Nhu cầu lao động bất ngờ tăng mạnh
Theo Cục Thống kê Lao động thuộc Bộ Lao động Mỹ, số việc làm cần tuyển – thước đo nhu cầu lao động – tăng 333.000, lên 7,523 triệu vào ngày cuối cùng của tháng 9, cao hơn hẳn mức 7,1 triệu mà các nhà kinh tế được Reuters thăm dò dự báo. Số liệu tháng 8 cũng được điều chỉnh tăng lên 7,190 triệu. Cứ mỗi người thất nghiệp lại có 1,06 việc làm đang chờ, tăng từ mức 1,02 của tháng trước, và tỷ lệ việc làm trống tăng lên 4,5%.
Khu vực chính quyền bang và địa phương (không tính giáo dục) đóng góp gần một phần ba mức tăng với 104.000 vị trí. Khu vực tư nhân tăng 236.000, dẫn đầu là dịch vụ chuyên môn và kinh doanh với 106.000 vị trí. Sản xuất tăng 54.000, còn xây dựng tăng 36.000 nhờ làn sóng đầu tư hạ tầng trí tuệ nhân tạo. Ngược lại, ngành tài chính, y tế và trợ giúp xã hội cùng ngành lưu trú, giải trí có ít vị trí trống hơn. Gần như toàn bộ số việc làm cần tuyển thuộc về các doanh nghiệp nhỏ.
Hiện tại, mọi dấu hiệu đều cho thấy một thị trường lao động vững chắc, dù vẫn khó khăn với một bộ phận người lao động, cụ thể là những người đang thất nghiệp.
Ít sa thải, nhiều người chủ động nghỉ việc
Số vụ sa thải và cho thôi việc giảm 127.000, xuống 1,641 triệu – mức thấp nhất kể từ tháng 3/2025. Mức giảm diễn ra gần như trên mọi lĩnh vực, nổi bật là y tế và trợ giúp xã hội, thương mại, vận tải, tiện ích cũng như dịch vụ chuyên môn và kinh doanh.
Tuy nhiên, ngành xây dựng ghi nhận số người mất việc tăng đáng kể, và các doanh nghiệp có 10 đến 49 nhân viên cũng sa thải nhiều hơn. Tỷ lệ sa thải giảm xuống 1,0%.
Số lượt tuyển dụng tăng 131.000, lên 5,402 triệu, dẫn đầu là ngành lưu trú và dịch vụ ăn uống với 158.000 vị trí, kèm theo mức tăng đáng chú ý ở xây dựng và bán lẻ. Ngược lại, tuyển dụng giảm ở sản xuất, dịch vụ chuyên môn, tài chính và khu vực chính quyền. Toàn bộ mức tăng tuyển dụng đến từ các doanh nghiệp vừa và nhỏ, trong khi các công ty từ 250 nhân viên trở lên tuyển ít đi.
Số người tự nguyện nghỉ việc tăng 321.000 – mức tăng lớn nhất kể từ tháng 5/2023 – lên 3,365 triệu, cao nhất kể từ tháng 3/2025, và tỷ lệ nghỉ việc tăng lên 2,1%. Thoạt nhìn, đây là dấu hiệu của niềm tin và áp lực tăng lương. Nhưng phần lớn lượt nghỉ việc nằm ở ngành lưu trú, ăn uống và xây dựng, và một phần có thể liên quan đến chiến dịch siết chặt nhập cư: theo Hiệp hội Các nhà xây dựng nhà ở Quốc gia, hơn một phần ba nhà thầu cho biết hoạt động thực thi luật nhập cư đang khiến cả những lao động hợp pháp ngại đi làm.
“Ít tuyển, ít sa thải” dưới bóng mây chiến tranh
Giới kinh tế cho rằng thị trường lao động Mỹ vẫn ở trạng thái “ít tuyển, ít sa thải”: lợi nhuận doanh nghiệp vững vàng nhờ nhu cầu trong nước bền bỉ giữ cho số vụ sa thải gần mức thấp lịch sử, nhưng xung đột kéo dài ở Trung Đông khiến các chủ doanh nghiệp dè dặt khi mở rộng tuyển dụng.
Bảng lương phi nông nghiệp tháng 9 chỉ tăng 29.000 việc làm, điều mà các nhà kinh tế lý giải là do yếu tố lịch. Theo khảo sát của Reuters, số việc làm tháng 10 được dự báo tăng 65.000, còn tỷ lệ thất nghiệp dự kiến giữ nguyên ở mức 4,2%. Ben Ayers, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Nationwide, cho rằng tín hiệu từ báo cáo lần này đáng chú ý với thu nhập của người lao động.
Một lần nữa, số việc làm trống lại nhiều hơn số người thất nghiệp, cho thấy áp lực tăng lương nhất định khi bước sang năm 2027.
Áp lực đè lên Fed
Sức bền của thị trường lao động trao cho Fed thêm dư địa để tăng lãi suất nhằm đối phó lạm phát do chiến tranh gây ra. Hồi tháng 9, dưới thời Chủ tịch Kevin Warsh, Fed đã tăng lãi suất lần đầu tiên sau hơn ba năm, và tuần trước giữ lãi suất cơ bản trong biên độ 3,75%-4,00%, đồng thời thừa nhận lạm phát “vẫn ở mức cao”. Matthew Martin, chuyên gia kinh tế cấp cao về Mỹ tại Oxford Economics, dự báo Fed sẽ đi từng bước thận trọng và tăng lãi suất tại các cuộc họp tháng 12 và tháng 3.
Năng lượng là động lực chính của lạm phát mùa thu này. Chỉ số giá tiêu dùng tháng 9 tăng 3,7% so với cùng kỳ, trong đó giá năng lượng tăng hơn 20%. Giá dầu Brent có thời điểm đóng cửa quanh mức 117 USD/thùng hồi cuối tháng 10, so với khoảng 72 USD trước khi chiến sự nổ ra cuối tháng 2.
Theo ông Ayers, tăng trưởng việc làm sẽ “vững nhưng không mạnh” trong những tháng còn lại của năm 2026, khi doanh nghiệp phải cân bằng giữa chi phí leo thang, nhu cầu tiêu dùng bền bỉ và làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo. Tin tốt cho người lao động, vì thế, cũng có thể là tin khó cho những ai đang vay nợ.
