, loại bỏ các cấm xây dựng trong khu vực bảo tồn sinh thái để tạo điều kiện thuận lợi cho dự án.
Cuộc biểu tình ở Albania đã kéo dài hơn 50 ngày, thu hút sự chú ý quốc tế và làm nổi bật những mâu thuẫn sâu sắc trong quan hệ giữa quyền lợi kinh tế, bảo vệ môi trường và quản trị chính trị trong một quốc gia đang phát triển ở châu Âu.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Gia đình Trump khởi xướng dự án khu nghỉ dưỡng xa hoa trên đảo Sazan, Albania.
- Dự án được chính phủ Albania phê duyệt sơ bộ nhưng gây phản ứng dữ dội từ cộng đồng dân cư.
- Biểu tình kéo dài hơn 50 ngày với tên gọi Cuộc cách mạng Flamingo nhằm bảo vệ môi trường và chống lại sự thao túng chính trị.
- Thủ tướng Albania Edi Rama bảo vệ dự án với lập luận phát triển kinh tế và nâng cao du lịch sang trọng.
- Iran bị cáo buộc can thiệp vào cuộc biểu tình thông qua chiến dịch thông tin sai lệch, nhưng bị phía Iran bác bỏ.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.







